Thứ Ba, 31 tháng 8, 2010

Bản ngã giết người - Noruwei no mori

Hai chuyện không liên quan.

1. Nhà tâm thần học Thomas Elbert (TE, đại học Konstanz - Đức) trả lời phỏng vấn báo Süddeutsche Zeitung (SZ) về khả năng bạo lực và giết chóc của con người và liệu rằng điều này có thể kiềm chế được không. Ông là chuyên gia trong lĩnh vực này và vừa nhận được giải thưởng 1 triệu Euro cho dự án nghiên cứu gồm có cả phần thực địa tại Đông Phi với những binh lính còn ở lứa tuổi vị thành niên.
Sau đây là trích dẫn đoạn quan trọng nhất.
SZ: Tôi còn có thể trở thành một tên giết người được không?
TE: Thường thì một người trưởng thành phát triển toàn diện rất khó để bản thân biến thành một cái máy giết người. Những cấu trúc não dành cho việc này đã gần như cố định. Nhưng về cơ bản tôi tin rằng, người ta có thể biến một người đàn ông bất kỳ thành một tên giết người.
SZ: Không phải một người đàn bà bất kỳ sao?
TE: Thông thường, đàn bà chỉ giết người khi con cái, cơ thể hay cuộc sống của họ bị đe dọa. Ngược lại, đàn ông giết người có tính toán. Đàn ông yêu thích bạo lực, thấy bạo lực đầy hứng thú và hấp dẫn.


Rồi ông ta kể về thí nghiệm làm ở Na Uy với những người câu cá. Đàn bà nói: Ôi tuyệt vời, không gian thoáng đãng trong lành, nước mát, gió thanh. Còn đàn ông thì thích thú kể về cảm giác có được lúc nhìn thấy con cá mắc câu, sự giẫy giụa của con cá, máu chảy.
Còn thí nghiệm ở Đông Phi cho thấy những đứa trẻ được huấn luyện giết người từ nhỏ sẽ không thể thoát khỏi vòng xoáy của bạo lực, chúng ra đi rồi lại trở về với bạo lực. Giết người trở thành thú vui, một phần không thể thiếu được. Thậm chí, 10% trong số những đứa được hỏi đã từng ăn thịt người mà chúng giết.

2. Mấy ngày nay thiên hạ sốt lên vì Noruwei no mori. Lý do là bộ phim chuyển thể do Trần Anh Hùng đạo diễn tranh giải Sư Tử Vàng và ra mắt vào ngày 2.9. Marcus cũng tham gia tạo thành cơn sốt ấy. Và lục 2 cuốn dịch sang tiếng Đức và tiếng Anh để đọc lại. Bất giác dẫn đến việc đối chiếu ở một hai trang đầu.

Achtzehn Jahre sind inzwischen vergangen, und doch habe ich jene Wiese noch immer deutlich vor Augen. Nach mehreren Tagen mit leichtem Sommerregen leuch teten die Hügel tiefgrün und wie frisch gewaschen; die Oktoberbrise ließ die Grasähren schwanken, und dünne Wolkenschleier hafteten am eisblauen Himmel, der so unendlich hoch erschien, daß einem die Augen schmerzten, wenn man zu ihm hinaufsah.
(Naokos Lächeln - Ursula Gräfe)
Đoạn miêu tả trên gợi liên tưởng rất nhiều đến bài thơ này.

Trong tiếng Anh thì như sau:
Eighteen years have gone by, and still I can bring back every detail of that day in the meadow. Washed clean of summer's dust by days of gentle rain, the mountains wore a deep, brilliant green. The October breeze set white fronds of head-high grasses swaying. One long streak of cloud hung pasted across a dome of frozen blue. It almost hurt to look at that far-off sky.
(Norwegian Wood - Jay Rubin)

Phong cách hai người dịch khác hẳn nhau, mỗi thứ có nhịp điệu uyển chuyển riêng.

Và có hai đoạn rất khác ở chương đầu tiên, lúc miêu tả máy bay hạ cánh xuống Hamburg.

Đoạn 1:
Ich war siebenunddreißig Jahre alt und saß in einer Boeing 747. In ihrem Anflug auf Hamburg tauchte die riesige Maschine in eine dichte Wolkenschicht ein.

I was 37 then, strapped in my seat as the huge 747 plunged through dense cloud cover on approach to Hamburg airport.

Bản tiếng Đức chỉ miêu tả đơn giản là ngồi, còn bản tiếng Anh rõ rệt hơn về tư thế ngồi trên ghế.

Đoạn 2:
Nach der Landung erlosch das Nicht-Rauchen-Schild, und aus den Kabinenlautsprechern ertönte leise Hinter grundmusik – eine gedämpfte Instrumentalversion des Beatles-Stückes Norwegian Wood.

Once the plane was on the ground, soft music began to flow from the ceiling speakers: a sweet orchestral cover version of the Beatles' "Norwegian Wood".

Bản tiếng Đức có phần miêu tả đèn báo cấm hút thuốc tắt, bản tiếng Anh hoàn toàn không có.

Thứ Bảy, 28 tháng 8, 2010

Nửa đường

Đi mãi rồi cũng thành đường. Đấy là sơ lược câu nói của Lỗ Tấn, được trích trong phim khai mạc Rẽ trái của YxineFF 2010.
Đi được một nửa, dần dần rồi cũng thấy đường, và đích ở xa xa.
Không có bạn đường, thì quả thật rất khó khăn vì đường dài. Marcus hạnh phúc vì có được một số người bạn đồng hành, dù không phải lúc nào cũng đầy háo hức. Đi đường xa mới biết gian truân, và mới biết ai là người có thể giữ lửa cho cả hành trình.
Gửi tới mọi người trailer sơ kết nửa chặng đường, do bạn Thân Trọng Tuấn Anh thực hiện.
Mong mọi người thường xuyên ghé thăm www.yxineff.com và nói thêm cho nhiều người khác biết về dự án tình nguyện của marcus và các bạn.

Thứ Ba, 10 tháng 8, 2010

Tỉnh chưa?


Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi
Dậy mà đi
Dậy!

Suốt cả bộ phim Inception (Đánh cắp giấc mơ) là những tiếng nhắc nhở Cobb (Leonardo DiCaprio) hãy tỉnh dậy.

Vâng, lộ liễu đến thế. Christopher Nolan lộ liễu đến thế.

Khi ông làm một phim về giấc mơ.

Chiếu vào mùa hè.

Blockbuster.

À, hiểu rồi.

Vẫn chưa hiểu à?

Này nhé,

Đây là mơ
Đây là mơ
Đây là mơ
...

Cái chán nhất của bộ phim
Là ở cái ý tưởng
Chui vào giấc mơ để trồng cấy ý niệm
Không được giải quyết rốt ráo
Nó chẳng là gì
Như cái hòm bí mật
Mở ra
Chẳng có ý nghĩa gì hết.

Nhưng cái được nhất của bộ phim
Là nó không hoàn toàn thoát ra khỏi giấc mơ
Ngật ngà ngật ngừ
Ừ thì thế
Sống trong mơ
thích hơn sống đời thực
Mà đời thực có thật là thực không?
Ta đâu rõ.

Mà cũng không cần rõ.

Chưa có giấc mơ nào
Hoàn chỉnh cả
Một bộ phim
tường thuật giấc mơ
làm sao có thể hoàn chỉnh?
Bởi vì nếu nó làm điều đó
Thì tự thân nó chẳng còn mơ nữa.

Giải thích dài dòng
Lắm lời lắm chữ quá
Dậy đi thôi

Dậy.

(c) marcus 10.8.10

Ảnh minh họa: Leonardo Corredor chụp bởi Rick Day

Chủ Nhật, 8 tháng 8, 2010

Don't cry for me Argentina

It won't be easy
You'll think it strange
When I try to explain how I feel
That I still need your love
After all that I've done
You won't believe me
All you will see
Is a girl you once knew
Although she's dressed up to the nines
At sixes and sevens with you

I had to let it happen
I had to change
Couldn't stay all my life down at heel
Looking out of the window
Staying out of the sun
So I chose freedom
Running around trying everything new
But nothing impressed me at all
I never expected it too

Don't cry for me Argentina
The truth is I never left you
All through my wild days
My mad existence
I kept my promise
Don't keep your distance

And as for fortune and as for fame
I never invited them in
Though it seemed to the world
They were all I desired
They are illusions
They're not the solutions
They promise to be
The answer was here all the time
I love you and hope you love me

Don't cry for me Argentina

Don't cry for me Argentina
The truth is I never left you
All through my wild days
My mad existence
I kept my promise
Don't keep your distance

Have I said to much?
There's nothing more I can think of to say to you
But all you have to do
Is look at me to know
That every word is true

Lyrics: Andrew Lloyd Webber
My favorite Performance: Sinéad O'Connor (the orchestra was not good, but her voice saved them all)

Thứ Năm, 5 tháng 8, 2010

Một vụ tai nạn

Lúc ấy đang khoảng gần 9 giờ tối, nhưng trời mùa hè còn khá sáng sủa. Cửa ra ban công mở rộng, trời vừa mưa xong. Đang ngồi trong phòng làm việc, tự nhiên tôi nghe một tiếng nổ lớn. Có tiếng phụ nữ la thất thanh sau đó. Tôi vội chạy ra ban công. Có vài người đang vội vã chạy tới. Cây xanh che lấp làm tôi không nhìn thấy gì, nhưng có thể đoán được là một vụ tai nạn ô tô.

Tôi mặc vội áo khoác, đi giày và chạy xuống đường. Ở ngã ba ngay trước mặt nhà tôi, một cô gái tóc buộc hai bên đang làm nhiệm vụ điều chỉnh giao thông, báo cho các xe đang chạy đến ngoành sang hướng khác bằng tín hiệu tay. Phía đằng xa khoảng 100 m, khói mịt mù như vừa đốt pháo. Có khoảng 20 người đứng tản mát quanh khu vực tai nạn. Tôi đến gần. Một phụ nữ đứng tuổi đang được đặt nằm trên áo khoác, có máu ở tay và phần bụng. Có mấy người đang giữ chân bà lên cao, đồng thời nói chuyện với bà, động viên bà. Người đàn ông tay vấy máu, tự lấy băng cứu thương phía sau xe buộc chặt bàn tay trái lại. Hai chiếc xe mũi nát bươm, đầu xe chụm vào nhau một góc 45°. Các túi khi đều bật hết ra. Cửa kính xe phía trước vỡ nát.

Cách chỗ tai nạn chừng 100 m nữa ở đầu kia là ngã tư. Cũng có hai người đàn ông đang điều chỉnh giao thông ở nút đó.

Tất cả họ đều tình nguyện.

Không có bàn tán ai sai ai đúng. Không có chụp hình. Không có chỉ trỏ. Không có hôi của.

Rồi tiếng còi xe cảnh sát, rồi xe cứu thương, cứu hỏa, xe bác sĩ trường hợp khẩn cấp đến. Trong vòng đúng 5 phút kể từ khi tai nạn xảy ra.

Chiếc xe cảnh sát đến nơi vòng chặn đường ngay ở ngã ba để các xe ô tô chuyển hướng chạy vòng sang đường khác. Cô gái tình nguyện hướng dẫn vẫn tiếp tục làm việc thêm, trong lúc hai cảnh sát, một nam một nữ, chạy nhanh đến chỗ tai nạn. Tay nữ cảnh sát cầm một chăn chiên nệm dày.

Xe cứu thương đến sát, nhân viên cấp cứu nhanh chóng mở cửa xe đưa băng ca xe đẩy ra.

Bác sĩ trường hợp khẩn cấp đeo theo ba lô phòng cứu chạy đến từ một chiếc xe riêng.

Nhân viên cứu hỏa chạy đến nơi hai chiếc xe, xử lý sự cố để khói không bốc ra nữa.

Tất cả họ, ai làm việc nấy. Nhưng trên hết, họ:

1. Lo đến tính mạng con người.
2. Nghĩ đến tình trang giao thông công cộng cần được xử lý gấp tránh ùn tắc.
3. Hành động tình nguyện.

Tôi bỗng nhiên cảm thấy mình thật may mắn và hạnh phúc khi đang được sống ở một nơi như vậy.

Nhưng tôi cũng thấy buồn làm sao. Khi nghĩ về quê hương của tôi. Về 3 tai nạn giao thông (chết người) tôi nhìn thấy trên đường phố Hà Nội chỉ trong 4 tuần và những hệ lụy diễn ra sau đó.