Thứ Năm, 31 tháng 12, 2009

Năm mới phê vãi lìn

Sâm banh hết mịa nó rồi
Pháo hoa xong đời từ lâu
Còn mày với tao vật vật vờ vờ
Vừa ngây vừa ngất trên cành quất

Tiệc tùng cũng xong mịa nó rồi
Buổi sáng trời nhờ nhờ
Chẳng giống hôm qua tí nào
Giờ mới nhớ ra là phải gào

Năm mới phê vãi lìn
Năm mới phê vãi lìn
Mình đều thấy đằng sau phía trước
Cả thế gian ai cũng thành hàng xóm với bạn tình

Năm mới phê vãi lìn
Năm mới phê vãi lìn
Mình đều sướng với sống thử
Tội gì chứ, đằng nào chả nghẻo
Cả tao và mày

Tỉnh tỉnh say say tao thấy
Cái thế giới mới kia tới rồi đấy
Leo lét một tí rồi tắt cái phụt
Đời tàn mịa nó rồi

Ừa, thằng nào chả điên
cứ làm như khỏe lắm ấy
Mới được tí chưa kịp phê
Đã trườn ra mịa nó rồi
Yếu kinh

Năm mới phê vãi lìn
Năm mới phê vãi lìn
Mình đều thấy đằng sau phía trước
Cả thế gian ai cũng thành hàng xóm với bạn tình

Năm mới phê vãi lìn
Năm mới phê vãi lìn
Mình đều sướng với sống thử
Tội gì chứ, đằng nào chả nghẻo
Cả tao và mày

Giờ thì tao biết thừa
Mơ màng ngày xưa tịt mịa nó rồi
Éo còn gì
ngoài đống giấy vụn trên sàn tung toé

Mười năm qua mịa nó rồi
Mười năm nữa ai mà biết
Thằng nào nằm đó cởi sẵn đợi mình
Cuối cùng thành 89

Năm mới phê vãi lìn
Năm mới phê vãi lìn
Mình đều thấy đằng sau phía trước
Cả thế gian ai cũng thành hàng xóm với bạn tình

Năm mới phê vãi lìn
Năm mới phê vãi lìn
Mình đều sướng với sống thử
Tội gì chứ, đằng nào chả nghẻo
Cả tao và mày

marcus (c) dịch.

Happy New Year - ABBA

No more champagne
And the fireworks are through
Here we are, me and you
Feeling lost and feeling blue
It's the end of the party
And the morning seems so grey
So unlike yesterday
Now's the time for us to say
Happy new year
Happy new year
May we all have a vision now and then
Of a world where every neighbour is a friend
Happy new year
Happy new year
May we all have our hopes, our will to try
If we don't we might as well lay down and die
You and I
Sometimes I see
How the brave new world arrives
And I see how it thrives
In the ashes of our lives
Oh yes, man is a fool
And he thinks he'll be okay
Dragging on, feet of clay
Never knowing he's astray
Keeps on going anyway

Happy new year
Happy new year
May we all have a vision now and then
Of a world where every neighbour is a friend
Happy new year
Happy new year
May we all have our hopes, our will to try
If we don't we might as well lay down and die
You and I

Seems to me now
That the dreams we had before
Are all dead, nothing more
Than confetti on the floor
It's the end of a decade
In another ten years time
Who can say what we'll find
What lies waiting down the line
In the end of eighty-nine
Happy new year
Happy new year
May we all have a vision now and then
Of a world where every neighbour is a friend
Happy new year
Happy new year
May we all have our hopes, our will to try
If we don't we might as well lay down and die
You and I

Thứ Tư, 30 tháng 12, 2009

2009

Ngày 1.1.2009 trên hồ Alster.

marcus không có tham vọng tổng kết sự kiện chính trị xã hội văn hóa gì đâu ạ, chỉ dám gói gọn trong cái blog nho nhỏ của mình mà thôi.

Blog này ra đời năm 2008, khi marcus bắt đầu viết DU. Lúc đầu chỉ định lấy blog này để đăng DU, nhưng rồi khi yahoo 360 đóng cửa, marcus quyết định lấy blogspot làm nhà. Mấy entry đầu tiên của DU được gỡ xuống, thay vào đó, bắt đầu viết entry thứ nhất chính thức của blog này vào ngày Mười Hai tháng Tư năm 2009, đúng nửa năm trước một mốc quan trọng của cuộc đời.

Trong năm vừa qua, nhờ việc thường xuyên viết blog, marcus đã quen được thêm những người bạn. Dù chưa gặp họ bao giờ, tôi cũng có thể mường tượng trong đầu mình một chút về tính tình của họ, khả năng của họ, ước mơ của họ, đó là nhờ những tâm sự của họ trên blog của bản thân hay ở blog này. Tâm hồn tôi đã giàu có hơn nhờ những kết nối và chia sẻ này. Cảm ơn tất cả các bạn, những người mà tôi sẽ không nêu tên. Vì có những người tôi chẳng biết tên.

Xin bắt đầu bằng những từ khóa mà người ta đưa vào các công cụ tìm kiếm để đến được đây. Tính cho khoảng thời gian từ entry chính thức đầu tiên vào tháng Tư đến hôm nay, có gần 2000 từ khóa làm nhiệm vụ dẫn đường.
Chiếm áp đảo trong số đó là 428 từ khóa có liên quan đến "đọc sách". Vâng, tất cả là nhờ có lần duy nhất marcus bàn đến đề thi tốt nghiệp PTTH môn Văn năm 2009 hồi tháng Sáu với câu hỏi về tác dụng của việc đọc sách. Dễ đoán được rằng phần lớn người tìm kiếm "đọc sách" là những bạn trẻ chuẩn bị thi tốt nghiệp năm tới. Một số chắc vì đánh nhanh quá mà viết sai chính tả từ "tác dụng", nhưng rất may là từ "đọc sách" luôn được viết đúng. Một điều thú vị là có hai từ khóa tìm kiếm về "tác hại của việc đọc sách". Thú vị vô cùng vì trong cả dòng sông có hai con cá bơi ngược dòng. Một thú vị khác liên quan là có bạn tìm kiếm "đọc sách là gì" - một câu hỏi quả thật rất triết học.
Đứng hàng thứ hai là 264 từ khóa liên quan đến "phim". Thôi thì đủ các loại, trong số đó người tìm kiếm quan tâm nhất đến "giá vé xem phim". Chứng tỏ là các rạp chiếu phim tại Việt Nam hiện nay có chính sách giá cả không được minh bạch, và người xem phim rất quan tâm đến túi tiền của mình.
Đứng hàng thứ ba là 69 từ khóa liên quan đến "Mỵ Châu Trọng Thủy". Có thể đoán được rằng cũng là các bạn học sinh tìm kiếm tài liệu cho một đề văn nào đó đòi hỏi chuyện Mỵ Châu Trọng Thủy cần được viết tiếp sẽ diễn ra như thế nào khi họ gặp nhau ở dưới Thủy Cung. Có bạn băn khoăn tự hỏi "có nên trách Mỵ Châu không". Nhưng cũng có thể là người tìm kiếm giống như marcus, đơn giản chỉ muốn đọc lại câu chuyện này một lần nữa, trong bối cảnh năm vừa qua có quá nhiều chuyện nhắc nhở người ta đến bài học năm xưa trong truyền thuyết.

Người đến đây chơi đã rẽ qua đâu trước đó? Sau đây là Top 10 các bến đỗ:

1. Phanxine
2. Sirius Star
3. Goldmund
4. anh Lừng
5. chị So
6. chú Ba
7. Lún Ghẻ
8. Ngọc Lan
9. Pink Martini
10. Một trăm độ

Còn Top 10 dẫn đầu các nước (62) và Top 22 dẫn đầu các thành phố (728) như sau:

Nước:
1. Việt Nam
2. Mỹ
3. Đức
4. Úc
5. Pháp
6. Anh
7. Hà Lan
8. Singapore
9. Canada
10. Hàn Quốc

Thành phố:
1. Thành phố Hồ Chí Minh
2. Hà Nội
3. Hamburg
4. Fullerton
5. Đà Nẵng
6. Sacramento
7. Stanton
8. Munich
9. Melbourne
10. Baltimore
11. Singapore
12. Paris
13. Leeds
14. Nha Trang
15. Nuernberg
16. Greensboro
17. Los Angeles
18. Chelmsford
19. Quảng Ngãi
20. Hải Phòng
21. New Orleans
22. New York

Nếu so sánh với danh sách tương tự 4 tháng trước ở đây thì có thể nhận thấy rõ một điều là New Orleans đã theo anh Lừng về Washington nên tụt hạng rất kinh.

2009 sắp kết thúc rồi. Hôm nay ở thành phố marcus đang sống tuyết bắt đầu rơi. Dự báo thời tiết nói rằng nó sẽ rơi tiếp luôn sang cả năm 2010. Một năm mới với đất trời nhuộm trắng cho một sự khởi đầu, hy vọng là mọi điều an lành nhất sẽ đến với các bạn của tôi và những người ghé blog này. Thương yêu, marcus.

Thứ Ba, 29 tháng 12, 2009

Câu hỏi của Marcel Proust

Questionnaire de Marcel Proust là một bản ghi chép của Proust thời tuổi đôi mươi. Nguồn gốc những câu hỏi này là bản tiếng Anh Confessions xuất hiện tầm nửa sau thế kỷ 19. Proust đã sửa lại một chút và trả lời vào khoảng năm 1890. Câu hỏi nguyên gốc tiếng Anh, phần chuyển sang tiếng Pháp của Proust và ông đã trả lời ra sao, xin mời đọc tại đây. Sau này, bảng câu hỏi của Marcel Proust trở nên nổi tiếng và là phương tiện làm quen rất được ưa chuộng tại Pháp và Châu Âu, có được điều chỉnh lại tùy theo mục đích.

Bạn muốn hiểu rõ hơn một chút về marcus? Xin hãy đọc phần trả lời dưới đây.
Còn bạn trả lời ra sao? marcus rất mong được biết.

Những đặc điểm nổi bật về tính cách của tôi...

cần được cảm nhận bởi người khác.

Phẩm chất tôi ưa thích ở một người đàn ông...

khả năng quyến rũ bằng sắc đẹp.

Phẩm chất tôi ưa thích ở một người phụ nữ...

khả năng quyến rũ bằng trí thông minh.

Điều tôi trân trọng nhất ở những người bạn của mình...

khi tôi cần họ nhất, họ luôn ở bên và đấu tranh vì tôi, bảo vệ tôi, an ủi tôi, yêu thương tôi.

Lỗi cơ bản của tôi...

thỏa hiệp vì không muốn làm tổn thương người khác.

Công việc ưa thích của tôi...

yêu và được yêu.

Ý niệm của tôi về hạnh phúc...

yêu và được yêu.

Điều bất hạnh lớn nhất của tôi...

biết rằng mình không được yêu bởi người tôi yêu.

Nếu là người khác, tôi sẽ là...

một diễn viên ballet đẹp và tài năng như Roberto Bolle.

Tôi muốn sống ở...

nơi có sông và núi, nhiều cây xanh, hoa trái, người tử tế và yêu thương lẫn nhau.

Màu sắc yêu thích của tôi...

phụ thuộc vào nguồn sáng và khung cảnh nguồn sáng ấy chiếu vào.

Loài hoa tôi yêu thích...

huệ trắng, ly trắng, hồng trắng, phong lan trắng, sen trắng, mận trắng, nói chung là hoa trắng.

Loài chim tôi yêu thích...

chim không bao giờ bay.

Nhà văn yêu thích...

Lún Ghẻ.

Nhà thơ yêu thích...

Hồ Xuân Hương.

Nam anh hùng trong tiểu thuyết / thi ca...

Tôn Ngộ Không.

Nữ anh hùng trong tiểu thuyết / thi ca...

Kiều.

Nhà soạn nhạc yêu thích...

Johann Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven, Robert Schumann.

Họa sĩ yêu thích...

Leonardo de Vinci, Sandro Botticelli, Pieter Brueghel.

Người hùng trong đời thực...

tất cả những người đang yêu thương và đùm bọc người cơ nhỡ.

Người hùng trong lịch sử...

Sophie Scholl.

Cái tên yêu thích...

tất cả các tên đều đáng yêu, đặc biệt là những tên ít đụng hàng.

Điều tôi ghét nhất...

thói trưởng giả học làm sang.

Nhân vật lịch sử đáng ghét nhất...

không có ai cả. Thuộc về lịch sử, họ thuộc về bánh xe số phận.

Sự chuyển đổi tôi thích nhất...

quyết định mở cửa năm 1986 dưới thời ông Nguyễn Văn Linh.

Khả năng thiên bẩm mà tôi ước ao...

quyến rũ bằng sắc đẹp và trí thông minh cùng lúc.

Tôi muốn được chết ra sao...

trong thanh thản.

Trạng thái tinh thần của tôi bây giờ...

muốn yêu và được yêu nhiều hơn nữa.

Thứ Hai, 28 tháng 12, 2009

Chuyện tử tế

Chuyện tử tế là phim tài liệu được làm năm 1985 của đạo diễn Trần Văn Thủy, được cho là tập 2 của bộ phim Hà Nội trong mắt ai dù hai bộ phim này thực sự không liên quan mấy đến nhau. Phim ra mắt tại Việt Nam năm 1987 sau khi có sự can thiệp của cố tổng bí thư Nguyễn Văn Linh. Phim không được phép theo đạo diễn đến LHP tài liệu quốc tế Leizig (Đức) năm 1988, nhưng ông đã tìm cách nhờ chuyển bản phim đến Đức tranh giải và phim được vinh danh với giải Bồ Câu Bạc.

Đây là bộ phim tài liệu giá trị nhất của điện ảnh Việt Nam mà marcus từng được xem. Có lẽ nên chiếu bộ phim này cho toàn bộ người dân nước Việt, đặc biệt là các nhà giáo dục và các bậc cha mẹ.

Ghen tị với Lún Ghẻ vì từng được đạo diễn Trần Văn Thủy tận tay tặng quà.

Chủ Nhật, 27 tháng 12, 2009

10 phim hay nhất thập kỷ


marcus đã từng đưa ra danh sách các phim yêu thích cho 10 năm 1999-2008 ở đây, nhưng không xếp hạng và cũng chọn đến hơn 20 phim. Một số bạn hỏi là nếu phải xếp thứ tự cho thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21, nghĩa là tính cho 10 năm 2000-2009 thì marcus sẽ lựa chọn ra sao. Đây là một câu hỏi khó, nhưng có lẽ cũng nên làm, trong không khí tổng kết thập kỷ nói chung trên mọi mặt trận :)

Sau đây là Top 10 phim hay nhất thập kỷ của marcus, có sắp xếp thứ tự:

1. Nobody Knows (2004, Nhật Bản) của Hirokazu Kore-Eda
2. Into the Wild (2007, Mỹ) của Sean Penn
3. Children of Men (2006, Mỹ - Mexico) của Alfonso Cuarón
4. Battle Royale (2000, Nhật Bản) của Kinji Fukajaku
5. Talk to Her (2002, Tây Ban Nha) của Pedro Almodóvar
6. Mulholland Drive (2001, Mỹ) của David Lynch
7. Elephant (2003, Mỹ) của Gus van Sant
8. Waltz With Bashir (2008, Israel) của Ari Folman
9. Adam's Apples (2005, Đan Mạch) của Anders Thomas Jensen
10. Inglourious Basterds (2009, Mỹ - Đức) của Quentin Tarantino


Bài hát ở đoạn kết của Nobody Knows:

Thứ Tư, 23 tháng 12, 2009

Phim ảnh 2009


Năm nay ngồi tổng kết lại thì 2009 không phải là một năm tồi của điện ảnh thế giới. Hồi đầu năm tính ghi lại những phim mình đã xem để cuối năm tổng kết cho dễ nhưng thực hiện được đến hết tháng 3 thì bỏ dở. Cũng có cái hay là bây giờ nhớ lại có phim nào hiện lên thì đúng là phim đó còn chút gì vương vấn trong đầu.

Nếu phải chọn một phim làm phim của năm thì đó là Inglourious Basterds (Quentin Tarantino). Theo đánh giá của marcus thì đây là phim xuất sắc nhất của Tarantino cho đến bây giờ và là phim thể hiện tình yêu điện ảnh rõ ràng nhất của ông. Tất cả mọi câu chuyện đều xoay quanh điện ảnh, cao trào của bộ phim diễn ra trong một rạp chiếu bóng. Điện ảnh, xét cho cùng, chính là nơi lịch sử có thể được thể hiện lại hay bị biến đổi. Nếu là người yêu phim, bạn không thể không cảm thấy thỏa mãn tột bậc với Inglourious Basterds.

Sau đây là danh sách các phim hay mà marcus xem được trong năm 2009, không xếp theo thứ tự nào:

1. Let the Right One in (Thụy Điển, 2008): Bộ phim ma cà rồng này tuy có đủ các yếu tố đặc trưng của thể loại, thực chất là một phim tâm lý. Câu chuyện của tuổi dậy thì trong bối cảnh tuyết trắng phủ khắp nơi ở một miền quê Thụy Điển có lẽ là một trong những câu chuyện xúc động nhất mà marcus từng xem.

2. Buddha collapsed out of shame (Iran, Afghanistan, 2007): Một cô bé 6 tuổi sống ở thị trấn khu có hai bức tượng Phật bị Taliban giật bom phá hồi 2001. Cô muốn đi học. Bộ phim theo chân cô bé một ngày. Đạo diễn Hana khi làm phim mới 18 tuổi và là thành viên của đại gia đình làm phim Makhmalbaf người Iran nhưng sống và làm phim ở nước ngoài. Chị gái cô là Samira với bộ phim The Blackboard nổi tiếng. Marcus từng viết giới thiệu về gia đình này ở đây.

3. The curious case of Benjamin Button (Mỹ, 2008): Lẩu thập cẩm mà ngon. Lâu lắm mới được xem một phim Hollywood đúng nghĩa mà rất là Mỹ chứ không phải giả-Mỹ.

4. The Reader (Anh, 2008): Bộ phim khá tinh tế về một mối tình giữa một người đàn bà có quá khứ phát xít và một thiếu niên 15 tuổi. Phim nhảy đi nhảy lại giữa quá khứ và hiện thực khá ấn tượng. Kate Winslet ở độ chín của nghề nghiệp và việc cô giành hầu hết các giải diễn xuất trong năm vừa qua là hoàn toàn xứng đáng.

5. Rachel Getting Married (Mỹ, 2008): Lâu lắm mới được xem một bộ phim độc lập Mỹ hay như vậy. Rachel chuẩn bị cưới, nhưng cô em của Rachel do Anne Hathaway đóng mới là nhân vật chính. Từ trại giáo dục và cai nghiện trở về dự cưới, cô phải đối diện với các thành viên trong gia đình và với chính bản thân mình, về quá khứ và sự ích kỷ của cô.

6. Away we go (Mỹ, 2009): Sam Mendes cố gắng không mệt mỏi để thoát khỏi cái bóng của American Beauty năm nào nhưng lạ kỳ là dù phim nào của anh cũng đáng xem, chúng đều không vượt qua được tác phẩm để đời kia. Với Away we go, Sam Mendes đã thành công khi người ta quên đi Sam Mendes, mà chỉ thấy bộ phim duyên dáng với những màn hài hước dí dỏm và một câu chuyện thật sự tình cảm và rất Mỹ. Phim không ngôi sao nhưng thực sự là một điểm sáng của phim độc lập Mỹ trong năm qua theo đánh giá của marcus.

7. Milk (Mỹ, 2008): Gus Van Sant đã tái hiện lại cuộc đời Harvey Milk một cách chân thực và sâu sắc với diễn xuất gạo cội của Sean Penn. Bạn nên xem phim này cùng với The Times of Harvey Milk (Mỹ, 1983): Là bộ phim tài liệu về Harvey Milk đã giành giải Oscar năm 1984, bộ phim cho thấy xã hội California ứng xử thế nào với việc Harvey Milk - nhà hoạt động về nhân quyền cho người đồng tính bị ám sát. Xem để thấy ngày nay xã hội California đã thụt lùi ra sao trong việc bỏ phiếu cho Proposition 8 hồi giữa năm vừa qua.

8. Up (Mỹ, 2009): Bộ phim hoạt hình 3D này thành công lớn ở rạp chiếu và đi vào lịch sử LHP Cannes khi được chọn chiếu khai mạc.

9. The White Ribbon (Đức, 2009): Phim về một làng quê miền Bắc nước Đức trước chiến tranh thế giới thứ Nhất, hình ảnh đen trắng, câu chuyện hồi hộp. Michael Haneke đã đạt đến đẳng cấp bậc thầy của việc gây sự sợ hãi mà không cần miêu tả rõ ràng bạo lực. Phim dễ gây chán nản buồn bã sau khi xem, nhưng những thông điệp và cách kể chuyện của Michael Haneke thật sự đáng đưa vào bất kỳ giáo trình điện ảnh nào. Cành Cọ Vàng LHP Cannes và Phim Châu Âu hay nhất 2009.

10. A prophet (Pháp, 2009): Được đánh giá rất cao ở Cannes, đây thực sự là một câu chuyện được kể với giọng điệu không mang tính Pháp nhất trong các phim Pháp marcus từng xem. Nhuốm màu phim Mỹ và Ý ở dòng phim mafia, A prophet có thể dễ dàng lấy lòng các nhà phê bình toàn cầu, nhưng theo riêng marcus, bộ phim không thật sự đặc biệt. Tuy vậy chắc chắn nó là một phim hay của năm 2009.

11. Avatar (Mỹ, 2009): Đã có nhiều người viết về phim này rất hay như Pink Martini, Sirius Star Phanxine, nên marcus không bàn nhiều. Phim xứng đáng vào danh sách phim hay của năm 2009 vì tính chất đột phá về hiệu ứng hình ảnh của nó. Pink có đánh giá là hình ảnh không gây xúc động cho Pink như là The Lord of the Rings, nhưng theo marcus thì từ The Lord of the Rings đến Avatar là một bước tiến dài của kỹ nghệ điện ảnh thế giới. Công nghệ 3D được các chuyên gia đánh giá là vào 2020 sẽ như một kiểu ti vi màu khi nó bắt đầu được sản xuất hàng loạt thay cho đen trắng. Chúng ta hãy cùng chờ xem.

12. Departures (Nhật Bản, 2008): Đây là bộ phim bất ngờ giành giải Oscar phim nói tiếng nước ngoài hồi đầu năm, vượt qua các ứng viên nặng ký khác. Bộ phim kể về một nhạc công đàn cello thất nghiệp phải về quê kiếm việc. Từ một sự hiểu lầm, anh đến với nghề làm đẹp cho xác người chết trước khi mai táng. Một câu chuyện vừa hài hước vừa xúc động về tình cảm gia đình và sự đấu tranh với định kiến xã hội.

13. Soul Kitchen (Đức, 2009): Fatih Akin lần đầu tiên làm phim hài, lại là một phim thể loại quê hương (Heimat). Câu chuyện diễn ra tại thành phố Hamburg xung quanh một chàng trai làm chủ tiệm ăn, tên tiệm là Soul Kitchen. Hài hước và nhiều bất ngờ, Fatih đã làm được một phim duyên dáng và thuộc dạng Feel-good-movie, rất đáng xem trong những ngày Giáng Sinh và đầu năm mới.

14. The White Meadows (Iran, 2009): Giàu tính biểu tượng, bộ phim là ví dụ rõ rệt nhất cho việc các nhà làm phim Iran vượt qua kiểm duyệt bằng cách nào, để vẫn có thể truyền tải được những thông điệp về chính trị mà nhà làm phim muốn nói. Phim tranh giải Con Sò Vàng tại San Sebastian.

15. Nobody Knows about Persian Cats (Iran, 2009): Bộ phim giả tài liệu này đưa người xem khám phá thế giới ngầm của những nghệ sĩ chơi nhạc ở Teheran. Phim đặc biệt xuất sắc ở phần dựng và âm nhạc. Giải đặc biệt tại Un Certain Regard, LHP Cannes.

16. Eyes Wide Open (Israel, 2009): Một mối tình đồng tính trong khung cảnh Cơ đốc giáo đầy quyền lực ở thành Jerusalem. Cách kể chuyện chậm rãi với những khuôn hình đầy tính biểu cảm là thế mạnh nổi bật của bộ phim đầu tay này. Giải thưởng Lớn LHP Flanders.

17. J'ai tué ma mère (Canada, 2009): Bộ phim bán tài liệu kinh phí thấp về cuộc sống của một chàng trai đồng tính 17 tuổi trong mối quan hệ với người mẹ của mình. Phim đột phá về những khuôn hình bất chấp mọi nguyeen tắc của điện ảnh cơ bản, nhưng lại tạo nên những cảm xúc mới lạ và đặc biệt. Khám phá của năm 2009.

18. Ashes of Time Redux (Hong Kong, 2008): Cảm xúc rõ ràng tươi mới hơn rất nhiều khi xem bản phim Đông Tà Tây Độc được dựng và phối màu lại này của Vương Gia Vệ.

19. I Come With the Rain (Pháp, 2009): Bộ phim được chờ đợi quá lâu của Trần Anh Hùng cuối cùng cũng ra rạp tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Phim không được phát hành rộng rãi, có lẽ vì Trần Anh Hùng đã quá chú trọng vào tính tác giả trong phim của mình. Vượt qua được Cyclo - bộ phim từng đưa Trần Anh Hùng ra thế giới, I come with the rain chứng minh Hùng là đạo diễn quốc tế, anh có thể hoàn toàn làm một bộ phim hay mang dấu ấn cá nhân mà không phải dựa vào cái gốc Việt Nam. Việc Hùng được mời làm Nowegian Wood là hệ quả của nó.

20. She, a Chinese (Trung Quốc, Anh, 2009): Câu chuyện về một cô gái trẻ ở miền quê Trung Quốc ra thành phố rồi phiêu dạt sang London mang nhiều yếu tố sắp đặt, tuy nhiên, nữ đạo diễn - nhà văn Xiaolu Guo đã làm được một bộ phim hấp dẫn và trên hết, những nỗi buồn của cuộc đời di dân được lồng vào một cách rất khéo léo. Bộ phim giống như một cuốn sách, mở ra từng chương, đầu đề mỗi chương cho ta biết điều gì sẽ xảy ra. Thế nhưng nó vẫn lôi cuốn lạ kỳ nhờ tính văn chương mang đầy chất thơ trong từng khuôn hình. Giải Báo Vàng LHP Locarno.

Các phim của năm qua marcus muốn xem mà chưa có điều kiện để xem gồm: Police-Adjective, A Serious Man, A Single Man, The Hurt Locker, Il Divo, Up in the Air, Bright Star, Antichrist, The Imaginarium of Dr. Parnassus, Thirst, Mother.

(Sau đây là bổ sung, 28.12.09)

21. Still Walking (Nhật Bản, 2008): Là phim của đạo diễn Hirokazu Kore-Eda, một trong những đạo diễn xuất sắc nhất của điện ảnh đương đại, bộ phim như một cuộc rảo bước đầy tính thiền về những giá trị của gia đình, về mất mát và vượt qua mất mát. Giải phim hay nhất LHP Mar del Plata.

22. Coraline (Mỹ, 2009): Là phim hoạt hình không nhất thiết dành cho thiếu nhi, Coraline nhắc chúng ta nên cẩn thận với những gì ta ao ước và nên trân trọng những giá trị hiện tại mà ta đang có. Coi phim này xong đâm ra nhìn cái áo nào có cúc hở ra ngoài cũng giật mình. Có lẽ đây là bộ phim hồi hộp nhất trong năm.

Thứ Bảy, 19 tháng 12, 2009

Đêm trăng

Mondnacht

Es war, als hätt' der Himmel
Die Erde still geküsst,
Dass sie im Blütenschimmer
Von ihm nun träumen müsst.

Die Luft ging durch die Felder,
Die Ähren wogten sacht,
Es rauschten leis' die Wälder,
So sternklar war die Nacht.

Und meine Seele spannte
Weit ihre Flügel aus,
Flog durch die stillen Lande,
Als flöge sie nach Haus.

- Joseph Freiherr von Eichendorff -

Đêm trăng

Dường như là chàng Trời
Lẳng lặng hôn nàng Đất
Để nàng vương ngây ngất
Mơ mãi về chàng thôi.

Khí len tỏa trên đồng
Lúa rập rờn nhè nhẹ
Rừng rên lên khe khẽ
Rõ sao đêm mênh mông.

Và hồn tôi giang rộng
Cánh giữa trời thênh thang
Bay qua vùng đất lặng
Như hướng về quê hương.

- marcus (c) dịch -

Mondnacht là bài thơ nổi tiếng của nhà thơ trường phái Trữ tình (Romantik) Joseph Freiherr von Eichendorff được viết vào năm 1837. Nhạc sĩ Robert Schumann phổ nhạc bài hát (Lied) vào năm 1840. Cả bài thơ và bài hát đều được coi là những dấu son trong nền thi ca - âm nhạc của Đức.

Peter Schreier hát, Norman Shetler đệm piano:

Thứ Sáu, 18 tháng 12, 2009

Big big world

I'm a big big girl
In a big big world
It's not a big big thing if you leave me
But I do do feel that
I do do will miss you much
Miss you much...

I can see the first leaf falling
It's all yellow and nice
It's so very cold outside
Like the way I'm feeling inside

I'm a big big girl
In a big big world
It's not a big big thing if you leave me
But I do do feel that
I do do will miss you much
Miss you much...

Outside it's now raining
And tears are falling from my eyes
Why did it have to happen
Why did it all have to end

I'm a big big girl
In a big big world
It's not a big big thing if you leave me
But I do do feel that
I do do will miss you much
Miss you much...

I have your arms around me ooooh like fire
But when I open my eyes
You're gone...

I'm a big big girl
In a big big world
It's not a big big thing if you leave me
But I do do feel that
I do do will miss you much
Miss you much...

I'm a big big girl
In a big big world
It's not a big big thing if you leave me
But I do feel I will miss you much
Miss you much...


- Emilia -

Em là một cô gái đã lớn
Sống trong một thế giới thênh thang
Chẳng có gì là to tát cả
Khi anh bỏ em
Nhưng em chắc sẽ cảm thấy
Em chắc sẽ nhớ anh lắm đấy
Nhớ anh lắm...

Em thấy
Chiếc lá đầu tiên rụng xuống
Đất phủ vàng dễ thương
Mà trời lạnh lẽo ngoài kia
Như lòng em vậy

Trời thì đang mưa
Nước mắt em đang chảy
Tại sao phải thế chứ
Tại sao phải ngừng lại?

Vòng tay anh ôm em
Như lửa
Nhưng khi em mở mắt ra
Anh đã đi xa...

- marcus (c) dịch -

Thứ Tư, 16 tháng 12, 2009

Tăng thân Làng Mai ở Bát Nhã xin tị nạn



Peace is the Way


Q&A with Thích Nhất Hạnh, Part 1


Q&A with Thích Nhất Hạnh, Part 2

Sự nhầm lẫn của Diều và Sen

(entry 10.03.2008, blog 360)

Giải Bông Sen Vàng và Cánh Diều Vàng là hai loại giải thưởng điện ảnh hiện có ở Việt Nam, không chỉ trao cho phim truyện nhựa, mà cả phim truyền hình, phim tài liệu, phim video, phim hoạt hình, etc. nói chung là đủ mọi thể loại phim mà các bác tổ chức nhà mình có thể nghĩ ra để trao giải.

Bông Sen Vàng là giải được trao trong LHP Việt Nam do Cục Điện ảnh tổ chức, thường 3-4 năm một lần.
Cánh Diều Vàng là giải được trao hàng năm, do Hội điện ảnh trao.

Theo thông lệ quốc tế thì,
- một LHP có Ban giám khảo, chọn lựa trong các phim tham gia LHP để trao giải, không có đề cử;
- giải Hội nghề nghiệp (Viện hàn lâm) thì được thành viên bỏ phiếu từ các đề cử có trước.

Ở Việt Nam thì,
- Bông Sen Vàng có BGK, nhưng cũng có các đề cử (chỉ được công bố trong đêm trao giải);
- Cánh Diều Vàng có BGK, và không có các đề cử.

Ngoài ra ở Việt Nam:
- Không phải lúc nào cũng có Vàng để trao vì có một cái khung điểm từ 9 đến 10 cho các phim có thể nhận Vàng. Điều này có thể chấp nhận được, nếu như suốt cả 100 điện ảnh chỉ có một BGK duy nhất chấm từ đầu đến cuối với một cái khung chấm duy nhất. Nhưng BGK thay đổi hàng năm, khung chấm thay đổi theo thời gian, như vậy sự đánh giá khác nhau, nên không thể quy toàn bộ các phim đã từng được đưa lên bàn cân thành cá mè một lứa được. Ví dụ Hà Nội Hà Nội từng được Bông Sen Vàng không thể đem so với Thời xa vắng Bông Sen Bạc của vài năm về trước. Đến cả thi đấu Olympic Toán học người ta cũng không máy móc như thế. Tùy theo chất lượng thí sinh từng năm mà có năm đoạt 39/40 mới được Huy chương Vàng, nhưng cũng có năm chỉ cần 32/40 là cũng được Huy chương Vàng rồi.
- Giải tính trên đầu phim mà không tính đến cá nhân. Có đủ các loại phim được trao giải, nhưng cá nhân làm âm thanh, làm hóa trang,... thì không được màng đến. Tập thể hơn cá nhân. Cá nhân không chuyên nghiệp, lấy gì mà trao? Thì có quan tâm nhau đâu mà chuyên nghiệp được.

Sự tréo ngoe ấy chẳng hiểu sao các bác tổ chức không biết. Sự nhầm lẫn đã diễn ra vài chục năm với Sen và gần 10 năm với Diều.

Các bác sửa như thế nào:

- Dep mấy cái lễ trao giải thưởng và LHP Việt Nam theo kiểu hiện tại đi. Các bác muốn tổng kết ngành hàng năm hoặc vài ba năm thì các bác cứ công bố phim và người đoạt giải rồi gửi tiền qua bưu điện cho người/hãng đoạt giải.
- LHP là LHP, nếu không thay đổi cái LHP VN hiện tại một cách triệt để thì bằng không dẹp đi mở một cái LHP mới, đàng hoàng đúng nghĩa LHP.
- Hội của các bác, nếu không thối nát quá thì hàn gắn thêm thắt, bằng không dẹp luôn và lập một cái Viện hàn lâm mới, chỉ những ai thực sự có làm điện ảnh thì được tham gia, thành viên tham gia bỏ phiếu, kể cả đề cử.
- Mấy bác nhà báo, chuyên gia bình phim muốn trao giải thưởng thì cũng tự mà bỏ phiếu với nhau, rồi công bố trao giải. Giải phê bình ý nghĩa tinh thần là chính, các bác đừng lấy tiền bạc làm trọng và nhất là đừng gắn vào cái Diều với cái Sen.

Bức xúc vài dòng. Thôi em mang Sen với Diều về dán vào Chong Chóng quay chơi.

Thứ Hai, 14 tháng 12, 2009

Mặc ở LHP Việt Nam 16: Xấu và đẹp

Anh VMC thắc mắc sao không thấy có báo chí nào đánh giá ăn mặc của người tham dự LHP Việt Nam 16, rồi anh lập ra một danh sách riêng. Đáng tiếc là trong danh sách đó, anh cho cả Trung Hiếu và Nguyễn Thanh Vân vào với lời chê. Theo marcus, họ là những người không quan tâm đến thời trang, nên đánh giá về ăn mặc của họ là điều không cần thiết. Chúng ta chỉ nên đánh giá những người quan tâm đến ăn mặc khi tham dự LHP.

Theo gu của marcus thì như sau:

Nữ phong cách nhất: Ngô Thanh Vân

Xuất hiện tai LHP với cách trang điểm nhẹ nhàng, tự nhiên, Ngô Thanh Vân vừa tự tin vừa tươi trẻ với những bộ đầm khác màu nhưng cùng kiểu cho những lần ra mắt khác nhau tại LHP. marcus kết nhất cái màu này:



Nam phong cách nhất: Dustin Nguyễn

Chỉ xuất hiện tại lễ bế mạc do bận quay phim Sông nước (dựa theo Cánh đồng bất tận) ở miền Tây, Dustin Nguyễn dùng một chiếc khăn rằn của người Nam Bộ, bộ áo vét đen Tây Âu tuyệt đẹp mở cúc phóng khoáng và chiếc quần da thêu kiểu cao bồi Mỹ. Một kết hợp thú vị.



Fashion Terroristas:

Hoa hậu: Vũ Thu Phương

Cô gái này dù khoác cái gì lên người cũng vẫn bị lộ ra sự quê mùa thiếu thẩm mỹ của bản thân.
Khi cô là một bộ lông vịt:


Lúc cô là một quả phụ:


Á hậu 1: Mai Thu Huyền

Sao cô ấy lại lấy tạm cái vỏ chăn Trung Quốc quấn lên người chứ?


Á hậu 2: Minh Thư

Cưa sừng làm nghé không thành công.


Trang điểm xấu nhất: Hồng Ánh

Thật tiếc cho Hồng Ánh khi cô có một bộ đầm rất đẹp, nhưng khuôn mặt cô được trang điểm quá lộ bởi kẻ sống mũi và phấn trắng nền. Một Hồng Ánh đẹp tự nhiên với làn da đen giòn của tôi đâu rồi?



Và cuối cùng,

Đẹp đôi nhất: Huy Khánh và Võ Thành Tâm

hehehe



Nguồn hình ảnh: VnExpress

Chủ Nhật, 13 tháng 12, 2009

Bẫy rồng - Đừng tiếc...

... phim đó đáng đồng tiền bát gạo. Ra rạp toàn quốc từ ngày 18.12.2009.

Ủng hộ phim Việt Nam tử tế đi các bạn.

Thứ Bảy, 12 tháng 12, 2009

Vào bếp với marcus 5: Nem cuốn

Nhân vụ anh Lừng hỏi các chuyên gia nấu ăn về một bữa ăn tối với món Việt Nam cho khách mời, marcus giới thiệu một món vô cùng đặc trưng Việt Nam, dễ làm và các bạn quốc tế rất thích: nem cuốn.

Bữa ăn này marcus chuẩn bị cho tổng cộng 8 người. Ăn thoải mái và còn thừa đủ để marcus hai ngày hôm sau chẳng phải nấu nướng gì. Như vậy nếu để vừa đủ ăn, các bạn bớt đi một chút cũng được ha.

Nguyên tắc của món nem cuốn này là người ăn tự cuốn theo sở thích. Tất nhiên người Tây Âu (và chắc cả người ở các vùng khác nữa) tay không có được khéo léo như người Việt mình, nên sản phẩm cuốn của họ nhìn sẽ không được gọn ghẽ đẹp mắt cho lắm. Nhưng có hề gì, vì là sản phẩm do chính tay họ làm ra, nên chắc chắn kiểu gì cũng ... ngon. love

Vì lẽ đó, khâu chuẩn bị và trình bày là tối quan trọng, cần ít nhất 3 tiếng để chuẩn bị cho bữa tối này.

Nguyên liệu:

- Giò (heo hoặc bò): 0,8-1 kg
- Tôm đã bóc vỏ loại to: 0,8-1 kg
- Thịt ba chỉ: 0,5 kg
- Trứng: 10-12 quả
- Bún: 0,8-1 kg
- Giá đỗ: 0,5 kg
- Măng Thái Lan: 0,3 kg
- Dưa chuột: 0,5 kg
- Rau xà lách: 1 cây
- Mùi, ngò, húng
- Hành lá: 3 nhánh
- Nước mắm, chanh, tiêu, ớt, tỏi, đường
- Nước ấm
- Bánh đa nem: 50-80 chiếc

Cách làm:

- Giò thái chỉ dài cỡ 5 cm.
- Tôm đã bóc vỏ (nếu đông lạnh thì cách rã đông như đã hướng dẫn trong các kỳ trước) cho vào nước sôi luộc chừng 2 phút vớt ra để ráo nước. Thái từng con tôm làm đôi dọc theo thân.
- Thịt ba chỉ luộc với muối vừa chín, để nguội rồi thái chỉ mỏng.
- Trứng trộn đều (lưu ý: không nêm gia vị), rán thành từng tảng thật mỏng (công đoạn này khá tốn thời gian và đòi hỏi sự kiên nhẫn khéo léo): cho một chút thật ít dầu ăn vào chảo, lửa để vừa phải, rồi lấy 1 thìa múc trứng rọi vào, xoay chảo cho trứng rải đều, hoặc lấy muôi hay dụng cụ nấu ăn thích hợp đẩy trứng lan đều (độ chừng một bàn tay), không cần lật mà lấy ra ngay khi lớp phía trên đã hết ướt. Một lớp dầu ăn mỏng có thể dùng để tráng khoảng 5-8 lần "bàn tay" trứng. Trứng lấy ra khỏi chảo cho vào đĩa, xếp chồng lên nhau thành lớp. Khi rán hết, dùng một con dao mỏng và sắc thái tầng trứng này thành các sợi chỉ mỏng.
- Bún nếu là bún khô cho vào nước ấm ngâm chừng 10 phút rồi đun sôi chừng 5 phút, cho thêm một chút dấm nếu muốn, vớt ngay ra rá để dưới vòi nước lạnh. Xóc rá cho bún khỏi dính bết vào nhau khi xối nước.
- Măng Thái Lan rửa qua nước lạnh, cho vào nước nóng chần qua chừng 3 phút vớt ra.
- Dưa chuột rửa sạch, thái chỉ dài chừng 5-7 cm.
- Giá đỗ, mùi, ngò, húng rửa sạch, để ráo nước.
- Xà lách rửa sạch từng cọng, thái mỏng.
- Hành lá rửa sạch, thái thật nhỏ.
- Pha nước mắm: nước mắm pha với chanh, chêm nước ấm. Ớt thái mỏng, tỏi giã nhỏ. Tỏi có thể cho vào luôn, còn ớt nên để bát riêng tùy người muốn ăn bao nhiêu tự thêm bấy nhiêu. Người Tây Âu thường không ăn được cay như người Châu Á. Nêm thêm tiêu và đường cho vừa miệng. Thêm hành lá thái nhỏ. Nước chấm nem cuốn không được phép mặn mà phải vừa đầu lưỡi.

Trình bày:

- Giò, thịt, tôm, trứng trình bày vào riêng một đĩa. Rau vào riêng các bát đĩa đựng. Chú ý số lượng người và vị trí ngồi, chuẩn bị số đĩa và bát đựng cho vừa tay với với tất cả mọi người khi ngồi mà không phải di chuyển chỗ (ví dụ marcus trình bày 4 đĩa giò thịt tôm trứng và rau, bún, bánh đa nem thì mỗi loại đều có 2 bát hoặc đĩa đựng)
- Chuẩn bị hai đĩa đựng nước ấm để nhúng bánh đa nem.
- Mỗi thực khách cần một đĩa để đựng đồ cuốn, một bát nước chấm, đũa.
- Uống rượu vang đỏ trắng hoặc bia tùy ý khách.
- Ngoài ra, có thể rán thêm nem loại nhỏ làm sẵn để ăn lai rai giữa chừng.
- Chú ý: trước khi khách vào bàn, đề nghị khách rửa tay sạch. Đồng thời chuẩn bị một bát lớn hay chậu nước ấm có kèm vỏ chanh đã vắt thái mỏng kèm khăn lau tay để cạnh bàn cho khách nào muốn rửa tay giữa chừng.

Thành phẩm:


Trước khi ăn, chủ cần giới thiệu qua các loại đồ ăn có trên bàn, cách cuốn và thưởng thức. Chúc cả nhà ngon miệng và có một bữa tối vừa ăn vừa nói chuyện thật thú vị như marcus đã từng có với các bạn của mình cách đây một tháng rưỡi. senyumkenyit

Thêm một cái hình nhìn toàn cảnh bàn ăn để thấy rõ hơn cách bố trí nha:

Thứ Sáu, 11 tháng 12, 2009

Lối thoát nào cho Liên hoan phim Việt Nam?

Ngoài 15 bộ phim truyện, Liên hoan phim (LHP) Việt Nam lần thứ 16 còn có phim truyền hình, tài liệu, khoa học và hoạt hình. Đã đến lúc cần tách riêng phim truyện điện ảnh bằng một LHP đúng nghĩa.

Sự lạc hậu của mục đích

LHP Việt Nam vốn là dịp để ngành điện ảnh - được tài trợ 100% bởi ngân quỹ quốc gia, sử dụng phim - được coi là một phương tiện tuyên truyền cho chế độ, đến phục vụ các vùng miền trong cả nước. Địa phương đăng cai nhân dịp LHP có cơ hội và lý do để cải tạo hệ thống chiếu bóng, nhân dân địa phương được dịp tiếp xúc với nghệ sĩ điện ảnh. Nếu xét về mặt này, LHP Việt Nam đã mang đến những lợi thế nhất định trong việc phát triển mạng lưới chiếu bóng trong một thời gian dài, khi mà cả năm nhân dân địa phương mới có dịp được tiếp xúc với phim ảnh một lần, qua những đội chiếu bóng lưu động ở các sân kho hợp tác xã hay sân bóng đá huyện.

LHP Việt Nam được tổ chức lần đầu tiên trong một tuần vào tháng 8.1970 tại Hà Nội theo quyết định của Bộ Văn hoá với tiêu đề: "Vì tổ quốc và chủ nghĩa xã hội - Vì sự nghiệp phát triển của nền điện ảnh dân tộc". Diễn ra từ hai đến bốn năm một lần, tổng cộng đã có 16 kỳ LHP.

Có chín địa phương trong cả nước từng là nơi đón tiếp giới điện ảnh Việt Nam trong các kỳ liên hoan.

Đứng đầu là Hà Nội với bốn lần (1970, 1973, 1980, 1986), TP.HCM với ba lần (1977,1983, 2009), Hải Phòng với hai lần (1975, 1993). Các tỉnh thành còn lại gồm Đà Nẵng, Nha Trang, Huế, Vinh, Buôn Ma Thuột và Nam Định mỗi nơi từng tổ chức một lần.

Tuy nhiên, khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, đặc biệt với sự xuất hiện của các công ty sản xuất, phát hành và chiếu bóng tư nhân từ nhiều năm trở lại đây, mục tiêu trên không còn hợp thời nữa. Đồng thời, với sự bùng nổ thông tin trong kỷ nguyên kỹ thuật số và mạng internet, cũng như sự tràn lan của băng đĩa lậu có nguồn từ Trung Quốc hay nội địa, khán giả đã có điều kiện tiếp xúc với điện ảnh thế giới nhiều hơn là những phim được chiếu trên truyền hình hay tại LHP quốc gia.

Có thật sự là LHP?

Một LHP nói chung phải tạo điều kiện cho khán giả xem phim và giao lưu với người làm điện ảnh. Phim được lựa chọn chiếu phải mới, mặt bằng phim phải đa dạng. Ở một nền điện ảnh mỗi năm chỉ sản xuất được từ 5-15 phim như Việt Nam, việc tổ chức một LHP quốc gia hàng năm thực sự là một khó khăn lớn. Điều đó lý giải nguyên nhân tại sao vài năm mới có một LHP.

Tại LHP Việt Nam, các phim cũ từng ra rạp thì khán giả đã biết, còn lại là các phim được nhà nước đầu tư sản xuất và không có cơ hội trụ lại tại rạp bởi chỉ được chiếu vài buổi trong các dịp kỷ niệm hoặc là không bao giờ được ra rạp. Điều đáng nói là hầu hết các phim loại này, tạm quên đi yếu tố nghệ thuật, đều có chất lượng giải trí không cao, do đó thiếu lực hút với khán giả ngay cả khi đi LHP. Giải Bông sen vàng của LHP Việt Nam vô hình trung dần trở thành một Cánh diều vàng nối dài kết hợp với một LH truyền hình nối dài và ngày càng mất đi tính quan trọng của nó trong lòng giới điện ảnh cũng như người hâm mộ điện ảnh.

Như vậy, LHP Việt Nam cho đến nay không thể được gọi là một LHP đúng nghĩa mà thực chất là một hội nghị tổng kết ngành mang đậm không khí công chức và tuyên truyền.

Giải pháp nào?

Tại LHP Việt Nam lần thứ 15 vào năm 2007, Nam Định đã gặp nhiều khó khăn trong công tác tổ chức một sự kiện lớn có nhiều nghệ sĩ từ các miền đất nước về tham dự. Phần đông giới bình luận cho rằng cần đưa LHP Việt Nam về một địa phương duy nhất có cơ sở vật chất đầy đủ. Hà Nội và TP.HCM là hai cái tên được đưa ra nhiều nhất. Tuy nhiên, có nên và có cần một LHP Việt Nam tiếp tục tồn tại ở dạng như thế này khi mà hàng năm đều đã có các giải thưởng chuyên môn dành cho các thể loại phim được trao trong LHP Việt Nam (của hội Điện ảnh, của đài truyền hình)?

Không, Việt Nam cần một LHP đúng nghĩa. Trong điều kiện số phim nội địa sản xuất hàng năm còn ít ỏi, có lẽ nên tổ chức một LHP quốc tế.

Từ LHP quốc tế này, điện ảnh nội địa mới có động lực phát triển. Khi điện ảnh nội địa mạnh mẽ, mới đủ đầu phim và điều kiện để tổ chức một LHP quốc gia.

Theo thông tin công bố với giới truyền thông, vào mùa thu 2010, sẽ diễn ra LHP Quốc tế Hà Nội nhân kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long. Nhưng liệu rằng LHP này có được duy trì không và với định hướng phát triển ra sao, hay chỉ là một sự kiện kỷ niệm đình đám rồi thôi? Một LHP quốc tế đúng nghĩa cần một ban tổ chức LHP mang tính thường xuyên và cần được sự hỗ trợ về kinh phí của bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch cùng các ban ngành liên quan. Có như vậy người quan tâm điện ảnh mới không phải thở dài mỗi kỳ LHP Việt Nam đến với những trăn trở năm nào cũng như nhau mà rốt cuộc chuyện đâu vẫn hoàn đấy.

*********************************************
Bài đã đăng trên Sài Gòn Tiếp Thị Online.

Ghi chú: Cứ tưởng bài này không đăng được vì đề xuất bỏ LHP Việt Nam yêu quý. Nhưng mà cuối cùng cũng được đăng, dù là online. Cảm ơn SGTT.

Chủ Nhật, 6 tháng 12, 2009

Ba con khỉ




Không thấy, không biết, không nghe. Vụ thanh toán do Camorra thực hiện ở thành phố Napoli gây sốc, đặc biệt ở sự thờ ơ của những người xung quanh. Vụ việc xảy ra ngày 11.05.2009 tại Via Vergini. Video ghi lại vừa được cảnh sát công bố tuần qua.



Nguồn ảnh: Zeit-Magazin ngày 3.12.2009

Thứ Năm, 3 tháng 12, 2009

Không đề

Tặng em

Anh lên xứ Đoài xưa
Ba Vì mây trắng
Nhớ mặt em gầy sau lá mưa
Lênh đênh bến nước Trung Hà
Những chị buôn chè
Ngủ hè phố cũ
Con bò gầy đói cỏ
Đi trên đồng mê man
Những pho tượng gỗ chùa Phùng
Thiêm thiếp dưới tầng lá mục
Còn cõi bà già chợ huyện
Khóc thời con gái thuốc lào say
Ông tiến sĩ giấy ngồi chắp tay
Ham rượu nên vua bỏ
Hia rách áo hồng ủ rũ
Em mua về cho anh
Khuôn tượng dân gian
Anh treo trên tường
Nhìn em mà thương
Đốt một tuần nhang
Lau bức sơn dầu lấm bụi
Cô Kiều đàn nguyệt tặng chàng Kim
Người hoạ sĩ nay giả điên
Mắt buồn ngơ ngác
Mặc áo mưa đi lang thang
Giấy vụn lông chim dính đầy tóc bạc
Tranh đẹp chẳng ai mua
Gác xép gió lùa
Hoạ sĩ già nằm dưới pho tượng cổ
Nghe trong đầu sóng vỗ
Tiếng trẻ con thì thào
Bàng hoàng thức dậy
Ôm phích nước hát nghêu ngao
“ Người đẹp trong tranh chẳng có đâu
Mong gì kỳ ngộ...”
Em đừng thương anh nữa
Anh đi lủi thủi trên đường
Đánh mất lòng tin
Tìm về bếp lửa
Xem trẻ mục đồng
Múa trong tượng gỗ
Những đôi vợ chồng
Cởi áo cho nhau.

Bài thơ không đề
Chép trên giấy bản
Em cần gì giếng lạnh
Tâm hồn anh cô quạnh dưới lòng sâu
Ngẩng lên biền biệt mây cao
Cuộc đời thăm thẳm
Tình anh như cỏ lau
Tìm nhau trên đất vắng
Nơi ấy em về mưa sẽ tạnh
Hoa cúc nở vàng trên cánh tay.

11.1972

Lưu Quang Vũ

Công bằng với Hoàng Thị Yến

Thời gian vừa qua, mọi người bàn tán khá sôi nổi về phần trả lời của Hoàng Thị Yến tại cuộc thi Mrs. World 2009 vừa tổ chức tại Vũng Tàu. Tôi không quan tâm đến cuộc thi này và cũng sẽ không đánh giá về nó ở đây. Tôi chỉ muốn được nêu ý kiến riêng của mình về phần trả lời của đại diện Việt Nam, phần bị cộng đồng người Việt Nam chỉ trích rất nặng nề.

Các chỉ trích thường gồm ba ý sau:

1. Cô ấy trả lời không có nội dung.
2. Cô ấy trả lời quá rề rà, câu giờ.
3. Thương cho bạn phiên dịch vì khó dịch lại.

Sau khi xem băng quay lại phần thi này dưới đây, tôi cho rằng:

1. Cô ấy trả lời có nội dung hay và đúng. Chia làm hai phần để phiên dịch có thể dịch lại.
2. Cô ấy trả lời không quá rề rà, mà theo lối nói của người phụ nữ Việt Nam thường thấy (không quá nhanh nhảu tự tin). Phần câu giờ thì đúng. Cô ấy đã không giữ được 15 giây trả lời như yêu cầu.
3. Tôi thấy thương bạn phiên dịch, nhưng mà là sự thương hại xen lẫn bất bình. Chính sự lúng túng của bạn ấy đã phá hỏng hoàn toàn phần trả lời của Hoàng Thị Yến và gây cảm giác câu giờ và khó chịu nơi người dẫn chương trình và người xem cũng như ban giám khảo. Nội dung trả lời của Hoàng Thị Yến không quá phức tạp để khó có thể dịch trôi chảy.

Nói chung, qua những chỉ trích một chiều tôi được nghe thời gian qua, tôi cho rằng Hoàng Thị Yến cần được nhìn nhận một cách công bằng. Tôi không thích nụ cười giả tạo của cô ấy, nhưng phần trả lời của cô ấy tôi cho rằng khá tốt ở mặt bằng nói chung của phần thi ứng xử tại các cuộc thi người đẹp quốc tế.

Phần thi ứng xử của ba người đẹp Việt Nam, Mỹ, Nga:

Thứ Sáu, 27 tháng 11, 2009

Điện ảnh Việt Nam: Chơi vơi nơi đáy giếng


LHP Việt Nam lần thứ 16 sẽ diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 8.12 – 12.12 với chủ đề „Vì một nền điện ảnh Việt Nam đổi mới và hội nhập“. Tiêu chí này chỉ là sự sao chép lại của chính nó từ LHP lần thứ 15 diễn ra cách đây hai năm. Sự trùng lặp này có thể bị đánh giá là nghèo nàn về ý tưởng, nhưng ở khía cạnh khác, nó thể hiện rõ tình hình của nền điện ảnh Việt Nam thời hiện tại: sự dậm chân tại chỗ, thích hô khẩu hiệu và thiếu định hướng rõ rệt.

Em muốn làm người nổi tiếng

Năm 2009 đánh dấu nhiều sự kiện của điện ảnh Việt Nam: bộ phim đầu tiên tham dự LHP Venice một cách chính thức (Chơi vơi – Bùi Thạc Chuyên), bộ phim thể loại nhạc kịch lần đầu tiên được sản xuất (Những nụ hôn rực rỡ - Nguyễn Quang Dũng), công nghệ phim 3D đầu tiên được đưa vào sử dụng tại rạp chiếu (Megastar). Tuy nhiên, chính những cái đầu tiên đó khiến ta phải tự hỏi, điện ảnh Việt Nam đang ở đâu?

Tại sao phải đợi đến tận 2009, điện ảnh Việt Nam mới có một phim thể loại nhạc kịch? Thì ra, sự đa dạng thể loại của nền điện ảnh đã gần như bị lãng quên trong suốt quá trình tồn tại 50 năm của điện ảnh cách mạng. Suốt nhiều thập kỷ sau khi đất nước thống nhất, các bộ phim vẫn chủ yếu cùng một thể loại nói về những hậu quả và di chứng của chiến tranh, đôi khi lồng vào những câu chuyện tình yêu. Với đề tài kiểu này, đạo diễn Nguyễn Thanh Vân từng giành Bông sen vàng cá nhân hai kỳ LHP liên tiếp 13 và 14 với các phim Đời Cát (1999) và Người đàn bà mộng du (2003). Nhiều năm sau, sự ra đời của các hãng phim tư nhân đã tạo điều kiện cho sự trình làng của phim võ thuật Dòng máu anh hùng (2007), và bây giờ, bộ phim nhạc kịch đầu tiên.

Việc rạp chiếu phim có công nghệ 3D là một tin vui cho khán giả, nhưng ngẫm lại, nó hoàn toàn phục vụ cho các siêu phẩm Hollywood và không mang tính thúc đẩy phim nội địa. Vì công nghệ làm phim của Việt Nam chưa có khả năng làm ra phim 3D trong nhiều năm tới đây. Rốt cục, điện ảnh Việt Nam muốn làm người nổi tiếng với những sự đầu tiên trong hy vọng đổi mới, nhưng những tin tức đó mang một thông điệp ẩn giấu phía sau: nền điện ảnh còn đang chơi vơi nơi đáy giếng nhìn lên bầu trời thế giới.

Trái tim bé bỏng giữa rừng đen

Năm 2002, đạo diễn Phạm Nhuệ Giang mang Thung lũng hoang vắng đến LHP Berlin dự mục Forum (Diễn đàn) và tự tin kể về lịch sử hơn 40 năm của điện ảnh cách mạng Việt Nam với cột mốc bộ phim Chung một dòng sông (1959) của đạo diễn Phạm Kỳ Nam – Hồng Nghi. Nhiều khán giả am hiểu điện ảnh thế giới ngơ ngác tự hỏi rằng có thật nền điện ảnh Việt Nam đã được lâu năm như thế? Dù ngay một năm trước đó, Forum đã dành một chương trình riêng cho điện ảnh Việt Nam với Chung cư (Việt Linh), Ai xuôi vạn lý (Lê Hoàng), Mùa ổi (Đặng Nhật Minh) và một số phim khác. Trước nay trên thế giới, nói đến điện ảnh Việt Nam, người ta thường chỉ biết đến cái tên Trần Anh Hùng với giải Sư tử Vàng LHP Venice cho Xích lô (1995). Nhưng Trần Anh Hùng không đại diện được cho điện ảnh Việt Nam, tất cả các phim của ông cho đến nay vẫn chưa được chính thức lưu hành trong nước. Sự tham gia LHP quốc tế của phim Việt Nam còn mang tính phát hiện và mỗi một bộ phim được lựa chọn chiếu ở các LHP đều trở thành một hiện tượng.

Ngoại trừ các phim của đạo diễn Việt Linh được phát hành ở Pháp, hầu hết những cố gắng phát hành phim Việt Nam ra quốc tế vẫn còn mang tính nhỏ giọt và gặp thất bại. Một số thành công nhỏ nhoi là nhờ vào mạng lưới người Việt ở nước ngoài, đặc biệt ở Mỹ giúp cho một số bộ phim của đạo diễn Việt Kiều được ra rạp ở dạng hẹp trong cộng đồng hay phát hành băng đĩa. Làm sao để hội nhập khi bước ra thế giới là rừng đen âm u ẩn giấu nhiều cạm bẫy và luật chơi mà nhà làm phim Việt Nam còn ngây thơ như cô bé quàng khăn đỏ với trái tim bé bỏng ngơ ngác giữa chốn rừng sâu?

Giải cứu thần chết

Khi tổng kết về LHP lần thứ 14 diễn ra tại Buôn Mê Thuột vào năm 2004, nhà bình luận Phan Xi Nê (báo Doanh nhân Sài Gòn) đã dùng câu nói của nhân vật Quỳ (Người đàn bà mộng du – Nguyễn Thanh Vân) „Có lẽ, tôi đã sống với người chết quá lâu“ để minh họa nền điện ảnh Việt Nam rệu rã cứ lay lắt sống mãi với tư duy làm phim cũ kỹ. Năm năm sau, vào 2009, điện ảnh Việt Nam cần được giải cứu khỏi thần chết vẫn còn đang ám ảnh mãi.

Bóng ma thần chết mỗi năm được hóa kiếp một lần duy nhất vào mùa phim Tết, khi vài phim ganh đua nhau một lượng khán giả quan tâm có hạn. Dù tự tin đến mấy, cho đến nay chưa có nhà phát hành phim nào dám đưa phim ra rạp chệch mùa phim này, trừ phi bắt buộc. Bẫy rồng (Lê Thanh Sơn) là phim đầu tiên hướng đến thị trường phim dịp lễ Giáng Sinh năm nay, dù sẽ phải đối đầu với không ít siêu phẩm Hollywood sẽ cùng ra mắt đợt này. Vừa ra rạp cách đây vài tuần, Chơi vơi (Bùi Thạc Chuyên) dù bị chính nhà phát hành Thiên Ngân xếp lịch chiếu không thuận lợi ở ngay sân nhà (chỉ tại rạp Nguyễn Du với hai suất chiếu sáng và trưa hàng ngày) đã tạo nên một bất ngờ nho nhỏ khi được khán giả quan tâm theo dõi và bình luận. Đây là hai ví dụ đáng khích lệ và đặt dấu ấn đầu tiên cho những cuộc giải cứu trong tương lai mà ta có quyền hy vọng là sẽ thành công.

Trong cuộc chiến có vẻ không cân sức để được sống một cách thật sự bằng chính nội lực của mình, nền điện ảnh Việt Nam cần dám đốt đi những huyền thoại bất tử của ngày hôm qua để không mãi phải tự hỏi: Bao giờ cho đến tháng Mười?

Diễn viên Bùi Bài Bình tại LHP Việt Nam 15: "Vì một nền điện ảnh Việt Nam đổi mới và hội nhập!"


(Bài đã đăng trên Sài Gòn Tiếp Thị. Bài ở đây đầy đủ hơn.)

Thứ Hai, 23 tháng 11, 2009

Về "thư bạn đọc" của báo Tuổi Trẻ

Gần đây, báo Tuổi Trẻ cho đăng những "thư bạn đọc" phản ánh một số vấn đề, trong đó đáng chú ý là hai bài sau:

1. Web cho giới trẻ: có một đống rác! chỉ trích trực tiếp kenh14.vn, một kênh thông tin của lứa tuổi đang lớn (+- 14 tuổi) với những hình ảnh mát mẻ và đời tư ngôi sao (xịt hay nhấp nháy).
2. Một tạp chí dùng tiếng Việt dị dang chỉ trích gián tiếp Thế giới Văn hóa, một tạp chí thuộc hàng nhảm nhí như con chí, bàn về đời tư ngôi sao (xịt hay nhấp nháy).

Một mặt, tôi đồng tình với chuyện là có quá nhiều rác trong các tạp chí và kênh thông tin kiểu đó. Nhưng mặt khác, tôi cho rằng, nó chỉ phục vụ độc giả của nó thôi. Tuổi Trẻ tự dưng xía vô làm chi?

Thì ra câu trả lời cho 1) là việc Tuổi Trẻ chuẩn bị lập ra một chuyên trang cho lứa tuổi hoc đường 13-18, (thế các bạn trẻ cùng lứa tuổi nhưng không đi học thì chẳng lẽ không được Tuổi Trẻ để mắt đến sao?), dù hiện tại Tuổi Trẻ cũng gọi họ là Teen (hãy coi đường dẫn thứ nhất, chuyên mục đăng bài tên là Teen - Nhịp sống số). Tôi ủng hộ chuyện Tuổi Trẻ cho ra chuyên trang này vì nó cung cấp cho bạn đọc thêm lựa chọn. Nhưng đánh một kênh thông tin khác để dọn đường cho việc ra đời sản phẩm cạnh tranh hoàn toàn là một việc làm thiếu đạo đức và phản ánh tâm thế đáng nghi ngờ của một trong những cơ quan truyền thông lớn nhất nước.

Còn về 2) thì Tuổi Trẻ có vẻ như mải đọc tạp chí lá cải bên ngoài mà quên mất rằng, trên Tuổi Trẻ cũng đầy sự sính tiếng Anh khắp nơi. Đơn cử như trang mạng Tuổi Trẻ được gọi là Tuổi Trẻ online cung cấp cho bạn thông tin mới nhất qua mục Newsletter và sự năng động trên từng cây số qua mục Tuổi Trẻ Mobi. Bản quyền báo Tuổi Trẻ được gọi là Copyright, nhà thiết kế trang mạng Tuổi Trẻ được giới thiệu bằng Powered by. Còn trong bài viết mới gần đây Gặp gỡ tác giả Cô đơn trên mạng: sau tình yêu mới là sex thì ngoài từ sex được sử dụng rất tự nhiên thay cho tình dục, trong bài còn nào là email, best-seller, tabou.

Một cơ quan truyền thông mang tính tiên phong cần có những bài viết thực sự có giá trị và hướng đến tri thức cho cộng đồng. Tuổi Trẻ, trong tham vọng trở thành số một đã mất đi khá nhiều thiện cảm của tôi. Đã từ rất lâu tôi không còn được đọc những bài viết gai góc, dám đi vào sự thật với tính báo chí cao trên Tuổi Trẻ. Hiện nay, chất lượng Tuổi Trẻ đang xuống dốc một cách không phanh, trong khi nó cố gắng lan tỏa tầm ảnh hưởng với sự thành lập mới những chuyên trang. Với đà này, chẳng bao lâu nữa, Tuổi Trẻ sẽ đi về đâu? Một tập đoàn truyền thông của những Kenh14 phẩy, Thế giới Văn hóa phẩy?

Thứ Tư, 18 tháng 11, 2009

Ký ức thầy cô


Bài này tôi viết cùng thời điểm vào năm ngoái. Năm nay đăng lại. Vì không thể viết được như thế nữa.

Cô giáo đầu tiên của mình là cô Thìn. Bây giờ vẫn nhớ như in ngày cô dẫn vài đứa trẻ hàng xóm không chơi cùng đến nhà, dắt mình đi nhà trẻ. Hồi đó 3 tuổi, không thích đi mẫu giáo, chỉ thích ở nhà chơi vơ vẩn lẩn thẩn với cây cỏ chó mèo, với mấy đứa hàng xóm ở gần. Vì thế gào khóc ghê lắm. Cứ bám chặt vào bờ tường cổng không muốn đi. Cô Thìn vừa dỗ vừa dọa. Cuối cùng cũng phải đi theo dù nước mắt ngắn dài. Con bé hàng xóm tên Mỹ không phải đi mẫu giáo, vẫn thường là bạn chơi hàng ngày, đứng nhìn theo, cảnh tiễn đưa ra chừng cảm động lắm ý. Cô Thìn chừng hai mấy tuổi, không có chồng. Hình như cô mãi mãi không lấy chồng. Cô là người dạy mình hát và múa đầu tiên. Mình là đứa ham văn nghệ nên hát hay múa giỏi hơn cả bọn con gái cùng trường mẫu giáo. Vào trung thu một năm nào đấy, mình dẫn đầu đội múa (hình như có mặc váy hehehe) lên sân khấu của xã biểu diễn. Dân tình cứ gọi là hoan hô nhiệt liệt. Cô Thìn da ngăm đen nên khuôn mặt nét nào ra nét đấy, mắt tròn, môi mọng, mỗi tội tính tình không được dịu dàng nữ tính cho lắm nên các trai làng và bộ đội chê. Ngày 20/11 hình như mình chỉ hái hoa vườn nhà đi tặng cô thôi, chứ chẳng có quà cáp gì như thời bây giờ.

Cô giáo chủ nhiệm hồi lớp 4 là cô Từ. Nhà cô rất nghèo, không có cả xe đạp. Cô thường đi bộ đi làm với chiếc cặp sờn gáy và đôi chỗ mặt ngoài giả da đã bung lung tung. Cô rất yêu thương học trò, dù kiến thức của cô rất hạn chế (hồi đó còn nhỏ nhưng đã bắt đầu biết đánh giá kiến thức thầy cô, tư tưởng tự do dân chủ đã manh mối hehehe). Có lần làm báo tường, mấy đứa đến nhà cô, cô luộc sắn cho ăn. 20/11 năm ấy, mình cám cảnh chiếc cặp sờn của cô nên vận động cả lớp đóng tiền mua tặng cô một chiếc cặp giả da mới. Chiếc cặp mới không nhiều tiền, nhưng làm cô cảm động vô cùng. Nhưng không hiểu sao, cô vẫn dùng chiếc cặp cũ khi đi làm.

Cô giáo chủ nhiệm hồi lớp 5 là cô Thuyết. Cô còn trẻ, mới ra trường vài năm, người tròn, da ngăm đen. Cô lấy chồng là người theo đạo, làm thợ mộc và nhà chồng cô cũng ở gần nhà thờ. Vì thế khi đến nhà cô học luyện thi học sinh giỏi Văn, mình được biết đến không chỉ cuộc sống của người thợ mộc mà cả khung cảnh bên ngoài của cái nhà thờ được xây từ thế kỷ 19. Nhà thờ lúc đó là cả một thế giới rất lạ lẫm, phần nhiều gây sợ hãi đối với mình. Cho đến tận bây giờ, mình cũng chưa bao giờ dám bước chân vào nhà thờ ấy, dù suốt mấy năm học cấp II nghe chuông đổ hàng ngày. Cô Thuyết là giáo viên giỏi, ham thành tích. Còn nhớ năm ấy cả trường có hai người là bạn Phan và mình được vào đội tuyển thi học sinh giỏi Văn thành phố, sau khi đã giành giải cấp thị xã, cô đặt rất nhiều hy vọng. Thế nhưng cả hai đứa sau này đều chỉ ngấp nghé mức đoạt giải làm cô rất phiền lòng. Khoảng 5 năm sau đó, trong một lần đi dự lễ khen thưởng học sinh giỏi, mình gặp lại cô. Lúc này cô đã có học sinh đoạt giải thi Tiếng Việt toàn quốc.

Thầy giáo hồi lớp 9 là thầy Thuật. Thầy là giáo viên dạy Toán rất giỏi. Năm ấy là năm đầu tiên trường tỉnh lẻ của mình chọn lọc ra một lớp những đứa học khá nhất của khối 8 năm trước đó và thành lập lớp 9A. Đó là năm học có quá nhiều kỷ niệm tuyệt vời. Thầy Thuật không phải giáo viên chủ nhiệm, nhưng Toán là một môn học được tăng giờ giảng, ngoài môn Văn của lớp 9A. Trong số những học sinh 9A, thầy đặt niềm tin lớn vào mình. Và việc mình cùng với Hùng lọt vào vòng thi tỉnh môn Toán, sau đó có giành giải, tuy nhiên không đủ cao để vào đội tuyển thi toàn quốc, không làm thầy phiền lòng. Thầy vẫn rất tin tưởng và thường xuyên đem mình ra làm gương cho các em lớp dưới (được nghe kể lại, chứ thầy chưa bao giờ khen mình trước mặt người khác). Thầy không chỉ là thầy, mà còn là người bạn. Thầy cao ráo, đẹp trai, thông minh, vợ hiền giỏi, hai đứa con trai cũng đẹp trai ngoan ngoãn. Thầy là người vừa khuyến khích mình trong việc học tập (thường xuyên đưa mình thêm các bài toán khó hehehe) vừa tạo điều kiện cho mình tham gia các công tác xã hội nữa. Đó là năm học nếu xét về mặt tình cảm thì là năm mình gặp nhiều thăng trầm sóng gió nhất, có lẽ bởi năm đó là đỉnh cao của tuổi dậy thì. Và lớp 9A có lẽ là lớp học khó quên nhất của cả đời học sinh.

Ngoài thầy Thuật ra, thì ở trường cấp II hồi đó còn có một thầy giáo khác dạy môn Lý, mà tự nhiên lúc này quên mất tên. Thầy giỏi và tài hoa, dù không đẹp trai. Qua thầy mình bước đầu tiếp xúc với âm nhạc quốc tế, thứ hồi đó khá xa xỉ ở nơi tỉnh lẻ. Lý không phải là môn mình quan tâm nhiều, tuy nhiên vì việc vào đội tuyển thi học sinh giỏi năm đó có gặp K. ở đội tuyển Lý, mà, vì chết ở ngay cái nhìn đầu tiên, mình chăm chỉ môn Lý hơn.

Cấp III có nhiều thầy cô hơn, tuy nhiên chỉ có vài người để lại ấn tượng mạnh. Cô Thanh chủ nhiệm suốt mấy năm cấp III là cô giáo hiền dịu nhất mình từng được biết. Cô dạy môn Hóa khá giỏi, tuy nhiên mình không đi học thêm cô mà học người khác. Dù thế, cô vẫn rất yêu quý và tôn trọng mình chứ không có trù dập như nhiều giáo viên khác cùng hoàn cảnh. Cũng nói thêm là trong suốt cả đời học sinh và sinh viên, mình chưa bao giờ quỵ lụy giáo viên. Chưa bao giờ đi học thêm vì nghĩ là để lấy lòng thầy cô, mà chỉ đi học nếu thấy có thể giúp cho việc thu nạp kiến thức. Cô Thanh, cũng như thầy Thuật, là hai người bạn lớn mà cả sau này mình không bao giờ quên.

Ngoài cô Thanh, thời cấp III còn có một thầy quên mất tên, dạy môn Giáo dục công dân năm lớp 11, là người thầy mình không quên về ấn tượng tốt. Thầy đã già, có lẽ chuẩn bị về hưu. Mỗi giờ giảng của thầy đều không quá sách vở, mà thầy đi sâu vào thực tế, vào phát triển của đất nước, thế hệ trẻ, những khó khăn, bất cập của đời sống. Đó là người thầy nói với lớp chuyên Toán bọn mình là các em cố gắng để sau này mỗi người sẽ trở thành một nhà quản lý giỏi, giúp xây dựng đất nước. Thầy nói với sự tin tưởng lớn.

Thời cấp III còn một người thầy khác, thầy Bình. Mình là đệ tử học thêm Toán của thầy suốt 3 năm cấp III, dù thầy không dạy lớp mình ở trường, Thầy gầy gò, tóc lúc nào cũng rất nhiều gàu vì chắc nhiều ngày không gội nhưng thầy là một chuyên gia Toán Tin rất giỏi. Thầy quý mình vì hay đưa ra cách giải khác với cách giải của thầy, có lúc hay hơn, có lúc không hay bằng, nhưng điều quan trọng là khác. Có lần thầy nói "Chưa có đứa nào giải bài này như thế" làm mình mũi phổng to đùng sắp nổ. Nhà Thầy ở phố Lê Lợi, ngay đối diện nhà thờ chính của giáo phận Hưng Hóa. Phố Lê Lợi là phố có vẻ phố nhất của cả thị xã nhỏ bé.

Dù ai đó có phê phán thầy cô giáo, nhưng trong số nhiều người thầy nhàn nhạt, không yêu nghề, vẫn có những người thầy cô giáo thật sự xứng đáng với tên gọi ấy. Mẹ mình cũng là một người như vậy, dù mình chưa bao giờ là học sinh của bà. Nhưng, chỉ qua thái độ và những gì nghe kể lại từ những học trò và phụ huynh học trò của bà, khi bà đã không còn đứng trên bục giảng, mình hiểu mẹ mình đã là một cô giáo xứng đáng.

Gửi đến mẹ, và các thầy cô giáo cũ, dù chắc rằng sẽ chẳng ai trong số họ đọc được những dòng này, lời chúc và lời cảm ơn chân thành nhất nhân ngày của các nhà giáo Việt Nam.

Thứ Ba, 17 tháng 11, 2009

Into the Wild – Đi tìm sự thật với Thoreau



Rather than love, than money, than fame, give me truth.
Hơn cả tình yêu, tiền bạc, danh vọng, hãy cho tôi sự thật.
trích dẫn từ Walden (1854)
Henry David Thoreau (1817 – 1862)
– Tiểu luận gia, triết gia Mỹ


Thật khó để viết về một tác phẩm ảnh hưởng sâu rộng đến định hướng cuộc sống của chính bạn. Bởi bạn có nguy cơ phơi bày đời mình một cách khó kiểm soát. Into the Wild là một trường hợp như thế đối với tôi. Xem phim của Sean Penn ba lần, đọc sách của John Krakauer hai lần, tìm kiếm những tác phẩm liên quan của Henry David Thoreau, Jack London, Lev Tolstoy và nghiên cứu lại. Tôi vẫn chơi vơi giữa những hỗn loạn và giằng xé của việc viết hay không viết. Rồi tình cờ tôi đọc được những suy nghĩ của Thoreau được người đời sau trích dẫn và ghi nhớ làm kim chỉ nam cuộc sống. Trong tôi bỗng lóe lên một đốm lửa nhỏ, nó bừng lên chiếm dần lòng tôi rồi lan tỏa như ánh sáng hướng đường đi tới sự thật. Một sự thật của Christopher McCandless (hay Alexander Supertramp) gắn liền với Thoreau, hay cũng có thể là sự thật của chính tôi?


Mối liên hệ thời gian và con số

Vào mùa hè năm 1845, ở tuổi hai mươi tám, Thoreau nhận lời mời của người bạn tri kỷ Emerson đến xây một nếp nhà một phòng bằng gỗ bên bờ Tây Bắc của hồ Walden, vùng Concord, bang Massachusetts. Ngày quốc khánh Mỹ mùng Bốn tháng Bảy năm đó, Thoreau chính thức đến ở căn phòng gỗ chiều rộng ba mét, chiều dài bốn mét rưỡi. Chi phí xây dựng ngôi nhà này có giá chính xác hai mươi tám đô la và mười hai xu rưỡi là những thứ cần cho xây dựng mà Thoreau phải mua. Những chi tiết này được Thoreau miêu tả trong Walden, một tập tiểu luận của ông về quá trình sống hai năm hai tháng ở đây. Ông sống một mình giữa thiên nhiên bằng hai bàn tay lao động, tuy không thực sự cách ly hẳn khỏi thế giới con người.

Gần một thế kỷ rưỡi sau, vào mùa hè năm 1990, một thanh niên hai mươi hai tuổi tên Christopher McCandless từ bỏ mọi thứ thuộc quá khứ ở bờ Đông nước Mỹ phía sau để lên đường, lấy tên mới Alexander Supertramp. Sau khoảng hai năm hai tháng, người ta tìm thấy xác anh trong một túi ngủ tại chiếc xe buýt số hiệu 142 bỏ hoang ở một vùng đất rậm rạp cỏ cây gần một lối đi xuyên rừng không xa vườn quốc gia Denali, bang Alaska. Anh được xác định là đã qua đời vì đói và có thể do ngộ độc vào giữa tháng Tám năm 1992. Trong cuốn nhật ký của anh được tìm thấy, ngày viết cuối cùng Mười Hai tháng Tám có những dòng sau: „Tôi đã sống một cuộc sống hạnh phúc và ơn Chúa. Tạm biệt và mong Chúa phù hộ cho tất cả!“, ở dưới ký tên Christopher McCandless.

Một thập kỷ rưỡi sau cái chết của Alex (tên gọi tắt của Alexander), vào tháng Chín năm 2007, bộ phim Into the Wild của đạo diễn Sean Penn dựa trên cuốn sách cùng tên của Krakauer xuất bản năm 1996 về hành trình của Alex do Emile Hirsch hóa thân ra mắt khán giả.

Khoảng một năm rưỡi sau khi bộ phim ra mắt, tôi ngồi viết những dòng này.


Chương 1: Quẳng gánh lo đi mà vui sống

Hầu hết những thứ xa xỉ và nhiều thứ được gọi là tiện nghi của cuộc sống không những không cần thiết, chúng thậm chí là những trở ngại cho sự vươn lên của con người. Thoreau đã viết như thế.

Có khi nào tôi đã dám từ bỏ danh vọng để sống một cuộc sống hoàn toàn khác đi? Có khi nào tôi đã dám rũ bỏ tấm áo choàng của một quân cờ trong bàn cờ ma trận thế sự, để sống thật là mình? Và, có khi nào tôi đã dám từ chối những tiện nghi mà cuộc sống và cơ hội mang lại?

(Vui lòng đọc tiếp tại đây)


Bonus:

Thứ Năm, 12 tháng 11, 2009

Hoài niệm

Khi rời quê hương tôi 19 tuổi. Khi đi mang theo những nỗi nhớ nhung nặng trĩu, dù vô cùng hồi hộp về nơi đến.

Những nỗi nhớ của tôi, không chỉ là những năm tháng ngay sát khi rời quê nhà, mà cả những hình ảnh, cảm giác, mùi vị đã ăn sâu vào tâm trí trong cả cuộc đời trước đó. Chẳng hạn, khi nói đến núi, là hình ảnh Ba Vì hiện ra ngay. Nói đến sấu, là ứa nước miếng. Nói đến màu đỏ, là nhớ hoa gạo. Nói đến thu, là nhớ Hà Nội. Nếu phải hình dung Việt Nam bằng một màu sắc, tôi nghĩ ngay đến màu xanh lá cây. Vì tuổi thơ tôi in đậm hình ảnh những đồng lúa chạy dài, những quả đồi sắn, đồi chè, những cây ăn quả trong vườn nhà bốn mùa xanh mướt. Những nỗi nhớ, ký ức đã được mã hoá. Không xoá đi được.

Ở nhiều nơi, mỗi nơi vài năm. Đi nhiều nơi, từ vài ngày đến vài tháng. Mỗi miền đất làm dày thêm cuốn sách hoài niệm của tôi. Những ký ức về sau này không được mã hoá, mà đến tự nhiên như hơi thở, đôi khi không xác định. Đôi khi như tro bụi bay về(*).

Những hoài niệm làm tôi nao lòng. Những cái ở gần hơn có vẻ tinh tế hơn. Khi tôi sống ở Paris, tôi rươm rướm khi nhìn thấy tấm hình góc phố Berlin với những người lái taxi đứng ngoài trời tuyết. Người không biết có thể nghi ngờ nó được chụp ở đâu đó khác. Nhưng hoài niệm của tôi, kỷ niệm của tôi cho tôi tín hiệu đấy phải là Berlin. Khi tôi về sống lại ở Berlin, một lần nhìn thấy bức ảnh chụp sân ga đầy tuyết, đèn mờ ảo. Tôi quả quyết đấy là Paris, dù nó có thể đã được chụp ở một nơi khác. Đấy là kết quả của cảm giác. Những cái ở xa hơn thì lại trở về ấn tượng cố hữu: đỏ là hoa gạo, thu là Hà Nội. Đó là kết quả của đúc kết.

Hai thứ quả mười năm nay tôi chưa được ăn như đúng hương vị đã có trong đúc kết, là na và mít. Này hoài niệm ơi, hãy để hương vị ấy ở chỗ nó từng xâm chiếm hồn tôi. Nụ hôn tám năm nay tôi vẫn không thể quên. Này hoài niệm ơi, hãy để cảm giác ấy ở chỗ như tôi đã từng có nó.

Những khoảnh khắc. Đúng rồi, tất cả chỉ là những khoảnh khắc thôi. Cái chớp mắt duy nhất nối những khoảnh khắc đó lại, như trong phim La Jetée, là khi ta hoài niệm.

Hai câu hỏi tôi hay được hỏi nhất là: “Có nhớ Việt Nam không?” và “Có muốn quay trở lại Việt Nam sống không?” Câu đầu tiên chắc chắn tôi gật. Nhưng tôi không thể gật hay lắc với câu thứ hai. Câu trả lời nằm giữa gật và lắc.

Vì tôi còn muốn vấn vương hoài niệm.

(*) mượn ý của Vaugan/Đoàn Minh Phượng

(Bài đã đăng trên Sài Gòn Tiếp Thị)

*************************************

Chú thích:
1. Cảm ơn bác Goldmund đã thông báo giùm là bài đã được đăng. Bài này nằm trong ngăn kéo Ban biên tập có lẽ đến nửa năm. Thật là một bất ngờ thú vị.

2. Tôi rất kỵ dùng dấu ba chấm. Ngược lại, người biên tập của SGTT thích dấu ba chấm. Nên trong bài đăng báo có thêm những dấu ba chấm.

3. Bài này nguyên thủy là một entry đã từng đăng trên blog yahoo 360 hơn một năm về trước.

Thứ Ba, 10 tháng 11, 2009

Wind of Change

10 năm trước, tôi là sinh viên mới đến Berlin. Đêm kỷ niệm 10 năm bức tường đổ, tôi cùng mấy người bạn cùng trường cả Đức và Việt đạp xe lên cổng thành Brandenburg, nơi diễn ra lễ hội. Trong cái lạnh của đêm, chúng tôi hòa mình chung nhịp bài hát Wind of Change của ban nhạc Scorpions, lúc ấy đang biểu diễn live trên sân khấu.

Tôi đã khóc. Ôm vai bạn mình. Bạn ôm vai tôi. Chúng tôi nhìn nhau.

Cuối tuần qua, tôi trở lại Berlin dự hội nghị Falling Walls. Những nhà khoa học hàng đầu thế giới các lĩnh vực được mời về, mỗi người phát biểu 15 phút về làm sao có thể phá vỡ bức tường trong lĩnh vực nghiên cứu của họ. Angela Merkel - bà thủ tướng Đức - phát biểu trong hội nghị làm sao để phá vỡ những thử thách của thế kỷ 21. Bà nói rất cuốn hút, trong đó có một ý chính là chúng ta phải cố gắng tập tìm hiểu và trân trọng sự khác biệt về văn hóa giữa các dân tộc, tôn trọng người mà không làm mất đi những giá trị của bản thân mình.

Ngày hôm trước, tôi đi qua East Side Gallery - phần triển lãm ngoài trời dài 1,3 km gồm những tác phẩm vẽ lên bức tường Berlin, ở đúng vị trí của nó. Ở một khu trống giữa các bức tường gần bờ sông, một nhóm người đang cùng hát quốc ca Đông và Tây Đức hòa vào nhau, cùng với 3 nghệ sĩ sắp đặt người Trung Quốc biểu tình về sự cấm đoán trang twitter về sự kiện bức tường Berlin ở Trung Quốc: một anh đứng hát, một chị ngồi xếp gạch thành một bức tường, một anh đang cắt rời trang giấy khổ lớn in dòng thông báo trên màn hình computer khi người ta gõ cửa địa chỉ của trang web nói trên tại Trung Quốc.

Trang web này không tồn tại.


20 năm đã trôi qua. Có bức tường nào lớn hơn thế?

Bức tường lửa trên mạng. Chính sách cấm đoán của một thể chế tự nhận là nó đầy lo sợ khi cố chặn lại những luồng thông tin không thể ngăn được ý chí của con người, quyền chính đáng của con người khao khát tự do và độc lập, khao khát tìm hiểu những thế giới khác với thế giới mình đang sống, để vượt qua bức tường của sự sợ hãi mà trở thành bè bạn cảm thông. Người ta vượt được tường lửa.

Một bức tường khác đang được xây lên, khi không có tờ báo nào trong số mấy tờ cấp tiến như Sài Gòn Tiếp Thị, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Vietnamnet đưa tin dù chỉ một dòng về một sự kiện mà cả thế giới kỷ niệm. Làm sao phá được bức tường này?

Berlin vẫn lạnh. Trời âm u, sương mù và mưa phùn. Những gương mặt băng giá trên tàu điện. Bonjour tristesse!

Không có cơn gió nào.

Wind of Change
by Scorpions

I follow the Moskva
Down to Gorky Park
Listening to the wind of change
An August summer night
Soldiers passing by
Listening to the wind of change

The world closing in
Did you ever think
That we could be so close, like brothers
The future's in the air
I can feel it everywhere
Blowing with the wind of change

Chorus:
Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow dream away
In the wind of change

Walking down the street
Distant memories
Are buried in the past forever

I follow the Moskva
Down to Gorky Park
Listening to the wind of change

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow share their dreams
With you and me

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow dream away
In the wind of change

The wind of change blows straight
Into the face of time
Like a stormwind that will ring
The freedom bell for peace of mind
Let your balalaika sing
What my guitar wants to say

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow share their dreams
With you and me

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow dream away
In the wind of change





************
Đi coi East Side Gallery với marcus nha: