Thứ Sáu, 30 tháng 12, 2011

Nhìn lại 2011

Đêm qua gió mưa rất mạnh, ầm ĩ trên mái. Căn phòng ngủ sát mái, lại có cửa sổ trổ ra thẳng lên trời, nên cơn bão đánh thức mình ngang đêm. Vẫn ngủ chập chờn từ hôm ở Việt Nam qua lại.

Năm vừa rồi trôi thật nhanh. Tưởng là chỉ cần một cái chớp mắt. Mới đó mà đã bao nhiêu trải nghiệm, tiếp xúc, nhung nhớ, đau khổ, yêu thương.

Một năm mình đi cũng khá nhiều, dù vẫn cảm thấy là ít. Một mình đi New York lần đầu tiên, ở trong một căn hộ trên cao nhìn ra tượng Nữ thần Tự Do. Đi LHP Cannes lần đầu tiên, miệt mài thức khuya dậy sớm xem phim viết bài gặp gỡ. Đi Kenia và Tanzania lần đầu tiên, cảm giác được ở trong lòng Châu Phi quá đỗi khó tả.

Về Việt Nam được một lần, ngắn hơn mọi bận, nhưng toàn ở Sài Gòn và Hà Nội chứ không đi đâu nữa. Nên thật ra là dài không kém mọi bận.

Đưa YxineFF đi xong năm thứ Hai. Một năm mà mình cũng cảm giác là trưởng thành hơn. Dù còn nhiều khó khăn. Dù còn phải làm công tác thuyết phục và nhắc nhở nhiều. Nhưng có dự án tâm huyết nào mà không làm mình sống vì nó, ngủ cũng nghĩ về nó, đi chơi cũng nghĩ về nó? Rất may là có vẻ như mọi chuyện sẽ thuận lợi hơn một chút trong các năm tới, sau hai năm chạy việt dã, vừa chạy vừa kéo theo người này người kia, nắm tay, chia tay, lại nắm tay. Mỗi một chặng ngắn đều là những kinh nghiệm quý báu. Không nói hết được lời cảm ơn với những tấm lòng và bàn tay ấy. Chỉ tiếc là, trang yxine giờ cũng đã trở thành quá tải với mình. Phải thay đổi mà không biết làm vào lúc nào, và ai sẽ làm.

Chuyển công việc. Chuyển nhà. Đến một thành phố nhỏ, xinh xắn, ngước mắt lên trời là xác suất thấy máy bay qua ở tầm 99%. Có một số người bạn mới. Một không khí mới. Và bây giờ, lại quay trở lại nơi xuất phát là tìm kiếm một công việc mới. Lần này, chú tâm tìm một cái mà mình thực sự thích thú với nó. Đôi lúc tự hỏi, thực ra mình muốn đi ngả nào trên con đường thiên lý này? Với những bứt rứt và tranh đấu nội tâm này về sự hòa giải giữa địa lý, niềm hứng thú, tình yêu và công việc?

Chuyện tình cảm. Đôi lúc cảm thấy có những lằn ranh chia rẽ lớn lao. Mà rồi cuối cùng lại nghĩ về những thứ đẹp đẽ để hòng xóa nhòa bớt cái khoảng cách ấy. Dù gì thì, cũng đi chừng ấy năm, ngọt bùi đắng cay cũng đã nếm trải.

Cái đầu óc này. Còn mơ mộng quá. Còn cảm tính quá. Nhưng nếu thiếu cái đó, thì ta đâu còn là ta, thà làm cái máy cho rồi.

Thế nên, nhìn lại năm vừa đi qua để vững tâm bước tiếp.

Còn nhiều việc dang dở. Nhiều dự định chưa thành.

Đi nào!

Thứ Sáu, 23 tháng 12, 2011

Một năm nữa...

... Đã sắp qua rồi. Hơn hai tháng, gần ba tháng mới vào lại blog. trong khoảng thời gian đó, mình đã kịp làm gì?

- Tiệc phim ngắn trực tuyến lần thứ hai YxineFF 2011 đã chiếu gần 120 phim trong vòng 10 tuần. Lễ trao giải đã diễn ra tại Sài Gòn. Dù còn chạy đến tận phút cuối, năm nay có cảm giác relaxed hơn. Có lẽ vì đã quen rồi, và rút kinh nghiệm được. Ai chưa kịp coi vào www.yxineff.com nhé, vì đến hết năm nay là phim sẽ không xem được nữa đâu.
- đi Châu Phi lần đầu tiên. Nhiều trải nghiệm đáng nhớ.
- một khủng hoảng nho nhỏ về tình cảm làm mình thấy rõ hơn chút về đời sống tình yêu khi phải đứng trước những tình huống khó khăn.
- tiếp tục đi tìm việc làm cho năm tới. Nói đúng ra là tìm kiếm tiền để đủ sống cho năm tới. chứ việc thì không thiếu.

Lại một Giáng Sinh sắp đến. chúc bạn được vui bên người thân yêu nhé!

Thứ Bảy, 8 tháng 10, 2011

Mùa thu

7 giờ trời đã tối nhức. Gió đã phơn phơn lạnh. Lòng đã hơi hơi buồn.

Thì ta biết rằng mùa thu đã đến.

Đốt lò, lửa lập lòe.

Cháy lòng.

Thứ Sáu, 26 tháng 8, 2011

Hey babe, take a walk on the wild side

Holly came from Miami F-L-A
hitchhiked her way across USA
plucked her eyebrows on the way
shaved her legs and then he was a she
she says "Hey babe take a walk on the wild side"
said "Hey honey take a walk on the wild side"

Candy came from out on the island
in the backroom she was everybody's darling
but she never lost her head
even when she was given head
she says "Hey babe take a walk on the wild side"
said "Hey babe take a walk on the wild side"
And the coloured girls go "doo doodoo…"

Little Joe never once gave it away
everybody had to pay and pay
a hustle here and a hustle there
New York City is the place where
they said "Hey babe take a walk on the wild side"
I said "Hey Joe take a walk on the wild side"

Sugar Plum Fairy came and hit the streets
looking for soul food and a place to eat
went to the Apollo
you should've seen him go go-go
they said "Hey sugar take a walk on the wild side"
I said "Hey babe take a walk on the wild side"
alright huh

Jackie is just speeding away
thought she was James Dean for a day
then I guess she had to crash
valium would've helped that bash
she said "Hey babe take a walk on the wild side"
I said "Hey honey take a walk on the wild side"
And the coloured girls said "Doo doodoo…"

by Lou Red.


Live in Paris:




Better sound quality:

Thứ Hai, 8 tháng 8, 2011

Làm thêm thời sinh viên

Hôm nay đọc những chia sẻ của Hà Anh về chuyện đi làm thêm thời sinh viên, tôi bỗng dưng muốn viết ngắn về câu chuyện của mình, dù đang còn một đống việc.

Năm tới Đức tôi 19 tuổi, chưa từng đi làm mệt nhọc bao giờ. Ở Hà Nội, dù gia đình không thật khá giả, nhưng tôi luôn được tạo điều kiện học hành, chưa phải suy nghĩ nhiều lắm về vấn đề tài chính.

Berlin khi ấy vào đúng mùa đông, trời lạnh như cắt, tôi phải mặc hai quần, đi hai đôi tất mới đủ ấm khi đi ngoài đường. Ở thời điểm học tiếng, tôi không được phép làm thêm, mà chỉ xuống cửa hàng bán hoa tươi giúp chị tôi những thứ lặt vặt.

6 tháng sau thì tôi đỗ vào trường đại học, khi ấy bắt đầu được đi làm chính thức. Tôi dành cả hai ngày cuối tuần để đi làm ở cửa hàng hoa. Lúc này vốn liếng tiếng Đức đã ổn hơn trước, tôi ban đầu làm việc phụ, sau đó thành nhân lực chính của cả hai ngày cuối tuần.

Tôi làm gì? Sáng 7 giờ sáng ra khỏi nhà, đi tàu mất chừng 45 phút mới tới chỗ làm, dọn hàng ra, bán hàng, nghỉ trưa tranh thủ tại chỗ làm, đến 6 giờ tối thì dọn hàng về. Nghĩa là một ngày làm việc chừng 10 tiếng, cả đi cả về mất 12 tiếng.

Mùa đông, trời chỉ sáng từ 10 giờ đến 16 giờ. Còn lại tối mịt. Băng tuyết thường phủ kín. Trong nhà ga cũng lạnh không kém ngoài đường là bao vì cửa nẻo thông thống. Công việc của tôi đòi hỏi tay phải tiếp xúc thường xuyên với nước lạnh, không đeo găng tay được nên bàn tay tôi bị gai đâm, vết xước từ dao kéo, nhựa thâm dính vào. Có nhiều người khen tay tôi đẹp nhưng tôi thật sự thường không hài lòng về chúng. Chưa kể việc làm hoa còn là sự tiếp xúc liên tục với các loại phấn hoa cũng như các loại chất hóa học mà người trồng hay bảo quản đã phun lên chúng. Tôi có chiếc mũi rất nhạy cảm với những chất này, nên khá khổ sở về mặt tai mũi họng.

Suốt 2 năm liền tôi đã làm cả hai ngày cuối tuần như vậy, không ngừng nghỉ.

Tôi luôn biết rằng mình được học để làm người nghiên cứu, chứ không phải là để đi bán hàng, nên đã cố gắng tìm việc làm thêm phù hợp hơn.

May mắn cho tôi là đã tạo được dấu ấn trong môn Toán, nên ngay trong đơn xin việc đầu tiên tôi đã được nhận vào làm sinh viên giúp việc tại Viện nghiên cứu về Operations Research của khoa. Tôi đã vượt qua nhiều bạn bản xứ cùng đăng ký khác để có được công việc này. Hợp đồng làm việc 2 năm, 40 tiếng một tháng.

Khi bắt đầu làm việc ở viện nghiên cứu, tôi giảm thời gian làm việc cuối tuần xuống còn 1 ngày Chủ Nhật. Tôi ra ở riêng, bắt đầu có lương và tự xoay sở chi tiêu.

Những sáng sớm Chủ Nhật, khi các bạn cùng khu ký túc xá phần lớn còn đang ngon giấc, thì tôi đã lục tục ra khỏi nhà. Trên đường ra bến tàu, tôi thường gặp cậu hàng xóm người Nga đi làm về. Cậu này làm ca đêm cho một xưởng in.

Ở cửa hàng mỗi sáng Chủ Nhật tôi có một người khách quen. Đúng 9 giờ ông có mặt, mua hoa ra mộ viếng vợ. Ông rất tốt bụng, luôn tươi cười và cho thêm chút tiền lẻ và không quên nói là dành cho những người chăm chỉ làm việc vào ngày Chủ Nhật.

Tôi vừa học vừa làm 2 việc trong suốt 1 năm rưỡi nữa thì nhận được học bổng đi Pháp. Hai năm sau trở lại, tôi tiếp tục đi làm thêm ở cửa hàng hoa một năm rưỡi nữa bên cạnh một số công việc khác cho đến lúc ra trường.

Tổng cộng tôi đã có 5 năm gắn bó với nghề hoa. Đó là một nghề vất vả, nhưng nó dạy cho tôi rất nhiều bài học quý. Ngoài những kiến thức về hoa và cây, về cách làm hoa và chăm sóc, tôi còn được thỏa sức với sáng tạo của mình với những bó hoa tự tay mình làm nên không theo công thức. Hơn nữa tôi còn được trau dồi thêm nhiều kiến thức khác: Từ sự nguyên tắc của giờ làm việc đến sự quy củ tổ chức của một cửa hàng đến việc tiếp xúc với khách hàng, đoán ý muốn khách hàng, tư vấn khách hàng, thuyết phục khách hàng,...

Năm ngoái, khi bộ phim Thinking of You được BGK của YxineFF 2010 thích thú và chọn trao những giải thưởng quan trọng nhất, tôi rất mừng vì tôi cũng rất đồng cảm với nhân vật cô gái trong đó.

Hôm trước cô bạn người Nhật hỏi, việc gắn bó với nghề hoa thời sinh viên có phải là lý do mà tôi cho tới tận bây giờ lúc nào cũng có hoa tươi cắm trong phòng không?

Tôi nghĩ rồi đáp: "Có thể, nhưng không nhất thiết." Điều tôi luôn làm bây giờ là cho thêm người bán hoa tiền mỗi lần đi mua hoa cho chính mình hay cho người khác.

Chủ Nhật, 24 tháng 7, 2011

Gửi bố

Mới đó mà đã sắp giỗ bố lần thứ 17. Lần này các anh chị em tụ họp (không đầy đủ) ở nước ngoài.
 
Hình ảnh cuối cùng của bố là cái dáng gầy gầy dắt chiếc xe đạp cà tàng đi đón con về từ cuộc thi kể chuyện cấp thành phố.
 
Hồi nhỏ con không yêu bố, vì bố khó tính, giáo dục con cái kiểu quân sự. Con thực ra là người gần bố nhất, vì chỉ sau khi con ra đời, bố mới năng về nhà hơn. Các anh chị còn xa bố hơn nữa, không hiểu bố hơn nữa.
 
Nhưng cái khoảnh khắc thấy bố lầm lũi đi đón con ấy, không hiểu sao con không bao giờ quên được. Bố chưa từng khen ngợi con trước mặt. Con chỉ biết được bố tự hào về con trai của bố qua người khác.
 
Cả cuộc đời của bố ở trong binh nghiệp. Hết biên giới phía Bắc thì lại biên giới phía Nam. Thời trai trẻ của bố ở lại trong những cánh rừng đường Trường Sơn, những trận mưa rừng, đường trơn, lương khô, vắt, và những buổi tắm truồng dưới suối mát bố viết trong nhật ký. Hết chiến tranh thì làm giáo viên, hướng dẫn những thế hệ kế tiếp cách giữ nước.
 
Cả cuộc đời bố là sự cam chịu khổ cực, cả về vật chất và tinh thần trong những năm tháng khốn cùng của đất nước. Đến lúc bắt đầu có thể sung sướng hưởng thụ thì bố ra đi. Như thể muốn không vướng bận gì. 
 
Dù con biết rằng, ở những năm tháng cuối đời, bố cũng phân vân nhiều lắm. Trước đó bố có phân vân không, con còn nhỏ quá không thể nào biết được.
 
Những cơn ác mộng về chiến trận, chứng đau cột sống hành hạ. Bố đã dành cả đời mình cho những việc mà hậu quả chúng để lại không bao giờ có thể xóa được. Có lẽ vì thế mà trong mọi quyết định của đời mình, con luôn phản đối việc xảy ra xung đột dẫn tới chiến tranh.
 
Con thường nói yêu mẹ. Nhưng chưa bao giờ nói yêu bố.
 
17 năm sau. Bây giờ nói thì có muộn không bố ơi?

Thứ Bảy, 23 tháng 7, 2011

Cái đập cánh của con bướm

1. Oslo, Nauy. Một thế giới văn minh bậc nhất thế giới bị rung chuyển bởi một kẻ quá khích. Cách miêu tả tên giết người điên loạn thật không khác gì trong một bộ phim kinh dị kiểu Nhật hay Mỹ. Cho dù người ta sẽ tìm cách giải thích hành động của tên này, hay chính hắn sẽ cho biết động cơ, nhưng rồi cái còn lại là cú sốc quá lớn, không cách biện minh nào có thể lý giải được rõ ràng vì sao sự hằn thù lại có thể lớn đến mức như vậy.

2. Kuala Lumpur, Malaysia. Ông Nguyễn Cao Kỳ, nguyên phó tổng thống chính quyền Công hòa Miền Nam Việt Nam, tạ thế trên giường bệnh, hưởng thọ 81 tuổi. Cùng một năm, hai tên tuổi làm nên gương mặt miền Nam Việt Nam thời kỳ 1954-1975 đã ra đi. Bà Trần Lệ Xuân và ông Nguyễn Cao Kỳ đều là những người tài giỏi mà Việt Nam lâu lắm rồi không có. Ông Nguyễn Cao Kỳ cố gắng hàn gắn vết thương giữa người Việt với nhau trong những năm cuối đời, bất kể gặp phải chỉ trích từ cả hai phía.

3. Hamburg, Đức. Tôi vừa có một buổi thưởng thức live show của Take That - ban nhạc của thời thiếu niên xưa kia. Đây là một ước mơ thời niên thiếu mà tôi không ngờ có ngày trở thành hiện thực. Điều này có liên quan đến sự kiện... Fukushima hồi tháng 3 vừa qua. Số là tôi rất muốn đi mà không tìm được người đi cùng. Mới đây, trong một buổi tiệc chào đón Y., cô bạn Nhật Bản chuyển tới Đức sống, tôi tình cờ làm quen được với M. người cũng đang tìm người đi cùng giống tôi. Nguyên nhân Y. rời Nhật Bản là vụ Fukushima. Ở thế giới này vạn vật đều có liên quan đến nhau, trong cái khủng khiếp có cái vui vẻ.

Hy vọng là 1 và 2 cũng như vậy.

Thứ Ba, 12 tháng 7, 2011

Hà Nội Phố


Trong một lúc nhớ Hà Nội, thành ra cái này.
Không hiểu sao mà nó chỉ đi được đến phút thứ 2:27, bản đầy đủ là 11 phút hơn.

Thứ Ba, 5 tháng 7, 2011

Sài Gòn và YxineFF

Gửi phim tham dự YxineFF 2011 nha bà con! Hãy chuyển giùm thông tin đến người quen bạn bè của bạn. Thông tin chi tiết tại www.yxineff.com.



Tiệc khởi động YxineFF 2011 tại TP. HCM với sự hiện diện của đạo diễn Phillip Noyce, nữ diễn viên Hồng Ánh, nhà sản xuất Jenni Trang Le, nhiều nhà làm phim trẻ, các nhà báo và nhiều người quan tâm khác.
Đạo diễn / Director: Phan Xi Nê
Thực hiện / Producing Team: Đức Nguyễn, Nguyễn Minh Huy, Cường Mai, Nhật Bành, Bảo Trâm
Dựng phim / Editor: Nguyễn Minh Huy

Thứ Sáu, 24 tháng 6, 2011

Tạ Nguyên Hiệp: Ước mơ về chuyến du lịch của cảm xúc

Hình ảnh: Bài phỏng vấn Hiệp đầu tiên, đăng trên Doanh nhân Sài Gòn cuối tuần tháng 7/2010.

Ước mơ về chuyến du lịch của cảm xúc
(đăng trên Sinh Viên Việt Nam tháng 12/2010)

Mỗi năm, trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh đều cho „ra lò“ một lứa đạo diễn trẻ với những niềm hy vọng lớn. Tạ Nguyên Hiệp sẽ tốt nghiệp chuyên ngành Đạo diễn Điện ảnh vào cuối tháng 12 này và là sinh viên được đánh giá cao bởi những sáng tạo độc đáo trong các tác phẩm phim ngắn đã làm. Điều đặc biệt hơn, anh đã khám phá ra ước mơ trở thành đạo diễn trong thời gian làm nghĩa vụ quân sự. Hiệp trao đổi về con đường đến với điện ảnh và những ước mơ của anh khi ra trường.

Tạ Nguyên Hiệp sinh năm 1982 và bắt đầu bước vào con đường làm phim khi theo học quay phim tại trường SK & ĐA TP. HCM từ 2000-2003. Sau đó anh tham gia một số phim điện ảnh, truyền hình với vai trò quay hậu trường và nhiếp ảnh hiện trường. Anh đi nghĩa vụ quân sự từ 2005-2007. Sau khi trở lại từ quân đội, anh quyết tâm theo học đạo diễn điện ảnh. Hiệp từng đoạt giải Ba LHP ngắn toàn quốc 2003 và giải Nhì cuộc thi Đê chắn sóng của Idecaf năm 2006. Anh cũng là người chịu trách nhiệm hình ảnh của phim truyền hình Tôi là ngôi sao (2007).
Hai bộ phim của Hiệp gồm phim tài liệu Người đàn bà, 2 con chó và 5 con mèo (2008) và phim kinh dị Phía sau cái cửa gỗ... (2009) hiện đang được giới thiệu tại tiệc phim ngắn trực tuyến YxineFF ở www.yxineff.com.

Kỷ niệm sâu sắc nhất anh còn nhớ khi tiếp xúc lần đầu tiên với điện ảnh?

Có lẽ là hình ảnh của chiếc tivi đen trắng 17 inches và cánh cửa gỗ khép kín của nhà hàng xóm. Đó là thời điểm cuối thập niên 80, tôi khoảng 6, 7 tuổi, khi mà những chiếc đầu máy VHS được cho thuê một cách lén lút và những bộ phim kiếm hiệp Trung Quốc là một thế giới hoàn toàn xa lạ và rất hấp dẫn. Trên chung cư nhà tôi có một gia đình khá giả thường hay thuê đầu VHS về, đóng cửa và chiếu phim. Họ đóng cửa một phần vì sợ công an phát hiện, một phần vì ai thân thiết họ mới cho vào. Và tôi nằm trong số những đứa trẻ luôn đứng chầu chực ngoài cửa. Tôi nhớ cái cảm giác mỗi lần khe cửa mở ra, tôi nhoài đầu vào nhìn, cái khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng luôn khiến tôi rạo rực. Tôi nhớ cái không gian bé nhỏ của căn phòng, ánh sáng nhập nhoạng, người ngồi lúc nhúc và âm nhạc Trung Hoa sôi nổi với những pha đấu võ đã làm tôi mê mẩn đến dường nào. Và rất nhanh, một ai đó bước qua, cánh cửa lại khép và tôi tiếp tục đứng ngoài chờ đợi đến lúc họ động lòng cho vào, thường thì chẳng bao giờ được xem trọn vẹn một bộ phim. Sau này điều kiện gia đình khá giả hơn, ba tôi cũng thường thuê đầu VHS về xem và thỉnh thoảng tôi còn được mẹ dẫn vào rạp Hoàn Kiếm để xem phim như Tình người kiếp rắn hay Phạm Công, Cúc Hoa - những bộ phim mà sau này nhiều người gán cho nó cái mác là phim „Mì ăn liền“.

Thời gian đi nghĩa vụ quân sự có ý nghĩa như thế nào đối với việc định hướng con đường sẽ đi của anh? Vì sao anh quay trở lại học đạo diễn?

Tôi đi nghĩa vụ quân sự vào năm 2005, lúc đó đã tốt nghiệp ngành Quay phim được 2 năm, có được 1 giải thưởng và tham gia 3 phim truyện với vai trò nhiếp ảnh hiện trường, phụ quay và quay hậu trường. Trong thời gian đi lính, tôi có thời gian đọc sách về điện ảnh nhiều và xem phim cũng nhiều. Càng xem phim, tôi càng phát hiện ra nhiều khía cạnh về nghề nghiệp rất hay, tôi chú ý nhiều đến dựng phim, đến cách kể chuyện, cách làm cho nhân vật tạo cảm tình với khán giả, cách dẫn dắt cảm xúc và cách đánh lừa, tạo bất ngờ cho khán giả... Nói chung là tôi nhìn thấy được khả năng làm chủ bộ phim của người đạo diễn, nó như một phép thôi miên mà nếu anh giỏi anh có thể làm cho khán giả cười, khóc hoặc sợ hãi ngay đúng cái khoảnh khắc mà anh muốn. Và tôi ước ao được trở thành một đạo diễn giỏi!

Một đạo diễn điện ảnh giỏi cần làm được điều gì với tác phẩm của mình?

Tôi nghĩ một bộ phim điện ảnh cũng giống như một chuyến du lịch của cảm xúc. Khi đèn tắt và màn hình sáng lên cũng là lúc bạn tự nhủ với mình: “Thôi nhé, quên hết mọi thứ và chuẩn bị đi chơi nhé!“, bạn thả lòng mình và cho phép cảm xúc của mình được rong chơi cùng với câu chuyện của phim, nhân vật của phim và không gian của phim. Và tôi thường thích những “chuyến du lịch“ mang đến cảm xúc mạnh và rõ ràng.

Tôi thích cái cảm giác tưởng tượng ra một câu chuyện và biến nó thành một bộ phim. Tôi thích cái cảm giác hồi hộp, nín thở lắng nghe cảm xúc của khán giả và vỡ òa sung sướng khi họ cười, họ khóc, họ giật mình, họ sợ hãi và họ yêu thích bộ phim của tôi. Tôi thích là người hướng dẫn viên du lịch nhiều kinh nghiệm nhưng trẻ trung, đồng hành cùng họ trong chuyến du lịch của cảm xúc, ở đó họ sẽ tìm thấy những điều mới mẻ, những niềm vui... dù ngắn ngủi nhưng cũng làm cho họ cảm thấy yêu hơn nữa cuộc sống này. Đó là ước mơ lớn nhất của tôi và tôi đang dần dần thực hiện nó với tất cả sự cố gắng của bản thân. Tôi hy vọng một ngày không xa sẽ đạt được ước mơ đó!

5 năm trước, Võ Thạch Thảo bị đánh trượt tốt nghiệp ngành Đạo diễn trường SK & ĐA TP. HCM vì bộ phim Tôi chỉ cần có thế của cô nói về những khát khao tình dục của một cô gái trẻ. Là người quay bộ phim đó và bản thân cũng là một sinh viên sắp tốt nghiệp, anh có nghĩ rằng, nếu đặt bộ phim ở thời điểm hiện tại, thì nó có thể được xét tốt nghiệp dễ dàng hơn?

Tôi thích cách Thảo làm phim, thích cái cách Thảo đặt cảm xúc thật của mình vào câu chuyện và kể nó với một tư thế rất là hiểu nó. Tôi có mặt tại buổi tốt nghiệp của Thảo và sau này khá bất ngờ khi biết phim bị đánh trượt. Câu chuyện của Thảo khá táo bạo và mang nhiều dấu ấn cá nhân, vì nó riêng biệt quá nên cũng khó tạo được sự đồng cảm của hội đồng giám khảo. Thảo cũng đã cố gắng sửa nhiều lần để phù hợp hơn và cuối cùng thì cũng được tốt nghiệp. Qua trường hợp của Thảo tôi rút ra một bài học là mình làm ra những cái mới nhưng những cái mới đó cố gắng làm sao thuyết phục được càng nhiều người càng tốt, đừng để tác phẩm mình làm ra chỉ gói gọn phục vụ cho một nhóm khán giả đặc biệt. Dù gì thì điện ảnh cũng là môn nghệ thuật phục vụ số đông mà.

Anh có thể bật mí một chút về bộ phim tốt nghiệp của mình?

Đó là một bộ phim hình sự – kinh dị có tên là Phía sau cái chết, hiện đã hoàn thành phần quay và đang được làm hậu kỳ. Kịch bản tôi viết lấy cảm hứng từ tác phẩm Blaze của nhà văn Stephen King, câu chuyện kể về một tên tội phạm sau khi chết vẫn tiếp tục muốn gây ra tội ác của mình bằng cách dẫn dắt một thằng khờ.

Chúc anh thành công với tác phẩm này và ước mơ của anh được thành hiện thực!

****
Còn sau đây là những hình ảnh Hiệp chụp các đồng đội của mình trong thời gian ở quân ngũ, hiện đang gây nên cơn sốt trên mạng:

Thứ Bảy, 11 tháng 6, 2011

Điều chúng ta cần bây giờ...

Những lúc thế này, càng thấy vai trò quan trọng của niềm tin, phanxine và các bạn ạ.

Chủ Nhật, 5 tháng 6, 2011

Ngày 5 tháng 6 năm 2011

100 năm trước, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước.
30 năm trước, bệnh AIDS lần đầu tiên được đề cập trên truyền thông.
22 năm trước, thảm sát Thiên An Môn xảy ra.

Hôm nay, hướng về Hà Nội, Sài Gòn, lòng tôi không khỏi như lửa đốt. Vì tôi biết thế nào trong đoàn người xuống đường ở hai thành phố kia, có những người mà tôi hằng yêu quý.

Tôi ngồi trên tàu hỏa đi hơn 10 tiếng mới về đến nhà. Giở "Nỗi buồn chiến tranh" của Bảo Ninh ra đọc lại, giữa những làn mưa táp đều đặn ngoài cửa sổ của một cơn giông lớn.

"... Trong mùa xuân ấy, đâu đâu cũng sôi sục bầu không khí hừng hực chủ nghĩa anh hùng và nhiệt tình ái quốc. Chiến tranh đến nơi rồi, sắp có những bước ngoặt và những đột biến cho mọi cuộc đời."
"... Đã đành là đánh nhau thì phải đánh nhau thôi một khi không còn cách nào khác, nhưng dù sao thì... Trai đất Việt thực ra không ham chiến trận lắm đâu như người ta hay đồn, hăng chiến phải nói là mấy ông trí thức tuổi sồn sồn bụng to chân ngắn. Còn với dân chúng, cơn binh lửa vừa rồi đã đủ đau thấu tới ngàn năm."


Tôi nhớ về năm 2007, khi trong nước sôi sục biểu tình chống sự bá quyền của Trung Quốc ở biển Đông. Các bạn trẻ ở nước ngoài cũng khí thế như vậy. Trong một lúc hăng hái, tôi đã đi mua giấy màu về dán biểu ngữ và định mang lên Berlin theo chân các em sinh viên biểu tình trước đại sứ quán Trung Quốc. Tôi hì hụi ngồi dán một đêm. Sáng hôm sau, tôi lại quyết định không đi nữa. Có thể vì tôi hèn nhát, có thể vì tôi đã suy nghĩ lại. Nhưng dù sao thì tôi cũng đã không đi.

Đi biểu tình.

Tên miền biểutình.vn có thể được nhà nước mua rồi, vì nó nằm trong danh sách các tên miền mà bạn không thể mua được, nó được xếp chung trong danh sách gồm hầu hết những tên miền mang ý nghĩa tục tĩu.

Chữ biểu tình được tránh tối đa trong ngôn ngữ tường thuật của báo chí trong nước. Họ gọi là "đi ngang qua" và cho rằng việc báo chí nước ngoài gọi tên "biểu tình" là sai sự thật.

Sự thật nào?

Người Trung Quốc thông minh và thâm thúy. Người Việt Nam cũng không kém. Vậy tại sao vẫn tưởng rằng xoa đầu và bưng bít là có thể được?

Năm nay là 2011, chứ không phải 1979.

32 năm trước, một cuộc chiến tranh đã xảy ra chớp nhoáng.

Năm nay, tôi cầu mong không có cuộc chiến tranh nào sẽ xảy ra.

Như Kiên trong "Nỗi buồn chiến tranh" nói, cuộc chiến chống Mỹ là "cuộc chiến cuối cùng" rồi.

Đất nước này đã quá đủ nỗi đau, người dân đã quá thừa nỗi buồn.

Thứ Ba, 31 tháng 5, 2011

Tôi có một niềm tin



Chờ mong được xem các tác phẩm gửi đến tham dự.
www.yxineff.com lần thứ Hai, YxineFF 2011.
Hãy nói với bạn bè của bạn về thông tin này. Cảm ơn nhiều!

Thứ Bảy, 14 tháng 5, 2011

Cannes (1)

Dù hứa với mọi người là sẽ tường thuật trực tiếp, nhưng vì chạy từ 7 giờ sáng tới 1 giờ khuya hàng ngày, nên không có thời gian để cập nhật blog thường xuyên. Tuy nhiên mọi người có thể đọc phần bài marcus viết cho Tuổi Trẻ đăng ở đâyở đây. Mọi người thông cảm nhé.

Đánh giá chung là sau mấy phim xem đầu tiên khá thất vọng thì đã dần dần có dấu hiệu phim tốt. Ngày thứ Sáu tốt hơn thứ Năm, cho dù là ngày 13 :D

Đánh giá sơ bộ của cá nhân với các phim đã xem: (cao nhất 5 sao, thấp nhất 0 sao)

Tranh Cành Cọ Vàng
Sleeping Beauty 2
Habemus Papam 3,5
We need to talk about Kevin 3
Polisse 4
Footnote 2,5

Un Certain Regard
Restless 1
Arirang 2,5

Semain de la Critique
The Slut 1

Quinzaine des Réalisateurs
La fée 3,5


PS. Có sắm một bộ smoking mà tìm mãi không thấy cái sơ mi phù hợp. Huhuhu.



Thứ Ba, 26 tháng 4, 2011

Madame Nhu trả lời phỏng vấn der Spiegel 1963


Madame Nhu là tên thường gọi ở phương Tây của bà Trần Lệ Xuân - người vừa mất ngày 24.4.2011 vừa qua tại Rome, hưởng thọ 87 tuổi. Bà được biết đến như là một nhân vật có trọng lượng của chính quyền Ngô Đình Diệm - đệ Nhất cộng hòa Nam Việt Nam. Bài phỏng vấn sau đây được đăng trên tạp chí der Spiegel - tạp chí uy tín của CHLB Đức vào số 37, ra ngày 11 tháng 9 năm 1963. marcus sẽ lần lượt dịch để các bạn có thêm cái nhìn về người đàn bà quyền lực này dưới thời Ngô Đình Diệm.

************************

Spiegel: Tờ Thời báo Việt Nam ra ngày thứ Hai vừa qua loan tin "Mật vụ Hoa Kỳ trả tiền cho kế hoạch lật đổ nhà nước". Bà có thể kể cụ thể về giả thuyết này không, rằng người Mỹ chống lại chính phủ Nam Việt Nam (NVN) sau khi những cuộc biểu tình hàng loạt của người theo đạo Phật bị dập tắt?

Madame Nhu: Như mọi người dân nơi đây, tôi đã nghe nhiều về giả thuyết này, nhưng mà tôi không muốn nói gì về nó cả.

Có bằng chứng không?

Tôi chỉ biết một vài tình tiết được đăng tải đã làm bất ngờ hết thảy mọi người quan sát vụ đạo Phật này. Ví dụ: Những kẻ nổi loạn đeo mặt nạ sư sãi uống Coca Cola từ lon, thứ bị cấm bán rộng rãi tại Việt Nam mà chỉ có trong các cửa hàng bán đồ dành riêng cho quân nhân Mỹ. Thứ đồ uống này được phân phát miễn phí cho những nhà sư giả mạo nếu chúng đến tham gia các cuộc bạo động chống lại chính phủ vào các Chủ Nhật.

Xin lỗi...

Một chi tiết nữa: Một số thông tấn viên người Mỹ ở Sài Gòn chỉ thông tin một chiều theo hướng của tụi nổi loạn, một chiều đến mức mà lời công bố của tổng thống Ngô Đình Diệm chẳng được ban biên tập của hãng UPI tại Sài Gòn truyền tải, mãi hai ngày sau hãng UPI ở Tokyo mới đưa tin. Tương tự như vậy là một công bố của ngài đại sứ Anh Quốc tại Việt Nam, Hohler, người tuyên bố ủng hộ chính phủ Việt Nam. Vì thế mà người Việt Nam có cảm giác là tất cả đều đang bị giật dây.

Nhưng mà người ta có thể nói vậy không...

Có một định kiến khó hiểu của một số hãng thông tấn Mỹ nhất định, những hãng ngả theo chiều của New York Times và Washington Post, đã cố thuyết phục thế giới rằng có một cuộc tàn sát tín ngưỡng ở đây do một thiểu số người Thiên Chúa quá khích. Người ta cố tình chuẩn bị tinh thần cho công chúng về một cuộc lật đổ chính phủ của chúng tôi.

Còn có bằng chứng nào nữa không?

Ví dụ cuộc đảo chính năm 1960. Khi quân đội hồi đó nổi dậy và chiếm dinh tổng thống suốt thời gian đó, mọi người đã rất phẫn nộ rằng người Mỹ đã liên kết với nhóm phiến quân và luôn thông tin cho chúng về những động thái của quân chính phủ. Khi cuộc nổi dậy bị đánh bại, họ còn tiễn chân tụi phiến quân ra tận chân máy bay và đưa chúng hai hộp đầy những thứ chắc là quý giá lắm bởi đó là những thứ duy nhất mà tụi nổi loạn mang theo khi chúng rời đi. Tôi có nêu sự thật này trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình CBS nhưng hình như là đài này đã không phát sóng cuộc phỏng vấn đó.

Vì sao bà cho rằng CBS đã không đăng tải câu chuyện ấy?

Tôi chẳng biết nữa. Đài tiếng nói Hoa Kỳ phát đi khắp nơi rằng cha tôi chỉ trích tôi. Nhưng khi tôi gửi phần trả lời tôi tự thu lấy đến họ, thì họ chẳng đoái hoài đến. Tờ New York Times đã in một phản hồi của tôi được gửi qua điện tín về một bài xã luận lăng mạ tôi, nhưng họ đã bỏ đi một phần rất quan trọng trong một câu. Ý nghĩa của câu đó và do vậy ý nghĩa của toàn bộ bức điện tín đã bị thay đổi. Thư ký của tôi đã thông báo cho New York Times về vấn đề này, nhưng nhận được câu trả lời rằng lỗi tại văn phòng điện tín RCA; tờ báo này sẵn sàng in mọi thư tín của tôi, nếu như tôi không nhắc đến cái điện tín hồi đó và những từ bị bỏ đi.

Bà muốn làm gì để chống lại điều đó?

Chẳng gì cả. Tôi chỉ hy vọng rằng chính phủ Mỹ nhắc nhở công dân của họ tự kiểm sát sao hơn và rằng quốc hội Mỹ ra điều tra về vụ này. Tất nhiên tôi tin là người Mỹ sẽ làm, vì phần đông người Mỹ là người tốt. Sẽ thật là tởm lợm nếu như cho phép một vài kẻ phiêu lưu chống lại nhân dân Mỹ và nền chính trị Mỹ cũng như những cố gắng phía Việt Nam bị phá bỏ. Điều này càng làm điên tiết hơn khi chúng tôi đang tiến gần đến chiến thắng.

Bà có cho rằng hành động phía Mỹ chống lại bà, nếu như là có thật, là một hành động riêng tư của mật vụ Mỹ không?

Tôi không biết. Nhưng mà trong lúc đang diễn ra cuộc khủng hoảng Phật giáo hiện nay thì có những tấm ảnh trên đó là tụi nổi loạn cùng với người Mỹ đang cùng nhau hội thảo; những tấm hình này được dán trên những cái chuông trong sân chùa Xá Lợi, trung tâm của mọi cuộc nổi loạn chống chính phủ của tụi sư giả mạo. Với những tấm hình này chắc hẳn họ muốn khoe rằng những kẻ nổi loạn được ủng hộ của Hoa Kỳ. Tôi tin rằng một vài kẻ phiêu lưu muốn một cuộc đảo chính xóa sổ chính phủ của chúng tôi, càng nhanh càng tốt.

(còn tiếp)

Thứ Bảy, 16 tháng 4, 2011

Một kỳ LHP Cannes đầy hứa hẹn



Liên hoan phim Cannes lần thứ 64 vừa công bố danh sách chính thức tham gia năm nay. Ngoài các gương mặt gạo cội của điện ảnh thế giới sẽ góp mặt với các tác phẩm mới nhất như anh em nhà Dardenne, Lars von Trier, Terrence Malick, Aki Kaurismäki và Pedro Almodovar, ông giám đốc nghệ thuật Thierry Frémaux tự hào khi lần đầu tiên có 4 đạo diễn nữ tham gia tranh giải Cành Cọ Vàng.

Cũng ở phần tranh giải quan trọng nhất của LHP Cannes năm nay có hai gương mặt mới toanh, đó là Julia Leigh đến từ Úc với bộ phim Sleeping Beauty và Markus Schleinzer đến từ Áo với Michael. Markus Schleinzer từng phụ trách tuyển diễn viên cho bộ phim The White Ribbon đã đoạt giải Cành Cọ Vàng năm 2009. Nhật Bản có hai đại diện là Hanezu No Tsuki bộ phim thứ 5 của Naomi Kawase và Ichimei (Hara-Kiri: Death of a Samurai) của đạo diễn nổi tiếng Takashi Miike. Mỹ có một đại diện duy nhất là tác phẩm được mong đợi nhiều năm nay The Tree of Life của Terrence Malick với diễn xuất của Brad Pitt và Sean Penn.

LHP Cannes sẽ mở màn với Midnight in Paris - bộ phim của đạo diễn Woody Allen quy tụ nhiều ngôi sao Hollywood và thậm chí cả đệ nhất phu nhân tổng thống Pháp Carla Bruni. Phần Un Certain Regard cũng sẽ mở màn với một bộ phim Mỹ khác: Restless của đạo diễn Gus Van Sant. Tuy vậy, ngoài hai bộ phim này thì phim Mỹ khá vắng bóng trong toàn bộ chương trình năm nay.

Đọc tiếp tại đây.

PS. Marcus sẽ đóng đô ở Cannes suốt kỳ LHP năm nay và sẽ viết bài tường thuật. Mời bạn đón xem!

Chủ Nhật, 10 tháng 4, 2011

Những ngày ở Việt Nam - Phan Việt

Rồi thì nắng cũng hửng lên sau đợt rét dài. Mẹ tôi đã dậy từ 6 giờ sáng mở các cửa nhà cho không khí mới ùa vào rồi nấu ăn sáng và chuẩn bị cặp xách cho đứa cháu trai 4 tuổi đến trường. Bảy giờ sáng, cháu tôi dậy, hét lên từ trong chăn:

Baaaaaaaaaaaà! Bà đâu rồiiiiiiii? Bàaaaaaaaaa…
Không có tiếng trả lời. Mẹ tôi có lẽ đang ở đầu ngõ mua thêm mớ hành, hoặc đang dở tay ngoài hiên trước. Anh trai và chị dâu tôi đi làm từ trước bảy giờ còn em trai tôi đang ngủ nướng sau khi thức đến 2 giờ sáng để chat trên mạng.

Baaaaaaaaaaaà! Bà đâu rồiiiiiiiiiii? Bàaaaaaaaaa…
Tiếng “bà” cuối cùng đã có hơi hướng nước mắt. Rồi có tiếng chân đập xuống giường và tiếng hấm hích. Tôi tung chăn ngồi dậy. Nhưng đã có tiếng kẹt cửa ở tầng dưới và tiếng bố tôi:

Đây đây, ông đây…
Tiếng đập chân to hơn trong khi những tiếng hấm hích biến thành tiếng khóc.

Bà cơ… Bà đâu rồi? Bà ơi huhu…
Bố mày! Bà đang ở dưới nhà. Ra đây ông xem nào. Đi tè nhá. Dậy đi tè rồi còn đi học.
Bà cơ… Bà ơiiiiiiiiiiii…
Lần này tiếng “bà ơi” biến thành một tiếng gào. Và sau đó là náo loạn. Mẹ tôi chạy tất tả trên cầu thang; bố tôi vừa dỗ cháu vừa cười; em trai tôi gào lên từ cạnh phòng tôi: “Thằng Tu Ti im ngay không chú xuống cho mày một trận bây giờ”.

Bà đâu rồi huhu – tiếng gào to hơn.
Mẹ tôi vừa vào phòng.

Đây đây bà đây. Ui giời chết chết… bà vừa phải sang nhà ông Hùng xem thằng Bim không chịu dậy đi học nên ông Hùng phải gọi mấy chú công an vào khóa tay nó lôi đi. Gớm, ầm ỹ cả xóm kia kìa con kìa…
Tiếng khóc lập tức im bặt.

Dậy đi tè nào. Con giỏi chứ lị… ai lại giống thằng Bim nhà ông Hùng. Con tự đi tè rồi xuống ăn sáng. Xong rồi ông chở hai bà con mình đi mẫu giáo… à, mẫu giáo gì nhỉ? Mẫu giáo Chim Non à?
Mẫu giáo Hoa Sen chứ – giọng cháu tôi ráo hoảnh.
Ừ đúng rồi, mẫu giáo Hoa Sen, bà quên mất… Ông lấy cho cháu cái áo mới đi. Đêm qua lại đổ mồ hôi ướt hết áo rồi. Chết thôi, bố mẹ thì cứ ngủ tì tì, con ướt hết cả áo cũng không thay. Có ngày nó cảm ngược cho…
Thế thằng Bim làm sao rồi bà? Công an bắt đi xong rồi làm sao?
À, ui giời… hai chú công an to cầm khóa tay đi vào. Một chú bảo “đâu rồi, nghe nói ở đây có thằng bé nào không chịu dậy đi học hả?”. Thế là ông Hùng phải quỳ xuống ôm lấy một chân chú công an “thôi, các anh tha cho cháu lần này, cháu nó biết lỗi rồi, bây giờ cháu sẽ đi học”. Con giơ tay lên để bà cởi áo nào…
Xong rồi sao? Ông Hùng ôm chân xong rồi sao bà?
Ừ, giơ tay lên con, giơ tay lên đã, cả hai tay… Xong rồi cả bà Hùng cũng xúm vào ôm lấy chân chú công an. Thế là các chú công an mới bảo “đâu rồi, thế thằng Bim đâu rồi, sao không ra đây xem mặt mũi đã rửa sạch chưa để còn đi học”. Nào, con đi dép vào rồi bà rửa mặt cho…
Xong rồi sao nữa bà? Bà kể tiếp đi… Xong rồi chú công an bảo thế nào?
Xong rồi chú công an bảo…
***

Tôi đã dậy từ 2 giờ sáng, rồi nằm đến 4 rưỡi sáng thì mở máy tính đọc Beyond Good And Evil của Nietzsche. Ở Boston lúc này đang là 4 rưỡi chiều – tôi sẽ đang thu dọn sách vở chuẩn bị về nhà. Ngay lúc này, dù biết bên ngoài bình minh đang lên, trong tôi vẫn là cảm giác một ngày sắp hết, tôi sẽ bắt xe buýt về nhà. Những giờ khắc cuối ngày vào mùa đông ở Boston luôn mang lại cảm giác lặng lẽ chờ đợi: ngày qua đi trong lúc bóng tối lấn dần những bậc thềm tôi ngồi chờ xe buýt bên ngoài tòa nhà khoa Triết và qua đi nhanh hơn trên những khuôn mặt sinh viên còn trẻ nhưng không ngăn được sự trầm cảm của mùa đông ở vùng đông bắc nước Mỹ.

Tôi về Hà Nội đã 2 tuần mà vẫn không quen được với việc lệch múi giờ. Không quen với nhiều thứ. Trong bữa tối hôm qua, anh trai tôi nói:

Mày cứ mơ mộng hão huyền thế rồi thì khổ thôi em ạ. Học gì mà học lắm thế? Về nhà mà kiếm việc, kiếm tiền đi.
Về làm gì vội – em tôi nói – Chị cứ ở đấy thêm hai năm nữa đi, sang năm viết thư mời em sang Mỹ chơi phát. Em tự lo vé.
Về đi con ạ – mẹ tôi nói – về đi rồi còn lấy chồng đẻ con. Bên đấy một mình đau ốm làm gì có ai hả con? Thôi, có ra đến nước ngoài thế là biết đủ rồi, về đi con ạ, có bằng tiến sỹ cũng được mà không cũng được, mẹ cũng chẳng cần nữa.
Tôi nói… à, nhưng những lời tôi nói đều bị anh trai tôi cắt ngang:

Mày vẫn thế nhỉ, ích kỷ, chả biết nghe ai bao giờ. Đã học tài chính thì không học cho xong đi, đùng đùng đổi sang học triết. Mày học triết rồi về nhà làm cái gì? Con gái học triết làm gì? Sao mày không sống bình thường như những đứa con gái khác cho bố mẹ nhờ?
Anh nghĩ thế nào là sống bình thường? – tôi nói.
Tao không lí luận những câu hỏi dở hơi như thế. Mày giờ giống hệt bọn trí thức chỉ biết lý thuyết suông. Xã hội này chả ai trọng cái bọn đấy đâu. Xem chị dâu mày đấy. Học thạc sỹ Hán Nôm bao năm trời, rồi phải bỏ; giờ đi dạy tiếng Anh.
Chị dâu tôi không nói gì, quay sang mẹ tôi:

Bà để Tu Ti tự xúc cho quen, không đi nhà trẻ lại không biết tự xúc, hôm nào về cũng đói.
Để nó tự xúc thì nó có ăn được miếng nào đâu. Con cứ ăn đi; mẹ cho nó ăn xong rồi mẹ ăn.
Bên dưới nhà, những tiếng ồn ào lắng dần. Cháu tôi vừa ăn sáng xong… vừa súc miệng… súc hai lần… vừa đi giày… vừa quàng khăn che mặt… vừa đội mũ bảo hiểm… Bố tôi mở cửa sắt lớn… dắt xe máy ra… mẹ tôi bế cháu… kéo cửa sắt lại… khóa. Dưới nhà không còn tiếng động nữa.

Tối hôm qua, tôi đã im lặng cho đến hết bữa ăn. Im lặng nghe tất cả mọi người – trừ bố – nói rằng họ lo lắng cho tôi. Bố không nói gì vì tai bố không còn nghe rõ từ lâu nay; trong nhà, bố chỉ còn nghe được tiếng của Tu Ti. Tối hôm qua, bố ngồi ăn cơm bình thường trong lúc anh tôi, em trai tôi, mẹ tôi, chị dâu tôi lần lượt thay nhau khuyên nhủ tôi. Cho đến lúc Tu Ti hét lên:

Không nói nữaaaaaa… điếc tai quáaaaa…
Tôi bỏ đũa, đứng lên khỏi bàn ăn. Anh tôi cũng bỏ đũa xuống bàn.

Mày khinh mọi người vừa thôi.
Tôi quay phắt lại nhìn anh tôi. Tôi muốn nói “Anh im đi”; nhưng tôi nhìn anh tôi xong thì không biết phải nói gì. Thực sự không biết phải nói gì. Tôi bước chậm lên từng bậc cầu thang; anh tôi và em tôi vẫn đang tiếp tục nói với theo nhưng những âm thanh của họ ở xa tít tắp; tôi không hề giận, không buồn, không trách ai. Tôi chỉ lên từng bậc cầu thang. Một bậc… hai bậc…

Nhưng hai giờ sáng, tôi tỉnh dậy. Mắt tôi có nước. Tôi không hề mơ, tôi cũng không hề khóc lúc đi ngủ – chắc chắn là thế; nhưng khi tôi tỉnh dậy, mắt tôi có nước. Sau đó, tôi nằm chập chờn từ 2 giờ đến 4 giờ sáng. Trong đầu tôi chỉ có một hình ảnh duy nhất: cái bàn gỗ sồi lớn nằm gần cửa kính trong thư viện trường ở Boston. Cái bàn ở góc trong cùng, ngay bên dưới bức tượng bằng đồng tạc những hình người trần trụi vươn tay lên cao.

Tôi nằm từ 2 giờ đến 4 giờ sáng, vừa hình dung từng vân gỗ trên cái bàn đó vừa nghe con mèo hàng xóm động đực thảm thiết trên mái nhà. Từ xa vọng lại tiếng kèn đám ma một người già nào đó vừa chết vì đợt rét kéo dài nhất trong mấy chục năm qua. Hà Nội những ngày này quá nhiều người chết.

Bên phòng em trai tôi vừa có tiếng kẹt cửa… cửa nhà tắm vừa mở ra và đóng lại… rồi cửa nhà tắm lại vừa mở ra… Em tôi đang thò đầu vào phòng tôi. Nó mặc áo da đen có những dây xích to màu vàng, tóc nhuộm những vệt tím nhỏ, để dài quá tai, quần bò bó sát đôi chân khẳng khiu.

Hôm nay chị có đi đâu không, em để xe ở nhà cho.
Tôi có đi đâu không? Tôi đã hẹn đi gặp một số bạn bè. Nhưng không, hôm nay tôi sẽ không đi gặp ai cả. Nếu hôm nay mà tôi gặp một ai đó, rất có thể tôi sẽ phát điên lên. Tôi sẽ nói những lời độc ác và bạc bẽo. Tôi sẽ nói những lời không ai hiểu và rồi tôi sẽ ân hận.

Không, chị không đi đâu cả.
Chị còn cái gì hay không, em cho bạn gái em. Sắp sinh nhật nó.
Thích cái gì thì cứ lấy.
Em tôi mở vali của tôi, lục sục một lúc rồi ra khỏi phòng.

***

Bây giờ, tôi đang cố ngủ. Tôi đang cố ngủ bằng cách tập trung vào tiếng kèn đám ma và tiếng loa truyền thanh phường từ đầu ngõ vọng vào. Hai dải âm thanh đang dãn dài thành những vệt cảm giác đan xoắn vào nhau như những bậc thang xoáy trôn ốc. Tôi đang lên cao dần cao dần…

Vừa có một tiếng nổ lớn dưới nhà. Đúng là một tiếng nổ. “Bùm”. Tiếng nổ chập điện.

Mẹ ơi?
Không có tiếng trả lời. Tôi chồm dậy, lao ra cầu thang. Tôi gọi với từ tầng ba xuống:

Mẹ ơiiiiiiii…
Vẫn không có tiếng trả lời. Lồng ngực tôi co rút; choáng váng túm lấy toàn thân tôi. Tôi nhảy ba bậc cầu thang một xuống dưới nhà. Phòng khách tối om. Tôi lao vào bếp.

Mẹ ơi. Mẹ đâu rồi?
Mẹ tôi đang đứng cạnh bếp điện, một tay mở vung nồi, một tay đưa thìa lên miệng nếm gì đó. Từ trong nồi, hơi nước bốc lên nghi ngút giữa những tiếng lục bục lớn.

Ôi giời ơi… – tôi túm tay vào ngực áo, dựa vào tường nhà. Lồng ngực tôi vẫn đang co thắt, đau nhói.
Mẹ tôi quay ra nhưng không nhìn rõ tôi trong bóng tối:

Hương hả? Mẹ đang định lên gọi con xuống ăn sáng.
Ôi giời ơiiii…
Mẹ rán bánh chưng rồi. Con muốn ăn gì nữa để mẹ đi mua? Chán quá, đang ninh nồi măng thì mất điện.
Tôi lảo đảo ra bàn ăn, rót đầy một cốc nước lớn, uống sạch. Bố tôi từ trên nhà đi xuống, tay cầm một cái chậu nhựa. Chắc bố vừa mang quần áo trong máy giặt lên phơi trên sân thượng.

Sao lại tối om thế này? Mất điện rồi à?
Mẹ tôi đi lại gần, ghé vào tai bố tôi nói lớn:

Cháy cầu chì rồi, anh xem lại xem thế nào.
Hả?
Cháy cầu chì rồi… anh xem lại xem. Vừa nổ bụp một cái.
Hả, cứ để đấy, khi nào đói thì ăn.
Mẹ tôi đi lại bàn ăn, lấy tập giấy trắng vẫn để sẵn ở đó. Mẹ tôi viết lên giấy rồi mang lại cho bố. Bố tôi cầm, mang ra ngoài hiên đọc, rồi quay vào:

Cháy cầu chì á? Cháy ở đâu? Làm sao cháy?
Mẹ tôi chỉ vào cái hộp điện ở gần bếp; rồi lại chỉ vào cái bếp điện bằng lò xo đang nằm trên nền nhà cạnh một viên than tổ ong chưa đốt.

Biết ngay mà – bố ngao ngán – đã bảo bao nhiêu lần là không dùng cái đồ này mà vẫn cứ dùng. Chắc là lại để hai dây xoắn vào nhau… quá tải thì nổ cầu chì chứ gì.
Bố tôi đi lại tủ dụng cụ gần bếp, lấy đèn pin và hộp dụng cụ. Tôi đi lại gần, cầm lấy cái đèn pin từ tay bố. Tôi soi. Bố mở hộp điện nhìn vào trong:

Cầu chì ở đây có nhảy đâu. Vẫn nguyên. Cầu chì này nhà mình xoắn đến 10 dây đồng, dòng lớn quá nó không đứt được ở đây thì nó nhảy cái áp-tô-mát ngoài cột điện rồi.
Giọng bố căng căng. Bố sập hộp điện lại.

Đã bảo bao nhiêu lần là không dùng cái bếp điện đấy mà vẫn cứ dùng. Con Hương mang cái bếp ra đây.
Tôi mang cái bếp điện lại.

Bà đâu rồi, đây… bà ra đây, phải nói lại thật kỹ cho bà không lần sau bà cứ tưởng đùa rồi giật điện lăn ra đấy…
Mẹ tôi nhìn tôi rồi tủm tỉm đi lại gần bố. Bố tôi lật ngửa cái bếp điện lên và chỉ vào hai sợi dây nhỏ phía dưới:

Chắc là lại quấn quấn quấn quấn thế nào hai sợi này mới chập mẹ nó vào nhau chứ gì? Chập hai sợi này, coi như điện trở bằng không, dòng lên vô cùng nhưng cái dây may-so này nó không đứt được thì nó phải đứt ở cái cầu chì kia kìa. Nhưng cầu chì nhà mình quấn đến 10 dây, chắc quá nên nó phải nhảy cái áp-tô mát bên ngoài cột điện. Tôi nói cho bà biết, có ngày rồi nó cháy rụi đường dây đi ngầm trong tường này này rồi nó cháy cả nhà. Cháy nhà vì chập điện toàn là như thế đấy, bà nghe rõ chưa?
Rồi rồi – mẹ tôi cười cười – biết rồi.
Bố ném cái bếp điện vào sọt rác.

Vứt đi. Nhảy áp-tô-mát thì chịu rồi, ai mà trèo cột được. Đi mà gọi bọn thợ điện vào sửa.
Bố cầm hộp dụng cụ quẳng bừa vào trong tủ đựng đồ rồi ra ngoài hiên trước. Tôi nghe tiếng cái chậu nhựa bị lăng xuống nền xi măng trượt lạo xạo. Mẹ tôi vẫn cười cười:

Đấy, bố bây giờ khó tính lắm. Từ hồi hỏng tai, hơi có việc gì là cáu lên ngay. Không dễ tính như hồi xưa đâu.
Nhưng mà bố nói đúng đấy chứ – tôi nói – Mẹ cứ tiếc tiền, dùng mấy cái thứ bếp điện kiểu này rồi có ngày chết.
Ừ ừ… mẹ biết rồi… mẹ cẩn thận chứ có phải không biết đâu. Mẹ dùng bao nhiêu lâu, còn lạ gì?
Còn lạ gì? Biết rồi, còn lạ gì? Tại sao ai cũng nói câu này với tôi? Tại sao ai cũng đủng đỉnh, ai cũng bảo họ biết mọi thứ, họ đang sống bình thường hơn tôi. Vậy mà cứ động vào đâu cũng thấy rơi, thấy vỡ, thấy nổ, thấy sập, thấy chen lấn xô đẩy, thấy thấp thỏm cuống cuồng. thấy khó hiểu mất lòng. Và chết. Ahhhhhhhhhhhhhhh… Tôi sắp phát điên lên rồi. Tôi đang phát điên…

Mẹ lúc nào cũng thế… mẹ tiết kiệm thế này đáng bao nhiêu, rồi nhỡ có việc gì… Khiếp quá cơ, ở nhà động vào cái gì cũng ghê hết cả người. Thế này mà cứ bảo con về. Về sống thế này chả mấy rồi vỡ tim mà chết.
Được rồi, được rồi, mẹ vứt hết đi cho con yên tâm, được chưa? Thôi, để mẹ đi gọi thợ điện.
Vòi nước ở ngoài hiên tiếp tục chảy xối xả. Mẹ tôi liếc ra ngoài hiên rồi đi ra phòng ngoài, lục tủ lấy hóa đơn điện hàng tháng. Tôi gắp bánh chưng từ trong chảo ra bát rồi ngồi xuống bàn ăn. Tôi đang ăn bánh chưng.

Alô, sở điện lực Ba Đình phải không? Anh ơi, nhà tôi bị mất điện, anh làm ơn cho ai đến xem hộ tôi được không… Anh làm ơn giúp giùm cho…
Giọng của mẹ! Giọng của mẹ! Những hạt đỗ trong miệng tôi dính bết vào răng và cuống họng. Chúng đang dính bết vào răng và mẹ đang nói trên điện thoại:

Có, nhà tôi xem rồi, cầu chì trong nhà không sao… chắc là cháy ngoài cột điện rồi. Anh… anh làm ơn cho ai vào xem hộ tôi cái… xin anh giúp tôi… tôi phải nấu cơm cho các cháu ăn trưa… anh làm ơn…
Tôi vừa đứng lên.

Mẹ ơi…
Mẹ quay ra nhìn tôi.

Bánh nguội rồi hả con? Để mẹ mang sang cô Thanh hâm lại cho.
Tôi không biết phải nói gì. Thực sự không biết tôi có thể nói gì với mẹ. Mẹ lại đang nói trên điện thoại:

Không… anh nhà tôi già rồi, không trèo lên cột điện được, các cháu nhà tôi đều còn bé. Anh nhá, anh giúp giùm tôi đi… Vâng… vâng, cảm ơn anh… Anh cho người vào ngay được không? Vào ngay anh nhá… Vâng, tôi biết là không phải lỗi tại sở điện… Anh nhá, anh vào giúp tôi ngay nhá…
Tôi đang mở cửa chính và cửa sổ cho phòng khách sáng lên. Tay tôi đang kéo chốt… kéo… kéo nữa… kéo mạnh… rồi đẩy tung ra… Ánh sáng ùa vào từng lớp, từng lớp… tràn qua người tôi. Bố vừa từ ngoài hiên đi vào, nhìn mẹ đang bỏ điện thoại xuống:

Gọi bọn thợ điện hả? Gớm, còn khướt chúng nó mới đến. Mới Tết ra…
Đến ngay, đến ngay mà – mẹ cười, khoát tay – Họ bảo cho người đến ngay.
Bố không nói gì, đi thẳng lên gác. Mẹ bảo tôi:

Con ở nhà trông xem họ có gọi điện thoại không. Mẹ ra đầu phố nhờ chú xe ôm trèo lên cột điện. Phải có điện để còn ninh nồi măng. Hết hôm nay nữa là hết bánh chưng.
Hết Tết rồi. Hết thật rồi. Lại một năm nữa. Tôi đi đã sáu năm. Sáu năm là bao nhiêu thời gian? Tôi chỉ nhớ cái mốc bắt đầu của nó. Sáu năm trước, tôi rời Hà Nội. Khi tôi đi, mọi thứ ở đây đều rõ ràng và chắc chắn. Anh trai tôi mới cưới vợ, lúc nào cũng cười. Em trai tôi mới vào đại học, vẫn còn là một thằng nhóc 17 tuổi đáng yêu vừa rời chuyên toán cùng một lũ bạn lúc nào cũng xộc xệch quần áo vì đá bóng; bệnh xoang của bố tôi còn chưa ảnh hưởng đến tai nghe, mẹ tôi còn đi làm, ngày nào cũng trang điểm rất kỹ. Tu Ti khi đó chưa có mặt trên đời, chưa có mặt trên đời. Lúc tiễn tôi ra sân bay, ai cũng mừng cho tôi, ai cũng tự hào vì tôi. Còn tối hôm qua, ai cũng nói rằng họ lo lắng vì tôi.

***

Mẹ vừa bước vào nhà với một người thanh niên trạc tuổi tôi. Anh ta đen đúa, nhỏ bé, quần áo lấm lem cát. Có lẽ là một người thồ xe cát cho căn nhà đang xây bên cạnh.

Cháu cứ xem lại cầu chì cho cô. Chú bảo là không cháy nhưng cháu cứ xem lại cho cô cho chắc chắn. Cô nghe rõ nổ ở đây mà.
Người thanh niên mở hộp điện trong bếp, nhìn vào. Bố từ trên nhà đi xuống, tay cầm cái bay xây:

Nhìn cái gì đấy? – bố nói – Đã bảo không cháy là không cháy mà. Nó nhảy cái áp-tô-mát ngoài cột điện kia kìa. Nhìn nhìn cái gì? Đi ra đi.
Người thanh niên nhìn mẹ tôi. Mẹ tôi khẽ gật đầu. Anh ta đi ra; mẹ cũng đi theo anh ta ra ngoài.

Bố lại gần hộp điện, sập lại rồi ra hiên trước. Tôi lại đang nghe tiếng nước xối xả và một âm thanh khác nữa… Phập… phập…Tiếng cái bay xây xới phầm phập vào gốc cây đậu ván.

Bố có một mơ ước. Mơ ước này tôi nghe thường xuyên trong những bữa cơm tối lúc tôi còn nhỏ, khi bố còn làm ở công ty điện lực Hà Nội. Mà không, tôi đã nghe nó từ trước đó, suốt những năm tôi còn nằm cũi và bố mới ở chiến trường miền Nam về. Sau gần một năm nằm dưỡng thương ở chiến trường Nam Lào toàn rừng khộp và nắng, bố hành quân ghép với các đơn vị khác vào đến Đà Lạt; lần đầu tiên bố nhìn thấy những đồi thông xanh và những thung lũng đầy hoa. Bố bảo khi nào để dành được nhiều tiền, bố sẽ vào Đà Lạt mua một miếng đất, xây một cái nhà nhỏ và làm trang trại trồng rau xanh. Khí hậu Đà Lạt tốt, bệnh xoang và khớp bắt nguồn từ những năm nằm rừng của bố có thể không cần chữa cũng sẽ tự khỏi.

Hơn 20 năm qua, lúc nào bố cũng chỉ có một mơ ước như thế. Bây giờ, cái ước mơ ấy dồn cả vào gốc đậu ván bố trồng ở hiên sau. Cây đậu ván leo từ tầng một lên sân thượng; hoa đậu ván nở suốt mùa đông, tím ngắt cả ba tầng nhà. Hôm tôi mới về, bố cầm rổ cho tôi và Tu Ti nhặt những quả đậu ván già trên sân thượng để luộc. Bố lại nói bố muốn có một trang trại trong miền Nam – không cần Đà Lạt vì đất Đà Lạt bây giờ đắt quá, chỉ cần chỗ nào đó ở đồng bằng sông Cửu Long, rẻ thôi, miễn là ấm áp. Chỉ cần vào đó trồng trọt thì tự khắc bệnh xoang, rồi bệnh khớp, rồi bệnh tiền đình sẽ khỏi hẳn. Có thể bố sẽ lại nghe lại được.

Bố ạ, con tốt nghiệp đi làm bên đó, con sẽ để giành tiền cho bố mua đất trong Nam.
Cô Hương cho con vào với ông nữa nhá. Con thích ở với ông cơ.
Ừ, cô cho con vào ở với ông. Con giúp ông nhặt đậu ván nhé.
Giờ chỉ có trồng trọt thì sẽ khỏe ra thôi con ạ. Chứ cứ sống thế này, đi ra đi vào toàn là tường nhà, không khí thì ô nhiễm, thức ăn thì hóa chất, làm gì chả bệnh. Tập thể dục cũng chả ăn thua. Bố cũng cố rồi đấy chứ, nhưng mà không ăn thua.
Cô Hương ơi, ông bảo là cây đậu ván này là em. Nó mới một tuổi thôi, con bốn tuổi rồi.
Thế thì con phải tốt với em nhé.
Cái cây đậu ván này này… bố trồng từ mùa xuân năm ngoái. Gớm, lúc đầu bé bằng cái tăm, quặt quẹo, tưởng là chết rồi, thế mà giờ bằng này rồi đấy. Hồi đầu mùa đông, nó ra hoa kín cả sân này… tím ngắt… đẹp lắm… Trồng cái cây tự tay mình thích lắm con ạ. Cái gì tự tay mình làm, mình chăm nó, mình thấy nó lớn lên dần dần cũng thích. Thế nó mới phấn khởi; tinh thần nó thoải mái con ạ.
Tôi biết chứ. Giống như chương trình học của tôi bây giờ. Triết học. Kiến thức không có hình thù, không đem ra đếm được nhưng mà tôi đang lớn lên, lớn lên ở bên trong; điều ấy tôi biết rõ, tôi cảm nhận rõ. Hôm nay chưa thấy thành quả của nó nhưng còn ngày mai, ngày kia…

Con sẽ mua đất cho bố làm trang trại trong Nam.
Bỏ ra lúc đầu khoảng 300 triệu là được. Bố sẽ làm trang trại rồi trả lại tiền cho con.
Ba trăm triệu. Gần 20 ngàn đô. Em trai tôi và anh trai tôi đều đang chơi chứng khoán, có thừa gấp 5 lần, 10 lần như thế.

Gớm – anh trai tôi nói - bố thì vẫn cứ mơ mộng bao nhiêu năm nay chứ làm làm sao được? Sống ở đây mấy chục năm có quan hệ với ai đâu, vào đấy rồi ai chăm, ốm đau thì sao? Ở đây suốt ngày có mẹ cơm nước mà còn ốm lên ốm xuống.
***

Điện thoại đang đổ chuông.

Này, thế nhà ở đâu thế nhỉ? Nhà gì mà khó tìm thế em?
Tôi nói cho người thợ điện địa chỉ nhà. Tôi bảo anh ta cứ đến đầu ngõ lớn bên ngoài, mẹ tôi đang đứng đó chờ.

Bố từ ngoài hiên đi vào, tay cầm cái kéo lớn bố vẫn dùng tỉa những nhánh đậu ván. Bố đến gần cây đào lớn anh trai tôi được nhân viên biếu hôm trước Tết. Cây đào phai nhiều nụ rất đẹp nhưng đã không nở được đúng mấy ngày Tết vì trời xuống đến 7-8 độ. Anh tôi tưới nước nóng, hơ gốc suốt ngày mùng Một cũng không ăn thua. Đến hôm nay, trời ấm lên, những cánh hoa đột nhiên bung ra rực rỡ, rụng đầy quanh gốc.

Hết Tết rồi – bố nói – chặt vứt đi cho đỡ rác nhà.
Bố lấy kéo cẩn thận cắt từng cành nhỏ ở phía bên ngoài trước, vừa cắt vừa nói:

Thôi, hóa kiếp cho mày, kiếp sau có làm cây thì lên rừng mà sống.
Những cánh đào phai rụng lả tả xuống nền đá hoa màu trắng. Tôi đi lại gần, gỡ những quả cầu nhung đỏ và những tấm thiệp Phúc – Lộc – Thọ khỏi những cành cây.

Điện thoại lại vừa đổ chuông. Anh trai tôi đang nói:

Hỏi bố xem bố có biết ai làm to to bên điện Phả Lại không thì cho tao địa chỉ.
Bố đang bận rồi.
Bố thì có việc gì mà bận? Viết ra giấy hỏi bố xem. Tao đang có vụ cổ phiếu của bọn này.
Tôi đang viết lên giấy: “Bố có biết ai ở điện Phả Lại không? Cổ phiếu cho anh Đức”. Bố đọc rồi xua tay:

Không biết, không biết. Nó suốt ngày tiền với nong. Trẻ không tha, già không thương.
Tôi nói với anh trai tôi:

Bố bảo không biết.
Bố ngại nhờ người ta chứ gì? Mày bảo bố là tao làm được vụ này sẽ cho bố tiền mua đất trong Nam. Nhanh lên, tao còn phải trả lời khách là có mối hay không.
Những nhánh cây nhỏ đã cắt xong; chỉ còn lại thân chính. Bố đang đứng choãi hai chân, giữ lưng thẳng, rồi từ từ cúi người xuống, định nhấc chậu cây lên. Tôi chạm vào vai bố, ra hiệu cho bố đứng lùi lại. Tôi kéo chậu cây to lết trên nền nhà về phía cửa ra hiên trước.

Ừ ừ đúng rồi, kéo thế cho đỡ nặng – bố nói và đi theo tôi ra cửa.
Tôi ra hiệu cho bố chờ tôi rồi quay lại điện thoại:

Em hỏi rồi. Bố bảo bố không biết ai cả.
Chả được tích sự gì. Thôi, để tối về tao nói chuyện.
Cái chậu cây chắn gần hết cửa ra hiên trước. Bố bước ra ngoài, lấy cái chậu nhựa đã cũ lại gần. Bố lấy cái bay xây dưới gốc cây đậu ván cẩn thận xúc từng bay đất từ chậu hoa đào bỏ vào chậu nhựa. Khi chậu đầy, tôi bê chậu đất ụp xuống gốc đậu ván. Bố vào bếp kiếm được một cái túi nilông lớn. Tôi nhấc cái gốc đào còn trơ rễ, đặt vào trong túi ni-lông. Bố buộc miệng túi lại cho tôi bê ra ngoài chỗ đổ rác dưới chân cột điện.

Tôi đi ra đống rác dưới chân cột điện ngoài ngõ. Mẹ tôi đang đứng đó, vừa chờ người thợ điện vừa nói chuyện với mấy người bán rau và bán gà. Giọng mẹ thanh thanh, rủ rỉ; giọng người bán gà cũng thủ thỉ. Mẹ nói:

Tết nhất giờ có ăn mấy đâu, cứ nấu nướng bày biện ra đấy rồi có ăn đâu, cho vào tủ lạnh rồi lại đổ đi, mà không nấu thì lại áy náy.
Vầng, ngày Tết thì cứ phải có món lọ món kia ló mới ra ngày Tết bà ạ.
Thế chị đi thế này thì ai ở nhà trông các cháu?
Dạ, các cháu ở với bà ngoại; nhà em đang ở nhà cấy đợt lày nên cũng có người.
Trời này mà lội ruộng thì khiếp lắm nhỉ. Hôm nay còn đỡ rồi chứ mấy hôm trước rét quá.
Vầng, nhà quê thì thế, chả được sướng như các bác ở thành phố.
Tôi ngày xưa cũng ở nông thôn chứ đâu. Lúc nhỏ cũng chăn trâu lội ruộng phát bờ phát bụi suốt.
À thế ạ? Vầng, thế thì bà biết, khổ lắm chứ chả được sướng như ở thành phố.
Ôi, cũng chả sung sướng gì đâu. Tôi trông thằng cháu thấy còn vất hơn đi cấy. Nghỉ hưu tưởng được nhàn hạ mà còn vất hơn đi làm.
Vầng.
Tôi vào nhà. Bố đang gom những cành đào nhỏ trên sàn nhà thành một bó như bó củi. Bố đặt chúng lên một sợi dây. Những ngón tay bố run – những khớp xương nhức suốt những ngày rét đậm vừa rồi, ngón tay cái có lúc mất hết cảm giác.

Bố đang cố gắng ghì hai đầu sợi dây… bố thắt nút… một nút… một nút nữa… tuột rồi… Những ngón tay bố run mạnh vì gắng sức. Bố sắp lại những cành đào… bố lại kéo mạnh hai đầu sợi dây… bố thắt nút… một nút… một nút nữa… lại tuột rồi.

Tôi ngồi xuống bên cạnh bố. Tôi cầm vào hai đầu sợi dây. Tôi đang cầm vào hai đầu sợi dây. Bố ngẩng lên nhìn tôi rồi bỏ tay ra, lùi lại phía sau. Tôi thả hai đầu sợi dây, xếp gọn những cành đào lại. Tôi tì đầu gối lên, ghì chúng xuống. Tôi vẫn đang cầm hai đầu sợi dây. Tôi xiết mạnh. Một nút. Tôi vẫn đang cầm chặt hai đầu sợi dây. Tôi thắt một nút nữa… Tôi xiết mạnh…

Rồi, gớm đào điếc khiếp quá, thế là hết Tết – bố nói rồi đứng lên đi tìm cái chổi quét những cánh hoa đào còn vương trên nền nhà.
Tôi mang bó cành đào ra cột điện đầu ngõ.

Mẹ đang đứng dưới cột điện cùng với người thợ điện. Mẹ vừa đưa tiền cho anh ta. Anh ta đút tiền vào túi quần sau rồi lấy dây an toàn ra, vừa đeo quanh thắt lưng vừa giải thích gì đó với mẹ. Mẹ gật gật đầu.

Tôi đặt bó cành đào lên những túi nilông rác và những đám lông gà dưới chân cột điện. Vẫn còn một ít hoa đào còn tươi trên những nhánh cây, cánh hoa chưa hề dập nát. Mỗi khi có chiếc xe máy phóng qua, những cánh hoa lại bạt đi, một số rụng xuống, một số rung rinh khẽ.

Nắng mới đang lên nhanh. Mùi lông gà, mùi rác, mùi mặt đất đang ráo nước dần, mùi quần áo bay hơi ẩm, mùi mốc, mùi hoa cũ bị đem đi vứt, mùi nắng… lẫn vào mùi hương thoang thoảng của những cánh đào phai còn tươi cuối cùng đang phơ phất trên đỉnh đống rác. Tôi đang ngửi thấy mùi khói đốt vàng mã… mùi lá bánh chưng cũ… mùi bia còn sót lại trong các lon rỗng, đã hả… mùi vỏ bưởi… lại mùi khói… mùi vỏ dưa hấu đã chua… mùi bùn khô bên rìa ao rau muống… mùi hương trầm… mùi đám ma…

Lại thêm một bông hoa đào bị gió bạt đi…

Rồi thêm một bông nữa…

Một bông nữa…

Những cánh đào phai chấp chới, rụng dần…

Mẹ đang nói chuyện rủ rỉ với người bán gà. Người thợ điện đang trèo lên những nấc thang đầu tiên. Anh ta đang lên cao dần, cao dần trên đỉnh cột điện cạnh đống rác nơi tôi đang đứng.


——————————————————————————-
Truyện ngắn của Phan Việt từ tập Nước Mỹ, nước Mỹ.
Nguồn: Thích Học Toán. Blog của Hòa thượng vừa mới bị đóng, tôi thích truyện này nên bê về đây đăng.

Thứ Bảy, 19 tháng 3, 2011

Gửi lớp hậu sinh

I
Thật thế, tôi gặp thời mạt vận!
Lời ngây ngô thì dại dột. Trán phẳng
lộ sự thiếu tế nhị. Người cười
vì còn chưa nhận được
tin xấu đấy thôi.

Thời gì đây, mà
trao đổi về cây cối cũng gần như là tội lỗi
Vì nó đồng nghĩa với im lặng trước bao điều lộn xộn
Ai kia đi lại bình thản trên đường
chắc đã bỏ lại bạn bè
đang khốn đốn?

Thật đấy: Tôi làm chỉ đủ tồn tại
Nhưng tin tôi đi: chỉ tình cờ mà thôi. Không có gì
tôi làm cho phép tôi được một bữa no.
Tình cờ tôi sống sót. (Tôi đã chết rồi, nếu may mắn qua đi.)

Họ bảo: Ăn và uống đi! Vui lên, dù sao mày còn có!
Nhưng sao tôi có thể ăn uống được, khi
Thứ tôi ăn bị giật từ kẻ đói, và
cốc nước tôi uống người khát còn gì?
Nhưng tôi vẫn ăn, vẫn uống.

Giá như tôi có thể thông thái được
Như trong sách cổ, thông thái có nghĩa:
Đừng xen vào tranh cãi trên đời, và thời gian ngắn ngủi
sống không cần sợ hãi
không cần vũ lực
lấy ân trả oán
đừng cố đạt ước mơ, mà quên đi
Thông thái là thế đó.
Làm sao tôi vậy được:
Thật thế, tôi gặp thời mạt vận!

II
Xưa thời loạn tôi tới thành thị
nơi cái đói đang hoành hành.
Xưa thời loạn tôi tới giữa bầy người
và phẫn nộ cùng họ.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

Tôi ăn giữa những trận đánh
tôi ngủ cùng những kẻ giết người
chuyện ái tình tôi chỉ qua loa
vẻ thiên nhiên tôi ngắm vội vã.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

Thời đó đường nào cũng dẫn tới đầm lầy.
Lời nói của tôi làm tên đao phủ nhận dạng.
Tôi gần như bất lực. Nhưng tụi cầm quyền
giữ ghế chắc hơn nếu không có tôi, chắc thế.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

Sức lực còn rất ít. Mục tiêu
thì xa vời.
Dù nhìn thấy rõ, mà sao với tôi
chẳng thể nào với tới.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

III.
Các bạn, những người sẽ vùng lên từ cơn lũ
Mà thế hệ chúng tôi đã chìm xuống mất rồi
Hãy nhớ
Khi các bạn xét về sự yếu đuối của lớp chúng tôi
về thời mạt vận
mà các bạn thoát khỏi.

Rằng chúng tôi đã đi, đổi Tổ Quốc mau hơn thay giầy,
qua những cuộc chiến giai cấp, đầy thất vọng
khi chỉ có bất công mà không có đấu tranh.

Rằng chúng tôi vẫn biết:
Ngay cả căm phẫn chống lại sự xấu xa
làm nếp nhăn biến dạng.
Ngay cả tức tối về sự bất công
làm giọng nói khàn đi. Ôi, chúng tôi
những kẻ muốn tạo nền tảng cho tình thân ái
đã không thể thân ái được với chính bản thân mình.

Còn các bạn, khi nào thời ấy đến,
lúc con người tương thân tương ái với nhau
xin nhớ đến thời của chúng tôi
và tha thứ.


********
(c) marcus 19.03.2011

Marcus dịch từ nguyên bản tiếng Đức An die Nachgeborenen của Bertolt Brecht (1898 - 1956).
Thân tặng anh Nguyễn Như Huy bản dịch này.


Bonus:

Bertold Brecht đọc bài thơ (năm 1953)







Nhật ký Tokyo (4): Tôi đơn giản muốn làm rõ chuyện này


Nhật ký của cô Yuko Ichimura gửi cho báo Süddeutsche (Đức). Mỗi ngày cô vẽ một bức minh họa (nhấn vào hình để xem hình to hơn), scan nó và gửi qua email kèm theo diễn giải. Toàn bộ nhuận bút của nhật ký này được cô gửi tặng Hội chữ thập đỏ. Marcus dịch và chú thích.

Đọc các phần trước: Phần 1; Phần 2; Phần 3
******************

Ngày 17 tháng 3 năm 2011
Lúc này khoảng năm giờ chiều. Tôi vừa ở chỗ cô bạn gái Naoko ở Futakotamagawa, giờ tôi vội về nhà. Tôi đi rất nhanh, nhưng vẫn bị vượt qua bởi những người khác, họ đi như bay qua tôi. Không phải vì lo lắng sợ hãi, mà vì ai cũng muốn về nhà thật nhanh, bởi chẳng ai biết được rằng lúc nào và liệu rằng tàu xe có chạy hay không.

Đơn giản làm rõ một chuyện
Có vẻ như là không khí chung trên báo chí Âu Châu đầy báo động. Báo động hơn cả là ở Nhật Bản. Tôi biết được điều này qua Twitter và qua những email ngày càng lo lắng của bạn bè từ Anh Quốc. Tôi có khỏe không, họ hỏi, và các chuyện liên quan đến hạt nhân, điều mà tôi chẳng thể giải đáp vì tôi đâu có phải là nhà vật lý lượng tử. Họ chỉ quan tâm thôi mà. Và có lẽ cả bạn, người đang đọc những dòng này, nếu như bạn nghĩ rằng tôi và những người khác ở Nhật Bản quá lạc quan hay khờ khạo hay bình tĩnh. Vì chúng tôi ở lại Tokyo, business as usual, và cố gắng tiếp tục sống cuộc sống bình thường. Tôi đơn giản muốn làm rõ chuyện này: Tôi không biết một ai mà trái tim họ đã không bị thương tổn sâu sắc. Không sợ hãi gần chết. Không, nói một cách hình ảnh, chết đuối trong lo ngại và mắc kẹt và ngơ ngác và nỗi buồn đau kinh khủng. Thây kệ điều này được thể hiện ra bên ngoài ra sao.

Một ví dụ nhỏ
Đi tắm chẳng hạn. Cho đến ngày hôm qua tôi đã chẳng quan tâm đến việc phải tắm, và cả việc trang điểm. Tất nhiên tôi đã quên chúng bởi vì cái loạt thảm hoạ này đã làm tôi lo lắng phát điên. Không kể đến vụ khủng hoảng hạt nhân đang kéo dài. Cô bạn Naoko ở Futakotamagawa cũng có trải nghiệm tương tự như tôi.

Lại mất điện
Tin tức báo rằng chúng tôi phải đối diện với việc mất điện đêm nay, mất điện dài lâu và ngoài ý muốn. Cả vào hôm thứ Tư, nghĩa là ngày hôm qua, đã xảy ra vụ mất điện trên diện rộng, nhưng mà vụ này được dự tính. Còn khả năng mất điện đêm nay sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Tokyo và phụ cận, nơi tôi đang sống. Điều này khiến tôi hơi lo vì tôi muốn bản nhật ký này được gửi kịp sang Đức, trước khi điện mất và ngắt đứt kết nối internet. Sự sợ hãi thường trực này là một kinh nghiệm hoàn toàn mới đối với tôi. Và tôi cũng nhận ra rằng, thật sung sướng làm sao khi có thể kéo dài tiếp tục được nhịp sống hàng ngày.

Đến giới hạn?
Và để quay lại với hiện tại, và luôn nhìn về phía trước. Tổ máy số 3 sắp sửa đạt tới giới hạn, tin tức cho biết. Nhưng giới hạn nào cơ? Ngày mai sẽ tồi tệ hơn chăng, khi giới hạn bị vượt qua? Dù sao thì: nếu tin được các nguồn đáng tin cậy (và không chỉ là từ chính phủ), thì ảnh hưởng phóng xạ có thể lan tới Tokyo sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe. Ngay cả trong trường hợp xấu nhất. Tokyo cách nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima 230 km, nên nhớ là như vậy.

Tin tốt
À, truyền thông vừa đưa tin rằng khả năng mất điện ở Tokyo và vùng phụ cận đã được giải quyết nhờ người dân đã dùng rất tiết kiệm. Phù. Giờ thì tôi thấy mình nhẹ nhõm hơn rồi. Bạn thấy đấy, nhật ký này gần như là bản tin trực tiếp vậy.

Buổi tối kiểu Đức
Có lẽ hôm nay nghiêm túc quá. Giờ tôi sẽ làm một buổi tối kiểu Đức đây, với Zawacraft*. Món đấy tên là vậy đúng không, cái món dưa cải ấy. Có thêm cả xúc xích cà ri và bia loại nặng nữa. Và tôi nghe nhạc của Kraftwerk, Barbara Morgenstern và Schneider TM. Tôi yêu âm nhạc của họ.

(Và một ghi chú nhỏ. Đề nghị bạn đừng gửi lương thực đến Tokyo cho tôi. Ở đây có đủ đồ ăn. Cảm ơn.)


* Tên đúng tiếng Đức là Sauerkraut. Yuko đã viết theo cách mà cô phát âm.

(còn tiếp)

Thứ Sáu, 18 tháng 3, 2011

Những khía cạnh điện ảnh của "Bi, đừng sợ!"

Bi, đừng sợ! (2010) - kịch bản và đạo diễn: Phan Đăng Di; quay phim: Phạm Quang Minh; diễn viên: Hoa Thúy, Kiều Trinh, Huỳnh Anh, Phan Thành Minh, Hà Phong, Trần Tiến, Mai Châu. Khởi chiếu ngày 18/3/2011 tại Việt Nam.
--------------------------------------------

Tôi có theo dõi báo chí trong nước những ngày qua nói về Bi, đừng sợ! Đại đa số đều nhấn mạnh về nội dung và về khía cạnh tình dục của phim. Tôi viết bài này, với mục đích không gửi báo chí, để bàn về các khía cạnh khác của bộ phim, những vấn đề điện ảnh thật sự đáng được nói đến.

Trước hết, Bi, đừng sợ! có một câu chuyện kể được kết cấu chặt chẽ. Người đàn ông trong phim được thể hiện qua ba nhân vật chính trong một gia đình, một đứa trẻ (Bi), Bố nó và Ông Nội. Đó cũng là ba giai đoạn phát triển của một đời người. Ở giữa chúng là hình ảnh thời thanh niên trẻ trung của Cậu Học Sinh và Trung - chủ thầu xây dựng. Người đàn ông, dù ở độ tuổi nào, dù ở tình trạng nào, cũng là sức hút đối với đàn bà. Phan Đăng Di đã tài tình lật ngửa mối quan hệ phụ thuộc giữa đàn ông và đàn bà trong bộ phim này. Đồng thời, lột tẩy bản chất của đàn ông: dù ở lứa tuổi nào, đàn ông cũng chỉ là một đứa trẻ. Và đứa trẻ ấy luôn cần sự chăm sóc của đàn bà. Có thể thấy luận điểm chính này của Phan Đăng Di xuyên suốt từ kịch bản phim Chơi vơi cho đến Bi, đừng sợ!

Kết cấu chặt chẽ ấy được chuyển tải một cách dịu dàng bởi phong cách dựng phim tiết chế của Julie Beziau. Cô ráp nối những hình ảnh lặng lẽ, để chúng tự bùng nổ bởi nội tâm, thi thoảng ngăn chúng bằng cái gục đầu của nhân vật Ông Nội. Để có được hiệu ứng dựng phim xuất sắc như vậy là nhờ vào hai yếu tố mạnh mẽ đóng góp phần lớn thành công của Bi, đừng sợ!: quay phim và âm thanh.

Những hình ảnh được bố cục gần như hoàn mỹ, như những bức tranh. Một toàn cảnh khu nhà rêu đen xám, với ban công chòi ra ngoài, nơi nhân vật Bố Bi đứng gần như bất động. Một toàn cảnh lối đi nối giữa hai khu tập thể ở tiệm gội đầu thư giãn, nơi nhân vật Bố Bi và cô gái gội đầu đi xuống từ bên phải sang bên trái màn hình. Cũng hai người ấy trong một trung cảnh, vừa thổi bóng bay vừa giễu lại lời chào mời với nhau, ánh sáng xanh hắt vào từ khung cửa sổ, máy hất chéo từ một góc. Có rất nhiều hình ảnh đóng vào trí nhớ như thế trong Bi, đừng sợ! Đặc biệt, cách chọn tông màu xanh lá cây xuyên suốt toàn bộ phim làm toát lên sự lạnh lẽo, sự thiếu từng trải, sự bị động, và sự hiện hữu bao trùm của tính Âm. Màu xanh lá cây được tạo thành từ sự kết hợp màu xanh dương của trí óc và màu vàng của tình cảm ấm áp. Nấp trong vỏ bọc của xanh lá cây, lý trí và tình cảm được che chắn, nhưng cũng đầy bất an. Chỉ đợi những dịp có sự xuất hiện của màu đỏ, là sự bung phá có thể diễn ra ngay lập tức, như quả táo đỏ được đẩy lên mang tính biểu tượng trong nhiều tình huống. Hình ảnh quả táo cũng gợi nhắc đến Poetry của Lee Chang-dong, một bộ phim rất đáng chú ý khác của năm 2010.

Một bước đột phá trong kỹ thuật điện ảnh tại Việt Nam cần được công nhận ở Bi, đừng sợ! chính là phần âm thanh. Nếu như những nhân vật người trong phim có suy nghĩ, số phận riêng của mình, thì âm thanh trong phim là nhân vật làm nên cái hồn Hà Nội. Bi, đừng sợ! đặc biệt tiết kiệm những cảnh quay đặc trưng cho Hà Nội, ta không thấy Hồ Gươm, không thấy Khuê Văn Các, không thấy Hồ Tây. Thế nhưng cái tinh thần Hà Nội, cái cảm giác Hà Nội thì hiện hữu khắp nơi. Đó là nhờ vào âm thanh, thứ âm thanh rất khó lẫn của Hà Nội, thứ "âm nhạc" làm nên Hà Nội. Bộ phim sử dụng chính nền âm thanh ấy để làm âm nhạc cho phim. Từ tiếng mài đá như xiết vào tim, đến tiếng gió lao xao ngoài bờ sông, từ tiếng kèn đám ma ai oán, đến tiếng rên rỉ hoan lạc. Tiếng còi xe, tiếng rao,... đó chính là âm thanh của Hà Nội!

Với tất cả những điều kể trên, Bi, đừng sợ! là một bộ phim đầu tay thành công. Tuy vậy, tôi vẫn thấy ở bộ phim thiếu một điểm để có thể trở thành tác phẩm kinh điển: đó là tính đương đại (contemporain). Bộ phim, xét trong hoàn cảnh điện ảnh Việt Nam, có thể đột phá về nhiều mặt. Nhưng tính đương đại của bộ phim, rất tiếc, lại chưa đủ quyết liệt. Tôi có thể yêu bộ phim vì nhiều lẽ, nhưng cái hơi thở, nhịp đập làm nên giá trị lâu đời của bộ phim, thì vẫn chưa thật sự mạnh mẽ.

(c) marcus 18.3.2011


Thứ Năm, 17 tháng 3, 2011

Nhật ký Tokyo (3): Trong những thời khắc như thế này ta phải tự đưa ra lý do để vui thôi


Nhật ký của cô Yuko Ichimura gửi cho báo Süddeutsche (Đức). Mỗi ngày cô vẽ một bức minh họa (nhấn vào hình để xem hình to hơn), scan nó và gửi qua email kèm theo diễn giải. Marcus dịch và chú thích.

Đọc các phần trước: Phần 1; Phần 2
******************

Thứ Tư, ngày 16 tháng Ba năm 2011
Tôi vẫn còn đầy bọt dầu gội đầu trên tóc, khi một cơn dư chấn rất mạnh xảy ra vào lúc 11 giờ. Khi đất rung động, tôi luôn nhìn vào cái mắc quần áo treo trên tường, thứ được dùng làm "máy-đoán-động-đất" của tôi. Nó cho tôi biết chính xác liệu rằng sự quay cuồng là do động đất hay là tại cơn say dư chấn của tôi. Người ta có thể dần quen với mọi thứ.

Kana làm đám cưới
Trái ngược với hôm qua, tôi đã thoải mái hơn nhiều và gửi đi một số email cho bạn bè. Kana đang chửa ở tháng thứ năm. Cô ấy đã quyết định sẽ không hủy đám cưới dự định vào tuần tới. "Trong những thời khắc như thế này ta phải tự đưa ra lý do để vui thôi" - cô viết.

Yuka cố cự
Những ngày vừa qua cô ấy hầu như không ra khỏi nhà. Yuka làm stylist cho video ca nhạc và chụp hình của nhiều tạp chí. Nhưng tất cả các buổi chụp đều bị hủy. Cả hai, khách hàng và hãng quảng cáo, đều muốn vậy. Bởi lượng điện dùng cho mỗi buổi chụp hình rất lớn. Giờ đây cô ấy đã phấn khởi hơn và nấu đồ ăn ngọt để chống lại sự lo lắng.

Yago muốn rời Tokyo
"Hừm, tất cả cái hạt nhân chó chết này thật tồi tệ cho mày, không, không, mày cũng nên chạy sang bên Tây đi" - Yago - anh chàng hippie viết. Yago lúc thì làm việc này, lúc thì làm việc kia. Tôi tin rằng lúc này anh ấy chẳng có công việc nào cố định. Giờ đây anh ấy muốn đi xuống phía Tây, đến Osaka. Tôi ở lại, nhưng nhắn gửi anh ấy hai điều: Tiêu tiền đi, để giúp cho kinh tế bên phía Tây được mạnh lên. Và để giúp cho toàn đất nước - LÀM VIỆC chăm chỉ đi!

Ryota phải đi đến
Hướng ngược lại dành cho Ryota. Anh là bác sĩ tâm thần và kể rằng anh phải đi lên miền Bắc. Chắc là không lâu nữa sẽ có yêu cầu chính thức của nhà nước về việc điều trị cho những người sống sót sau vụ động đất. Hãy dũng cảm lên nhé, Ryota.

Nhà Kados rời nhau
Kumi và đứa con gái nhỏ mới được sinh ra chuyển đến nhà mẹ cô ấy ở Shizuoka. Nó nằm ở phía Tây, cách Tokyo khoảng 170 km. Anh Shunsuke chồng cô là họa sĩ thiết kế, anh ấy ở lại Tokyo. "Yuko, mày có biết tao đang làm gì không? Tao đang làm một cái Logo cho cái con nhỏ ca sĩ mới nổi ấy. Cho một con nhỏ ca sĩ mới nổi! Và trong một tình huống như thế này!" Tôi chắc rằng lúc Shunzuke viết những dòng này, anh ấy đang lắc đầu rất mạnh.

Kiểu hài hước thâm thúy của Mutsuro
Mutsuro: "Nhân đây tôi xin vui mừng thông báo rằng ở khu vực nhà tôi chuẩn bị mất điện toàn bộ. Sau đó sẽ đen như mực."
Yuko: ""MÀY đâu có đen hơn bây giờ được đâu."
Mutsuro rất khùng và trầm tĩnh, nhưng đồng thời cũng rất hài hước.
Mutsuro: "Người ta tự muốn hy sinh vì Tổ Quốc thôi."

Nagi khỏe trở lại
Đoạn tôi thích nhất chính là đoạn về Nagi. Cô ấy đã hoàn toàn suy sụp và đồng thời rất bực tức. Sau đó, bằng cách thần kỳ nào đó, cô ấy chữa lành hẳn sự bực bội với số phận qua đợt bị dị ứng phấn hoa. Tôi để ý, vụ động đất và cuộc khủng hoảng hạt nhân kéo dài đã ghi dấu lên từng số phận con người ra sao. Nhưng bạn đối diện với nó như thế nào, điều này phụ thuộc chặt chẽ vào niềm tin của bạn trong đời sống.

Nhật ký Tokyo (2): Tôi tự hỏi cái gì đang động, tôi hay đất

Nhật ký của cô Yuko Ichimura gửi cho báo Süddeutsche (Đức). Mỗi ngày cô vẽ một bức minh họa (nhấn vào hình để xem hình to hơn), scan nó và gửi qua email kèm theo diễn giải. Marcus dịch và chú thích. Đọc phần 1 ở đây.
*********************

Thứ Ba, ngày 15 tháng 3 năm 2011
Ngày nào vừa qua cũng có bốn hoặc năm cơn dư chấn. Tôi có cảm giác mình liên tục chông chênh. Tôi sẽ say dư chấn mất. Đôi lúc tôi tự hỏi mình thật sự cái gì đang động: tôi hay là mặt đất dưới chân tôi?

Không khí báo động
11 giờ trưa. Dậy đi nào! Tôi nhận ra rằng cái tài khoản Twitter đã làm rung chuông điện thoại của tôi. Những tin tức ngắn cho biết rằng vào sáng sớm đã xảy ra một vụ nổ trong số các đầu máy điện hạt nhân. Trời ơi, tôi không thể nhắm mắt làm ngơ cái điều tồi tệ này được 5 tiếng hay sao? Và không chỉ mình tôi nghĩ thế. Cả Yudai, người nằm cạnh tôi trên giường, cũng canh chừng từng cử động của màn hình máy điện thoại di động.

Dây nịt trong ba lô
Tôi kiểm tra hai cái ba-lô-sống-còn được cất ở phòng khách. Chúng tôi đã sắp xếp ba lô theo những lời khuyên của người thoát chết từ vụ động đất Awaji đã xảy ra cách đây 10 năm ở miền Tây Nhật Bản. Hai chiếc ba lô có những thứ quan trọng, trong đó có nước (tất nhiên!) và dây nịt (hả?). Những lời khuyên này, giống như các thông tin đáng tin cậy khác, đến với chúng tôi qua Twitter.

Một cảnh tượng hiếm thấy
4 giờ chiều. Trước cửa siêu thị Toyku Store có một hàng người xếp hàng dài. Gần như toàn bà già. Một số bà nội trợ mua dự trữ những thứ đồ có thể giữ được lâu: mì gói, gạo, bột mì và giấy vệ sinh (hả?). Ở miền Tây Nhật Bản có vẻ như mọi chuyện đều diễn ra bình thường, không thiếu lương thực cũng như vấn đề phân phối lương thực. Nhưng mặt khác, ở ngay Tokyo này, đã xuất hiện dấu hiệu lo ngại khủng khiếp. Cũng bởi thế mà một số cửa hàng bỗng nhiên bị mua sạch bách. Một cảnh tượng hiếm thấy, nó làm tôi lo lắng.

Điều gì xảy ra, hạt nhân?
Tôi gửi cho Keizuke bạn tôi một mẩu tin nhắn: "Ê Tee-Kay, mọi thứ đang thật ầm ĩ đúng không?" Cậu ta trả lời ngay lập tức: "Đang họp, không biết tin tức mới nhất, có gì xảy ra, hạt nhân à?". Tôi khẳng định với Tee-Kay rằng không có gì mới xảy ra với nhà máy điện hạt nhân, tôi chỉ muốn nhắn tin cho cậu ta mà thôi.

Soul Food
8 giờ tối. Ăn tối ở một nhà hàng Yakiniku với Tee-Kay, vợ câu ta Mizhou, cậu con trai Kota của họ và anh đồng nghiệp yêu quý Maeda san của tôi. Đó là những gương mặt quen thuộc, những gương mặt đáng yêu. Chỉ mới cách đây một tuần tôi vừa gặp họ. Nhưng có cảm giác đã từ lâu lắm. Nhà hàng rất đông khách, bởi Yakiniku - một kiểu barbecue Hàn Quốc - hiện đang rất thịnh hành ở Nhật Bản. Đó là Soul Food* của chúng tôi. Sau cả một ngày phải đối diện với những tin tức kinh dị, có thể là ngồi một mình trong nhà cả ngày, giờ đây các thực khách chỉ còn biết đắm chìm vào món thịt nướng. Kệ điều gì đang xảy ra ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima, thế giới vẫn tiếp tục quay, đặc biệt là tại Yakiniku.

Fukinshin - Sống
Chúng tôi tự tạo cho mình sự dũng cảm, bởi vì chúng tôi phải cứng rắn, phải fukinshin một chút. "Đừng sợ khi phải là fukinshin" - mọi người nói. "Hãy để chúng ta fukinshin đi". Từ này dịch ra tiếng Việt hơi khó. Nó diễn tả một hành động không thể chấp nhận được. Ví dụ như ngắm đôi chân trần tuyệt đẹp của bà góa trong một lễ tang, đó là fukinshin. Mở một bữa tiệc, trong lúc cả gia đình đang nằm viện, đó là fukinshin. Chơi trò chơi điện tử ở nơi công cộng, tiêu tiền, đi chơi và hưởng thụ, mặc dù ta ĐANG sống ở Tokyo. Nhưng đó là điều chính mà: sống!

*Soul Food: Món Ăn Tinh Thần

Đọc Phần 3 ở đây.

Nhật ký Tokyo (1): Fukushima phóng xạ trong cơ thể chúng tôi


Nhật ký của cô Yuko Ichimura gửi cho báo Süddeutsche (Đức). Mỗi ngày cô vẽ một bức minh họa (nhấn vào hình để xem hình to hơn), scan nó và gửi qua email kèm theo diễn giải. Marcus dịch và chú thích.
*************************************

Ngày 14 tháng 3 năm 2011
Tôi là Yuko Ichimura. Tôi vẽ minh họa và làm phim quảng cáo. Tôi sống ở quận Meguro. Nó nằm ở Tokyo. Vâng, chính là cái thành phố Tokyo mà bạn đang nghĩ tới.

Có làm tiếp không?
1 giờ chiều. Hôm nay tôi làm việc từ nhà. Một quảng cáo truyền hình cần được chuẩn bị. Đáng lẽ cuộc họp đã diễn ra ngày thứ Sáu tuần trước. Nhưng mà có động đất. Thật không phải khi cứ tiếp tục làm việc như không có chuyện gì xảy ra. Nhưng mà chúng tôi có thể làm gì chứ? Trên truyền hình liên tục chạy những hình ảnh khủng khiếp của sóng thần. Số người chết tăng lên nhanh chóng. Nó tăng, tăng, tăng lên từng giờ. Không thể tưởng tượng được làm sao những người phát thanh viên vẫn bình tĩnh. Ngược lại cái điện thoại di động và danh sách bên Twitter* của tôi thì đang phát điên lên. Có rất nhiều người tìm kiếm người thân qua các phương tiện truyền thông. Giữa chừng thì luôn có những câu chuyện của người sống sót, của người mạnh mẽ, của người dũng cảm và tốt bụng. Những câu chuyện làm người ta vui hơn.

Chúng tôi tiết kiệm điện
Yudai - bạn trai tôi tắt tiếng tivi đi và bật Bob Marley. Tôi và anh ấy sống chung trong một căn phòng nhỏ, chỉ cách Shibuya** mười phút. Bình thường anh ấy cho rằng Marley dở và không có gu. Nhưng anh nói, anh cần thứ nhạc ấy bây giờ, vì nếu không anh ấy sẽ không thể chịu đựng được. Trong phòng rất lạnh, vì vậy tôi mặc áo ấm và choàng một chiếc khăn dày. Chúng tôi tiết kiệm điện và sử dụng ít đèn. Vì ngay lúc này những người khác đang cần điện hơn, những người bị thương nặng ở các phòng cấp cứu, và tất nhiên những người ở Tohoku. Nơi đó bị ảnh hưởng mạnh nhất bởi động đất và sóng thần. Không ai ra lệnh cho chúng tôi tiết kiệm điện cả. Chúng tôi làm điều này tự nguyện. Tất cả đều làm điều này tự nguyện.

di-di-DAH, di-di-DAH
Cứ mỗi giờ lại có dư chấn. Ngay lập tức còi báo động vang lên "di-di-DAH, di-di-DAH", hai lần, như một cái nhấn chuông ngắn. Trước đây hầu như tôi chẳng bao giờ để ý tiếng kêu của nó. Trên Twitter có người cho rằng nhà thiết kế ra tiếng kêu này đã làm việc cật lực. Tôi chỉ có thể đồng tình mà thôi. Tiếng kêu đâm thẳng vào tim. Hiện chẳng có gì làm tôi sợ hơn là tiếng kêu ấy.

Ở công ty quảng cáo
4 giờ chiều. Họp công ty ở khu văn phòng Akasaka. Giám đốc sáng tạo quê ở Sendai. Ở đó thật tồi tệ. Nhưng bà mẹ già của ông ấy vẫn bình an, ngôi nhà cũng không bị làm sao. Nhưng không có điện, và lương thực thì thiếu thốn. Ông ấy muốn gửi mọi thứ lên quê. Nhưng: "Theo tình hình hiện tại thì chẳng thể gửi được. Khắp nơi kẹt xe, và chỗ đổ xăng cũng không có" - ông ấy vừa nói vừa nhún vai. Nhưng cũng mỉm cười nhẹ. "Thôi, chẳng có gì cứu vãn được, chúng ta chẳng làm được gì hết" - nhà sản xuất của tôi cố tình tỏ vẻ hài hước. Mẹ vợ của anh cũng đang kẹt lại phía Bắc. Làm sao họ có thể bình tĩnh đến vậy, còn nói dóc được nữa? Mỗi lần, khi căn phòng họp rung lên vì dư chấn, tất cả chúng tôi tự động im lặng, nhìn lên trần nhà và chờ đợi đèn điện nhấp nháy rồi tắt.

Đẹp hơn
6 giờ chiều. Trên đại lộ chính của Akasaka tất cả đều im ắng, chỉ có vài người trên đường. Starbucks*** vẫn mở, nhưng không bật đèn. Trong ánh sáng nhập nhoạng của quán cà phê chẳng có mấy khách. Một phần ba số bảng quảng cáo lấp lánh mọi khi cũng bị tắt. Ai đã từng nhìn Tokyo với quá ít ánh sáng như thế? Các bạn bè tôi truyền nhau những tấm hình của một Tokyo "mới" tối tăm. Cùng chung nhận xét: Tokyo đẹp hơn khi tất cả không bị chiếu sáng hào nhoáng. Trước đây tất cả đều quá sáng. Sáng một cách không cần thiết. Một dàn đèn lồng đỏ chạy dọc phố. Chúng thuộc về một cái đền khá lớn. Hôm nay nhìn chúng càng nghiêm nghị hơn.

Động đất ảnh hưởng đến truyền hình
1 giờ sáng. Về đến nhà lạnh lẽo. Dù sao thì chúng tôi cũng có nước, điện và ga, những thứ quan trọng cho cuộc sống. Fukushima phóng xạ trong cơ thể chúng tôi. Công ty TEPC**** tổ chức một cuộc họp báo nữa. Và lại là người phát ngôn của chính phủ Yuki Edano. Trong hai ngày vừa qua, ông ấy đã trở thành một người quen. Và giữa chừng: số người chết, tình hình người sống, cảnh sóng thần, mất điện, thảm họa hạt nhân đang tới, dư chấn liên tục làm rung chuyển đài truyền hình. Và tất nhiên là còi báo "di-di-DAH, di-di-DAH", hai lần, như một cú nhấn chuông ngắn.

Bi kịch, tai họa
Thật buồn cười. Các từ như "bi kịch" hay "tai họa" chẳng hề có trong đầu tôi cho đến khi tôi nghe chúng từ những người bạn ở nước ngoài. Tôi cho rằng tôi đã biết vì sao: Bởi vì chúng tôi đang ở ngay giữa chúng, thậm chí ở Tokyo. Nhưng ngay Tokyo cũng chưa phải là vùng khủng hoảng thật sự. Nhưng bạn sẽ cảm thấy như vậy nếu bạn xem quá nhiều truyền hình.

* Một mạng xã hội cho phép người dùng nhắn tin ngắn và chuyển đến nhiều người cùng lúc.
** khu vực vui chơi mua sắm giải trí nổi tiếng ở Tokyo.
*** Một thương hiệu quán cà phê nổi tiếng của Mỹ, hiện có mặt hầu khắp thế giới.
**** Công ty chủ của các nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima.

Phần 2 ở đây.

Thứ Tư, 16 tháng 3, 2011

Mười điều bác Mun dạy

· Say xỉn thì đừng lái xe - lái xe thì đừng say xỉn;
· Người ta có thể vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, nhưng người ta nhất thiết phải mở mắt khi lái xe;
· Đi chậm, quan sát kỹ và nhường đường cho người khác thay vì phóng thật nhanh và bóp còi ầm ĩ. Hãy về nhà rồi muốn bóp gì thì bóp;
· Đừng cắt đầu ô tô, vì thắng ô tô không phải lúc nào cũng ăn;
· Nếu phóng xe từ trong hẻm ra, hãy ngó ngược ngó xuôi rồi hẳn ra đường chính;
· Đường dành cho xe chạy, không phải để thả diều hay đánh cầu lông;
· Nhớ đội mũ bảo hiểm VÀ cài dây thật chặt;
· Hãy đi khi đèn xanh và dừng khi đèn đỏ, chứ không phải chỉ dừng khi có công an;
· Chớ vượt xe khác khi đang vào khúc quanh, bạn còn nhiều cơ hội khác để qua mặt cái thằng chết tiệt đang bò trước mặt;
· Đi đúng đường, ngủ đúng giường.

Nguồn: Goldmund

Thứ Bảy, 5 tháng 3, 2011

Nhớ mùa thu Hà Nội

Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ. Nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu.
Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội,
Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió,
Mùa cốm xanh về, thơm bàn tay nhỏ,
Cốm sữa vỉa hè, thơm bước chân qua.

Hồ Tây chiều thu, mặt nước vàng lay bờ xa mời gọi. Màu sương thương nhớ, bầy sâm cầm nhỏ vỗ cánh mặt trời.
Hà Nội mùa thu đi giữa mọi người,
Lòng như thầm hỏi, tôi đang nhớ ai,
Sẽ có một ngày trời thu Hà Nội trả lời cho tôi,
Sẽ có một ngày từng con đường nhỏ trả lời cho tôi.

Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội, nhớ đến một người ...
Để nhớ mọi người.

Chủ Nhật, 27 tháng 2, 2011

Tôi xin em!

May Fung Thui, sao em nỡ vội đi Châu Quỳ?



Nguồn ảnh: Bee.

Thứ Ba, 8 tháng 2, 2011

Có gì đâu, Việt Nam!

„Tôi luôn nhắc các cháu về ý nghĩa của ngày Tết, về sự sum họp của gia đình, và lấy ví dụ ngày Giáng Sinh của người Đức để các cháu dễ hình dung“ – Vũ Thu Hương, 42 tuổi, một phụ nữ Việt Nam sống ở Berlin cùng chồng và hai con, thổ lộ. Đón nhận văn hóa bản xứ và không quên những nét truyền thống của quê hương, bằng cách đó, vợ chồng chị cố gắng truyền thụ lại những tinh hoa trong nếp nhà người Việt cho hai cậu con trai của mình, đều sinh ra và lớn lên trên nước Đức. Ngày Tết cổ truyền của gia đình chị luôn có mâm quả, bánh chưng, cành mai hay cành đào, dâng lễ tổ tiên và phong tục mừng tuổi để lưu giữ ký ức về quê nhà.

Gia đình chị Hương là một trong những ví dụ cụ thể nhất đại diện cho cộng đồng người Việt gồm khoảng 100.000 người hiện đang sinh sống tại Cộng hòa Liên bang Đức, sau một lịch sử di dân ngắn ngủi chỉ thực sự bắt đầu từ thập kỷ 1970. Trong gia đình đó, ngoài những giá trị hấp thụ từ xã hội Đức, tinh thần Việt Nam vẫn tiếp tục được nuôi dưỡng để một thế hệ thứ hai có thể phát huy tốt nhất những lợi thế từ hai nền văn hóa, với những giá trị truyền thống Việt Nam được gìn giữ. „Tôi mừng nhất là cháu nó ngoài tính cách tự lập còn biết quan tâm chăm sóc đến gia đình và quý trọng cha mẹ.“ – chị Hương vui mừng thổ lộ về người con trai lớn 19 tuổi.

Khi ở tầm tuổi ấy, cô gái Hà Nội từ bỏ giấc mơ trở thành cô giáo với giấy gọi nhập học Cao đẳng Sư phạm để đi Cộng hòa Dân chủ Đức theo diện hợp tác lao động, như bao thanh niên khác cùng thế hệ, mà con số ước tính khoảng 60.000 cho đến năm 1989. Chị gặp gỡ người bạn đời cùng quê ở nơi đất khách trong một dịp họp đồng hương nhân ngày Tết cổ truyền. Sau khi nước Đức thống nhất, họ quyết định ở lại tìm kế sinh nhai, trong một tình thế không hề dễ dàng khi chính nước Đức còn đang phải đối mặt với những khó khăn ở thời điểm mới sáp nhập. Nhưng họ đã vượt qua, và nay có thể tự hào với những cố gắng hơn hai chục năm gầy dựng cuộc sống ở nơi xa Tổ Quốc.

Câu chuyện của Trang Ly – một người Hà Nội cùng thế hệ khác – có nhiều điểm tương đồng. Chỉ khác ở chỗ, chị Trang Ly một mình nuôi dạy ba đứa con, tất cả nhờ tiệm cà phê hoa cùng tên nổi tiếng ở khu vực tập trung đông dân thuộc ngành sáng tạo của Berlin – Prenzlauer Berg. Một phụ nữ đẹp, lúc nào cũng duyên dáng nụ cười tươi và sự hồn hậu chân thành, đã kết hợp sự khéo léo và chịu khó của người Việt trong nghề hoa – ngành kinh doanh cá thể ở Berlin hiện hầu như nằm chủ đạo trong tay người Việt, với sự tinh tế và quyến rũ của thứ cà phê thơm ngon mang thương hiệu Việt. Cà phê hoa, nét độc đáo này đã giúp cho tiệm của chị được giới thiệu trên một số tạp chí về phong cách sống của thủ đô Berlin. „Niềm hạnh phúc lớn nhất của tôi chính là những đứa con“ – chị Trang Ly chia sẻ.

Sống vì người khác, đặc biệt cho thế hệ sau mình, là đặc điểm chung của hầu hết những người Việt thế hệ thứ nhất ở nước Đức. Sự hy sinh này cũng có những mặt trái, chẳng hạn như làm việc quên mình thiếu quan tâm đến sức khỏe bản thân, không có hoặc rất ít ngày nghỉ đã dẫn đến những hậu quả khó lường cả về mặt tinh thần và hạnh phúc gia đình. Tuy nhiên, cũng nhờ chính điều đó, người Việt ở Đức hiện đang được đánh giá là cộng đồng thành công nhất trong quá trình hòa nhập ở nơi sinh sống. Những con số biết nói như trên 50% số học sinh con em người Việt vào được trường Gymnasium – hệ thống trường trung học cao cấp nhất của Đức để dẫn tới bậc đại học – so với 35% người bản xứ đã giúp cho cộng đồng người Việt vốn sống khá khép kín và không phô trương bỗng dưng được chú ý đặc biệt trong cuộc tranh luận về mức độ hòa nhập của người di dân ở Đức. Dù là cộng đồng người Châu Á lớn nhất tại đây, con số thống kê 85.000 người mang quốc tịch Việt Nam (cuối năm 2009) cùng với ước tính khoảng 15.000 đến 35.000 người đã nhập tịch Đức cũng không thấm tháp gì so với 3 triệu người gốc Thổ Nhĩ Kỳ. Và sự kiện ông Philipp Roesler - vị bộ trưởng gốc nước ngoài đầu tiên và trẻ nhất của nội các Đức được xướng danh vào tháng Mười năm 2009 gây ngạc nhiên vì đó là một gương mặt đặc trưng Châu Á – ông là trẻ mồ côi sinh ra tại Sóc Trăng được cha mẹ người Đức nhận về nuôi khi mới 9 tháng tuổi.

Mai Vũ Sơn Hà – con trai lớn của chị Hương vừa vào đại học. Hà nói tiếng Việt rất sõi, tuy rằng tiếng Đức là ngôn ngữ anh sử dụng thành thạo nhất. Chỉ học tiếng Việt qua trao đổi với cha mẹ trong gia đình và những người thân, Hà hy vọng sẽ trở thành một nhân viên ngân hàng và sử dụng được lợi thế ngôn ngữ của mình so với các bạn bản xứ. Theo học ngành gì và tương lai của mình ở đâu là một quyết định không dễ dàng với phần lớn các chàng trai cô gái cùng thế hệ Hà. Theo tập quán người bản xứ, một công dân đủ 18 tuổi tự quyết định số phận của chính mình. Tuy vậy, cha mẹ người Việt thường quan tâm kỹ càng hơn theo cách muốn được can dự vào việc quyết định tương lai con cái, điều họ đã luôn làm khi tập trung đầu tư giáo dục cho con ở bậc phổ thông. Điều này có thể dẫn đến bất đồng thế hệ, và để có quyết định độc lập được như trường hợp của Hà, cậu đã phải trải qua một quá trình đấu tranh. „Nhưng tôi luôn ngưỡng mộ sự hy sinh của cha mẹ và biết ơn những gì họ đã làm cho tôi“ – Hà cho biết.

Tinh thần giáo dục con cái coi trọng giá trị của lao động, sự chăm chỉ và cố gắng không ngừng nghỉ là nét truyền thống được tôn vinh và giữ gìn trong các gia đình Việt Nam ở Đức, nhưng có lẽ nó cũng đang diễn ra ở khắp nơi trên toàn cầu, bất cứ nơi đâu có người Việt sinh sống. Bởi „Có gì đâu, có gì đâu / Mỡ màu ít chất dồn lâu hóa nhiều / Rễ siêng không ngại đất nghèo / Tre bao nhiêu rễ bấy nhiêu cần cù“ (Tre Việt Nam – Nguyễn Duy). Riêng ở nước Đức, tinh thần giản dị „có gì đâu, Việt Nam!“ đang được mang ra làm tấm gương về sự hòa nhập mà vẫn làm phong phú bản sắc văn hóa cho đất nước bản địa.

****************
Bài đăng báo Lao Động số Xuân Tân Mão.

Thứ Ba, 1 tháng 2, 2011

Phim ảnh 2010


Năm nay tính ra thì số lượng phim dài marcus xem được không bao nhiêu nếu đem so sánh với các năm trước. Điển hình là một đống DVD chưa sờ tới. Lý do là vì làm công tác tuyển phim cho YxineFF nên dành thời gian xem phim ngắn nhiều hơn. Cũng vì điều này mà cho đến bây giờ mới tổng kết tình hình phim ảnh 2010 được. Muộn còn hơn không, cả nhà thông cảm nhé.

Trong số ba phim giành các giải Gấu Vàng (Berlin), Cành Cọ Vàng (Cannes) và Sư Tử Vàng (Venice) thì marcus thích bộ phim giành Gấu Vàng nhất, dù cả ba bộ phim đều gây buồn ngủ như nhau. Điểm chung của cả ba phim này là kết cấu rất đơn giản, nhịp phim chậm rãi và nói về nỗi cô đơn của con người. Bal (2010) của Semih Kaplanoglu mang tính nhân văn hơn cả, khi kể về cậu bé mắc chứng sợ giao tiếp, và cậu chỉ thật sự là mình khi vào rừng. Trong khi đó Oncle Boonmee who can recall his past lives (2010) của Apichatpong Weerasethakul đánh dấu sự giản lược hóa trong phong cách làm phim của Apichatpong. Nếu như ở các phim trước, ông tự gò mình vào kết cấu chẻ đôi bộ phim ra, thì ở phim này, ông đã tự do hơn. Somewhere (2010) của Sofia Coppola dù có sự tiết chế cao, vẫn cho thấy cô đi vào lối mòn khó thoát ra được, thứ mà cô đã từng làm rất tốt ở Marie Antoinette trước đó.

Năm nay, phim để lại ấn tượng lớn nhất cho marcus sau khi xem là Poetry (2010) của Lee Chang-dong. Mình giới thiệu phim này tại LHP Hamburg. Đây là một bộ phim hoàn hảo với kết cấu kịch bản tuyệt vời, một bộ phim mà Lee Chang-dong nói rằng làm ra trước khi điện ảnh bị chết đi, như thơ đã và đang chết đi. Poetry mạnh mẽ bởi chính canh bạc ấy, canh bạc bất chấp sự khó khăn của thời cuộc, sự đen tối của hiện tại và tương lai.

Dấn thân, đó cũng là cách mà Phan Đăng Di làm với Bi, đừng sợ! (2010). Đây là bộ phim có lối kể tưng tửng, nhưng những mảng nhỏ của đời sống trong một gia đình Hà Nội ấy lại làm day dứt, làm ta phải nghĩ thêm, cảm thêm phía sau những gì được trưng bày ra trong phim. Quay phim và thiết kế mỹ thuật của phim đặc biệt tốt, với những khung hình rung cảm, kết hợp cùng lối dựng phim tinh tế, Bi, đừng sợ! là bộ phim đầu tay hay nhất của năm vừa qua.

Các phim đáng xem khác:

The Kids Are All Right (2010) của Lisa Cholondenko. Câu chuyện về một gia đình kia có hai người mẹ và hai đứa con được sinh ra bằng tinh trùng lấy qua ngân hàng giống. Hai đứa con lớn lên, một ngày chúng muốn đi tìm người cha đã cho tinh trùng. Sự xuất hiện của người đàn ông ấy đã làm đảo lộn cuộc sống của cả gia đình. Phim là milieu study về một bộ phận xã hội ở California với diễn xuất tình cảm và hài hước của Julianne Moore và Annette Benning.

The Secrets in Her Eyes (2009) của Juan José Campanella, phim từng vượt qua The White Ribbon của Michael Haneke tại giải Oscar năm ngoái. Bộ phim này mang tính Hollywood rõ rệt, lôi cuốn và kể chuyện rất nhuần nhuyễn, tuy vậy vẫn có chất Latinh khá riêng.

Des Dieux et des Hommes (2010) của Xavier Beauvois. Phim rất tuyệt vời, làm vừa đủ để người xem cảm nhận được một thời kỳ lịch sử thông qua số phận của một nhóm tu sĩ. Giải thưởng lớn LHP Cannes và dẫn đầu với đề cử ở 11 hạng mục của giải Ceasar.

Les Amours Imaginaires (2010) của Xavier Dolan. Bạn này đã trở thành thần tượng điện ảnh mới của mình. Đây là phim thứ hai của Dolan, sau phim đầu tay gây tiếng vang thế giới là J'ai tué ma mère (2009).

Chơi vơi (2009) của Bùi Thạc Chuyên. Phim này mãi đến tháng 10 năm rồi mình mới được xem. Mình thích cách anh Chuyên tạo sự lửng lơ với các nhân vật, không có câu chuyện nào đi đến tận cùng, tình cảm nào được phơi bày rõ ràng, kỹ càng.

The Social Network (2010) của David Fincher. Phim này quả thật đã phác họa được tinh thần thời cuộc, mình thấy mình và bạn mình trong đó, một thế hệ dễ dàng đến với nhau và cũng rất dễ bỏ nhau, phản bội nhau. Và rất cô đơn.

Confessions (2010) của Tetsuya Nakashima. Phim rùng rợn mà được kể tỉnh bơ, với các khuôn hình như video clip. Người Nhật luôn làm mình bất ngờ, dù phim này gợi nhắc nhiều đến Elephant (2003) của Gus Van Sant.

Một số bộ phim muốn xem khác mà chưa xem được: Black Swan, True Grit, Another Year, Biutiful, 127 hours, Sandcastle, Cánh đồng bất tận.

Phim gây thất vọng: Inception, Norwegian Woods, và các phim giả nghệ thuật.