Thứ Bảy, 19 tháng 3, 2011

Gửi lớp hậu sinh

I
Thật thế, tôi gặp thời mạt vận!
Lời ngây ngô thì dại dột. Trán phẳng
lộ sự thiếu tế nhị. Người cười
vì còn chưa nhận được
tin xấu đấy thôi.

Thời gì đây, mà
trao đổi về cây cối cũng gần như là tội lỗi
Vì nó đồng nghĩa với im lặng trước bao điều lộn xộn
Ai kia đi lại bình thản trên đường
chắc đã bỏ lại bạn bè
đang khốn đốn?

Thật đấy: Tôi làm chỉ đủ tồn tại
Nhưng tin tôi đi: chỉ tình cờ mà thôi. Không có gì
tôi làm cho phép tôi được một bữa no.
Tình cờ tôi sống sót. (Tôi đã chết rồi, nếu may mắn qua đi.)

Họ bảo: Ăn và uống đi! Vui lên, dù sao mày còn có!
Nhưng sao tôi có thể ăn uống được, khi
Thứ tôi ăn bị giật từ kẻ đói, và
cốc nước tôi uống người khát còn gì?
Nhưng tôi vẫn ăn, vẫn uống.

Giá như tôi có thể thông thái được
Như trong sách cổ, thông thái có nghĩa:
Đừng xen vào tranh cãi trên đời, và thời gian ngắn ngủi
sống không cần sợ hãi
không cần vũ lực
lấy ân trả oán
đừng cố đạt ước mơ, mà quên đi
Thông thái là thế đó.
Làm sao tôi vậy được:
Thật thế, tôi gặp thời mạt vận!

II
Xưa thời loạn tôi tới thành thị
nơi cái đói đang hoành hành.
Xưa thời loạn tôi tới giữa bầy người
và phẫn nộ cùng họ.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

Tôi ăn giữa những trận đánh
tôi ngủ cùng những kẻ giết người
chuyện ái tình tôi chỉ qua loa
vẻ thiên nhiên tôi ngắm vội vã.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

Thời đó đường nào cũng dẫn tới đầm lầy.
Lời nói của tôi làm tên đao phủ nhận dạng.
Tôi gần như bất lực. Nhưng tụi cầm quyền
giữ ghế chắc hơn nếu không có tôi, chắc thế.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

Sức lực còn rất ít. Mục tiêu
thì xa vời.
Dù nhìn thấy rõ, mà sao với tôi
chẳng thể nào với tới.
Cứ thế thời gian trôi
thời mà trời cho tôi được sống.

III.
Các bạn, những người sẽ vùng lên từ cơn lũ
Mà thế hệ chúng tôi đã chìm xuống mất rồi
Hãy nhớ
Khi các bạn xét về sự yếu đuối của lớp chúng tôi
về thời mạt vận
mà các bạn thoát khỏi.

Rằng chúng tôi đã đi, đổi Tổ Quốc mau hơn thay giầy,
qua những cuộc chiến giai cấp, đầy thất vọng
khi chỉ có bất công mà không có đấu tranh.

Rằng chúng tôi vẫn biết:
Ngay cả căm phẫn chống lại sự xấu xa
làm nếp nhăn biến dạng.
Ngay cả tức tối về sự bất công
làm giọng nói khàn đi. Ôi, chúng tôi
những kẻ muốn tạo nền tảng cho tình thân ái
đã không thể thân ái được với chính bản thân mình.

Còn các bạn, khi nào thời ấy đến,
lúc con người tương thân tương ái với nhau
xin nhớ đến thời của chúng tôi
và tha thứ.


********
(c) marcus 19.03.2011

Marcus dịch từ nguyên bản tiếng Đức An die Nachgeborenen của Bertolt Brecht (1898 - 1956).
Thân tặng anh Nguyễn Như Huy bản dịch này.


Bonus:

Bertold Brecht đọc bài thơ (năm 1953)







6 nhận xét:

  1. Bản dịch hay của bài thơ về thân ái và độ lượng.
    Có một bản dịch không rỗ của ai, tựa là Gửi người mai sau, khổ cuối thế này:
    Nhưng các anh, khi đến thời ao ước đó

    Khi người với người là bạn của nhau
    Hãy nghĩ đến chúng tôi

    Cho độ lượng.

    Trả lờiXóa
  2. @Anh Huy: em cảm ơn anh đã giới thiệu và tạo cảm hứng cho em dịch bài này.
    @Ngô Vinh: Cảm ơn bạn. Bản dịch bạn đề cập là của Trần Dần.

    Trả lờiXóa
  3. Bản dịch của Marcus hay. Mình cũng từng dịch bài này nhưng từ tiếng Anh nên chắc không chính xác bằng.
    Marcus có bản của Trần Dần không?

    Trả lờiXóa
  4. Cảm ơn anh Linh nhiều! :)

    Trả lờiXóa