Thứ Tư, 29 tháng 2, 2012

Liên hoan phim thời nay: mâu thuẫn cũ - mới

Sau mỗi lần dự một liên hoan phim đẳng cấp quốc tế, tôi thường có hai dòng cảm xúc trái ngược, cũng hệt như hướng phát triển chung của điện ảnh đương đại: trộn lẫn giữa những cái mới, cái sáng tạo trẻ trung là những sự cũ mèm vẫn được tung hô, ngay tại các liên hoan phim danh tiếng như Cannes, Berlin và Venice.

Cũ lên ngôi, mới phải đợi?

Ba liên hoan phim này ở lần tổ chức gần đây nhất đã trao các giải thưởng cao nhất cho những tác giả có thể gọi là cựu binh của điện ảnh, với những tác phẩm gắn với tính cổ điển và không có đột phá gì quan trọng: Cannes 2011 trao Cành cọ vàng cho The Tree of Life (Cây đời) của Terrence Malick (đạo diễn Mỹ, 68 tuổi), Venice 2011 trao Sư tử vàng cho Faust của Aleksander Sokurov (đạo diễn Nga, 60 tuổi), Berlin 2012 trao Gấu vàng cho Caesar must die (Caesar phải chết) của anh em Paolo và Vittorio Taviani (đạo diễn Ý, 80 và 82 tuổi).

Anh em nhà Taviani nhận Gấu Vàng tại LHP Berlin lần thứ 64

Trong các cuộc tranh tài này không hề thiếu các tác phẩm ấn tượng của những nhà làm phim trẻ hơn rất nhiều, và đáng lẽ họ cần các giải thưởng cao quý này như một bệ phóng tài năng hơn là các tác giả tên tuổi kia. Ngoài việc bộ phim phản ánh cái nhìn mang tính chất đương đại, họ còn rất mạnh dạn và quyết liệt với phong cách điện ảnh. Có thể lấy ví dụ Polisse (Cảnh xát*) của nữ đạo diễn Maïwen (35 tuổi, người Pháp có cha Việt) với các câu chuyện đan xen như một phim tài liệu về một nhóm cảnh sát ở Paris chuyên bảo vệ trẻ em đã gây tiếng vang lớn ở Cannes 2011. Hay bộ phim Shame (Nhục) của Steve McQueen (42 tuổi, người Anh) tại Venice 2011, phản ánh một cách đầy ngụ ý về sự cô đơn và mất phương hướng của giới trẻ trung lưu tại các thành phố lớn. Còn tại liên hoan phim Berlin vừa kết thúc ngày 19.2 vừa qua, các tác phẩm như Rebelle (Nữ chiến binh) của đạo diễn Kim Nguyễn (37 tuổi, người Canada có cha là người Việt) hay Just the Wind (Chỉ ngọn gió) của đạo diễn Bence Fliegauf (37 tuổi, người Hungary) là những bức tranh nhức nhối về hiện thực: trong Rebelle là tình trạng trẻ em bị ép buộc cầm súng trong hàng ngũ phiến quân ở Congo, trong Just the Wind là câu chuyện một gia đình người digan bị phân biệt đối xử và giết chết ở Hungary. Tất cả các bộ phim này đều quyết liệt với lựa chọn phong cách cá tính và đậm chất điện ảnh, nhưng đã không được bước lên bục cao nhất.

Cảnh trong phim Just the Wind, phim được Gấu Bạc - giải thưởng Lớn của BGK, chứ không phải là vị trí cao nhất Gấu Vàng

Liên hệ với bối cảnh Việt Nam, điều này tương tự như việc Đừng đốt của đạo diễn Đặng Nhật Minh được trao giải Phim hay nhất chứ không phải Chơi vơi của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên tại Cánh diều vàng hai năm trước.

...

(đọc tiếp tại đây)

Thứ Hai, 27 tháng 2, 2012

Giang Trang hát nhạc Trịnh: "Gìn giữ vẻ đẹp mộc mạc và chân thật"


Năm 2001, Giang Trang xuất hiện lần đầu tiên tại Nhạc Tranh trong đêm nhạc kỷ niệm tròn 100 ngày mất nhạc sỹ Trịnh Công Sơn khi còn đang là sinh viên. Từ đó, Nhạc Tranh là địa điểm đầu tiên tại Hà Nội thường xuyên trình diễn âm nhạc Trịnh Công Sơn với sự tham gia của người hát tự nhận là “amateur” (không chuyên) này. Nhân kỷ niệm Sinh Nhật nhạc sĩ, Giang Trang ra đĩa hát đầu tay Lênh đênh nhớ phố và trình diễn hai buổi tại L’Espace vào ngày 28/29.2. Sau đây là những chia sẻ của chị.

Xin chào Giang Trang, chúc mừng chị đã ra được đĩa hát đầu tiên vào dịp sinh nhật nhạc sĩ Trịnh Công Sơn theo như lời hứa với chính mình. Với đĩa hát này, chị muốn hướng đến người nghe là các bạn trẻ đang ở lứa tuổi sinh viên. Vì sao vậy?

Nếu như nửa đầu Lênh đênh nhớ phố chia sẻ được nhiều hơn với những người nghe đã đi qua thăng trầm trong cuộc sống, thì nửa sau của CD đặc biệt muốn hướng đến đối tượng người nghe là các bạn trẻ đang ở lứa tuổi sinh viên. Ở phần này, bọn mình đã thể hiện một lối chơi nhạc tươi mới và gần gũi hơn với các bạn trẻ bây giờ, muốn thu hút được các bạn trước hết là qua nhạc tính, rồi sẽ đến việc đồng cảm với ca từ trong các ca khúc của Trịnh Công Sơn. Mình cho rằng những năm tháng sinh viên là khoảng thời gian đẹp nhất của đời người, khi mà chúng ta đến với tình yêu với tất cả sự hồ hởi và chân thật. Vậy thì hãy để âm nhạc và ca từ của Trịnh Công Sơn cùng sát cánh bên các bạn trong hành trình gìn giữ những vẻ đẹp mộc mạc, thanh bình trong một thái độ sống tích cực, bao dung và luôn chân thật trong tình cảm.

Với phong cách acoustic, chỉ với hai nhạc cụ và nhạc công hỗ trợ là ghita (Anh Hoàng) và violin (Anh Tú) đều đến từ nhạc viện Hà Nội, Lênh đênh nhớ phố của Giang Trang ra được tinh thần giản dị và sự vỗ về bình yên của nhạc Trịnh. Quá trình làm việc chung của chị với Hoàng và Tú đã diễn ra như thế nào? Điểm chung nào đã đưa ba người đến với nhau?

Mình tình cờ gặp Anh Tú (Mr. Tú xỉn) và Anh Hoàng ở quán chơi nhạc cho sinh viên. Tú xỉn là tay violin đậm chất lãng tử và được đông đảo các bạn sinh viên yêu mến. Anh Hoàng trẻ hơn, vẫn đang sống một đời sống sinh viên trong trường Học viện âm nhạc quốc gia Hà Nội. Suốt 4 tuần làm việc với hai bạn trong dự án Lênh đênh nhớ phố mình được sống trong một cảm giác „làm việc mà như đi chơi“. Sau nhiều năm mình lại lê la khắp quán xá sinh viên để nghe hai bạn chơi nhạc, đi đến đâu mình cũng tham gia hát đến đó. Điều này làm mình nhớ lại quãng thời gian sinh viên 10 năm trước của mình với những buổi tối thứ 4 hát nhạc Trịnh Công Sơn tại Nhạc Tranh Student Cafe và những tối Chủ Nhật ngồi yên lặng nghe các nghệ sỹ guitar cổ điển trình diễn. Cái cảm giác được „thơ thới trong veo“ trở lại là rất cần thiết đối với mình. Sau nhiều thăng trầm của cuộc sống, mong muốn lớn nhất của mình là vẫn gạn lại được sự hồn nhiên và giản dị khi hát để khai thác tốt hơn một mảng sáng với những bóng nắng hy vọng trong âm nhạc Trịnh Công Sơn.

Điểm chung đã đưa ba bọn mình đến với Lênh đênh nhớ phố đó là một cảm xúc rất trong trẻo, nhiệt thành khi chơi từng ca khúc. Bọn mình rất tôn trọng ý kiến của nhau và nương vào nhau để tạo ra một sự quấn quyện của ba tầng cảm xúc: tiếng violin phiêu lãng đầy xúc cảm của Tú như một con diều, giọng hát lúc xa lúc gần mộc mạc của mình như sợi dây nối con diều cảm xúc với nền guitar tinh tế và lạ của Hoàng - một người cầm dây thả diều rất chắc chắn. Sự lắng nghe lẫn nhau, đồng quan điểm bảo lưu tính giản dị và chân thật của âm nhạc TCS đã khiến cho những ngày thực hiện Lênh đênh nhớ phố thực sự trở thành một cuộc vui chung.

Nhạc Trịnh khi mới ra đời gắn liền với tên tuổi của Khánh Ly và thời kỳ chiến tranh. Phong cách hát nhạc Trịnh của Khánh Ly có thể nói đã ghi dấu ấn dài lâu và đặt mốc quan trọng cho bất cứ ai hát nhạc Trịnh sau đó. Ở thời bình, đã có nhiều ca sĩ thử làm mới nhạc Trịnh. Giang Trang thì sao, chị có nghĩ rằng mình làm mới nhạc Trịnh không?

Theo mình, ở đây không có một sự phá cách gì đặc biệt. Nếu thể hiện được điều gì mới lạ so với những người đi trước, thì đó là từ cảm nhận riêng của bọn mình đối với ca từ trong ca khúc. Những bài hát của Trịnh Công Sơn thường có giai điệu gốc nhẹ nhàng, dễ hát, dễ thân thuộc với sinh viên. Khoan hãy nói về giá trị ca từ, bản thân Trang cho rằng giai điệu trong bài hát của Trịnh Công Sơn bề ngoài có vẻ mộc mạc đơn giản như thế, nhưng chính sự gần gũi và giản dị đó đã đem lại một giá trị tượng trưng phi thời gian và mở ra mảnh đất rộng lớn để chờ đợi những người kể nhạc Trịnh đến đào sâu và sáng tạo. Nhưng tất cả những sự sáng tạo nhất thiết phải dựa trên việc đào sâu vào chuyện kể của ca từ. Đó là lý do vì sao bọn mình đã thể hiện “Góp lá mùa xuân” (ca khúc mang hơi hướng phản chiến) gai góc hơn các bản thu thường thấy, “Đời cho ta thế” mang âm hưởng country/rock n roll để thấy tinh thần du ca, và “Mưa hồng” thì nhẹ nhõm an ủi trong điệu Bossa Nova.

Mười bài hát của Lênh đênh nhớ phố theo thứ tự của nó dường như cùng góp phần kể một câu chuyện của một con người đang thì thầm tâm sự về quá khứ và hiện tại. Thế còn tương lai thì sao, tương lai đóng vai trò gì trong nhạc Trịnh và trong cách hiểu nhạc Trịnh của chị?

Mình hy vọng vào tương lai để thực hiện tới hơn nữa những suy nghĩ và đồng cảm của riêng mình với nhạc Trịnh. Đó là tạo ra được một không gian âm nhạc rõ nét, tạo ra một sự hấp dẫn trong tính nhạc để hướng đến sự đồng cảm của người nghe. Mình có quan điểm rằng dù là một ca khúc rất buồn thì sứ mệnh lớn nhất mà nó phải chạm tới đó là làm vơi đi những tâm sự của người nghe, đem lại sự thư giãn, giải tỏa cho người nghe. Mình muốn làm rõ thái độ lạc quan và dễ sống trong các ca khúc của Trịnh Công Sơn.

Hai buổi biểu diễn của Lênh đênh nhớ phố đều cháy vé chỉ sau vài ngày khởi bán. Chị có dự định trình diễn các buổi khác nữa, đặc biệt dành cho các bạn sinh viên?

Các bạn sinh viên là đối tượng được mua vé ưu tiên của hai buổi Lênh đênh nhớ phố tại L’Espace. Mình cho rằng cuộc chơi này sẽ còn dài vì đã đến lúc mình muốn chia sẻ nhiều hơn với người nghe những đồng cảm của riêng mình với âm nhạc Trịnh Công Sơn. Mình sẽ suy nghĩ về các dự định với mong muốn sớm được gặp các bạn sinh viên thường xuyên hơn.

Mạnh Cường Vũ thực hiện

Giang Trang yêu thích...

1. Mùa xuân, mùa hạ, mùa thu hay mùa đông? – Mùa thu

2. Nhạc tiền chiến hay nhạc phản chiến? – Nhạc phản chiến: luôn đầy tinh thần yêu thương con người, và những chuyện kể những bài học đáng suy ngẫm

3. Nắng hay mưa? – Mưa thường thân hơn

4. Bình minh hay hoàng hôn? – Hoàng hôn

5. Cà phê hay trà? – Cả hai: cà phê đen và trà mạn

6. Ăn chay hay ăn phải có thịt? – Cũng tùy khoảng thời gian, hoặc nhu cầu dinh dưỡng

7. Váy hay quần? – Nếu để đi gặp bạn bè thì luôn thích mặc quần hơn váy

8. Màu hồng tươi hay màu nâu trầm? – Nâu trầm

9. Sống chậm hay sống gấp? – Sống chậm

10. Facebook hay Blogspot? – Giai đoạn hiện tại là Facebook

11. Xem phim ngoài rạp hay đi hát karaoke? – Hát karaoke nhưng phải đúng bạn hợp, ko thì xem phim một mình cũng ok

12. Hà Nội hay Sài Gòn? – Thích thời tiết Hà Nội nhưng hơi buồn vì bạn bè thân giờ đều đã sống ở Sài Gòn.

13. Đà Lạt hay Nha Trang? – Đà Lạt

14. Tình yêu hay sự nghiệp? – Tình yêu

15. „Ngôi sao ca nhạc đông người hâm mộ“ hay „người hát nhạc Trịnh thầm lặng“? – Người hát amateur nhưng có thể chia sẻ được với nhiều người nghe.

Giang Trang sinh năm 1981, tốt nghiệp Đại học Ngoại Thương Hà Nội. Trải qua 10 năm hát nhạc Trịnh Công Sơn tại sân khấu không chuyên và từng thu nháp hai album nhạc Trịnh, nhưng phải đến năm 2011, chị mới đủ tự tin để chuẩn bị phát hành đĩa nhạc đầu tiên sau đêm nhạc solo kỷ niệm 72 năm ngày sinh nhạc sỹ Trịnh Công Sơn tại Press Café.

Đĩa CD Lênh đênh nhớ phố do Học viện âm nhạc quốc gia Việt Nam phát hành, có bán tại các địa điểm sau:

Hà Nội: Cửa hàng băng đĩa Hồ Gươm 33 Hàng Bài

Trung Tâm Hồ Gươm Audio – Video số 28 Hàng Dầu, 75 Hàng Bồ

Barbetta Bar & Café – Số 34C Cao Bá Quát

Lollybooks Café – Số 18 Ngõ 131 Thái Hà

Sài Gòn: Café Trầm – Số 111 Nguyễn Phi Khanh, Q1

Huế: Piano Café – Số 11 Trần Thúc Nhẫn

Đà Nẵng: Café Lu – Số 79 Hoàng Văn Thụ

Facebook: http://www.facebook.com/giangtrangmusic



**********

Bài đăng trên SVVN số ra ngày 27.02.2012.